جمعه 17 صفر 1448
۹ مرداد ۱۴۰۵
31 جولای 2026

(۲۶۵۴) حکم حدیثِ نشستن پس از نماز صبح برای زنان

(۲۶۵۴) سوال: آیا حدیث: «أن من صلی الفجر فی جماعة، ثم جلس یذکر الله… »[۱](کسی که نماز صبح را با جماعت بخواند، سپس بنشیند و الله را ذکر کند… ) تا آخر حدیث، شامل زن می‌‌شود؟ به خصوص که زن در مسجد تنهایی نماز می‌‌خواند و در جماعت نیست؟

جواب:

این حدیث در مورد کسی است که نماز صبح را با جماعت بخواند سپس در محل نمازش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر تا اینکه خورشید طلوع کند سپس دو رکعت بخواند -یعنی: بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه- مانند پاداش یک عمره و حج کامل است. برخی از علما این حدیث را تصحیح نمی‌‌کنند و می‌‌گویند: ضعیف است و بر فرض صحت این حدیث، منظور فقط مردان هستند، زیرا در حق زنان نماز جماعت مشروع نیست، لذا خاص کسانی است که نماز جماعت در حق آن‌‌ها مشروع است و آن هم مردان هستند، اما اگر زن در محل نماز خانه‌‌اش نشست و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تا طلوع خورشید و بالا آمدن به اندازه‌‌ی یک نیزه ذکر کرد، سپس دو رکعت خواند، امید پاداش برایش می‌‌رود بر آنچه انجام داده است.

و معلوم است که صبح و شام هردو اوقات تسبیح و ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا*وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا}[احزاب: ۴۱-۴۲](ای کسانی که ایمان آورده‌اید! خدا را بسیار یاد کنید. * صبح و شام او را تسبیح گویید)


[۱] ترمذی: کتاب الصلاة، باب ذکر ما یستحب من الجلوس فی المسجد بعد صلاة الصبح حتی تطلع الشمس، شماره­ی (۵۸۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل حديث: «من صلى الصبح في جماعة، ثم جلس يذكر الله…» إلى آخر الحديث يشمل المرأة؟ وخاصة أنها تصلي في البيت منفردة، وليست في جماعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا الحديث الوارد فيمن صَلَّى الصبح في جماعة، ثم جلس في مصلاه يذكر الله تعالى حتى تطلع الشمس، ثم صَلَّى ركعتين -يعني: بعد ارتفاعها قِيدَ رُمح – فهو كأجر حجة وعمرة تامة تامة، بعض العلماء لا يصححه ويرى أنه حديث ضعيف، وعلى فرض أنه صحيح يراد به الرجال فقط، وذلك لأن النساء لا يشرع في حقهن الجماعة، فيكون خاصا بمن تشرع في حقهم الجماعة وهم الرجال، لكن لو جلست امرأة في مُصَلَّى بيتها تذكر الله -عز وجل- إلى أن تطلع الشمس وترتفع قيدَ رُمح، ثم تُصَلِّي ركعتين، فيرجى لها الثواب على ما عملت.

ومن المعلوم أن الصباح والمساء كلاهما وقت للتسبيح وذكر الله -عز وجل-، قال الله تعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا*وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا ﴾ [الأحزاب: ٤١-٤٢].

مطالب مرتبط:

(۲۶۴۵) آیا نماز ضحی از مسافر ساقط می‌‌شود؟

تمام سنت‌‌ها از مسافر ساقط نمی‌‌شود و برای مسافر شایسته است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نماید. حال چه نماز ضحی، تهجد، وتر، تحیه‌‌ی مسجد، نماز استخاره و تمام نوافل باشد، همه‌‌ی این‌‌ها برای مسافر ثابت است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۳) حکم نماز اشراق و وقت آن

اگر آن‌‌ را در اول وقت بخواند، اینکه نماز اشراق است، غالب می‌‌شود، زیرا آن را بعد از وقت نهی هنگام اشراق می‌‌خواند و اگر آن را نماز ضحی بنامی صحیح است، زیرا وقت نماز ضحی بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۷) حکم نماز ضحی چیست و چند رکعت است؟

قول راجح نزد من این است که نماز ضحی مطلقا سنت است..

ادامه مطلب …

(۲۶۴۸) مداومت بر نماز ضحی بهتر است یا اینکه برخی اوقات ترک شود؟

بهتر است بر آن مداومت شود...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۱) نماز اشراق چیست؟

دو رکعت ضحی همان دو رکعت اشراق است، اما اگر دو رکعت را در اول وقت یعنی بعد از بالا رفتنم خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه مقدم نمودی، نماز اشراق و ضحی است و اگر آن را به آخر وقت انداختی، نماز ضحی است و اشراق نیست....

ادامه مطلب …

(۲۶۵۵) نماز اشراق چیست؟

نماز اشراق، نمازی است که انسان آن را هنگام طلوع خورشید می‌‌خواند، یعنی: هنگامی که بالا آمد و آشکار شد. و نمازی است که به نماز ضحی مشهور است و وقت آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است که مساوی با ده یا پانزده دقیقه بعد از طلوع خورشید است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه