پنج‌شنبه 13 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
30 آوریل 2026

(۲۶۴۸) مداومت بر نماز ضحی بهتر است یا اینکه برخی اوقات ترک شود؟

(۲۶۴۷) سوال: مداومت بر نماز ضحی بهتر است یا اینکه برخی اوقات ترک شود؟

جواب:

بهتر است بر آن مداومت شود و دلیل آن فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است: «یصبح علی کل سلامی من أحدکم صدقة… و یجزئ من ذلک رکعتان یرکعهما من الضحی»[۱](در هر روز به خاطر هر بند و مفصلی بر شما صدقه لازم است… و از همه‌‌ی این‌‌ها دو رکعت نماز ضحی کفایت می‌‌کند)،  به این دلیل سنت است بر آن مداومت شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم صلاة الضحى؟ وإذا صلاها الإنسان مدة وتركها هل هو ملزم بها أم لا؟ وهل يصح أن يَتُوبَ ويرجع إليها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : سُنَّةُ الضُّحَى أو صلاة الضحى اختلف العلماء في سنيّتها، فمنهم من يرى أنها ليست بِسُنَّة، ومنهم من يرى أنها سُنَّة على وجه الإطلاق في موضعين ومنهم من يرى أنها سنة في حق من ليس له تهجد في الليل، وليست سنة فيمن له تهجد في الليل.

والراجح عندي أنها سنة مطلقة، فإن رسول الله صلى الله عليه وسلم لما ذكر أن على كل إنسان في كل صباح يوم على كل عضو منه صدقة، قال -عليه الصلاة و السلام-: « وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَانِ يَرْكَعُهُمَا مِنَ الضُّحَى»، فهذا يدل أنه ينبغي للإنسان أن يصلي ركعتين في ضحى كل يوم، حتى يطمئن إلى أداء ما  عليه من الصَّدَقَةِ على كل عضو منه، ويكون ما يأتي من التسبيح، والتهليل، وقراءة القرآن، والأمر بالمعروف والنهي عن المنكر، وغير ذلك من عَمَلِ الخير زيادة في حسناته.

أما بالنسبة لجواز القطع فيجوز للإنسان أن يقطعها كما يجوز أن يقطع غيرها من أعمال النوافل، إلا أنه ينبغي للرجل إذا عمل عملا أن يُثْبِتَهُ ويداوم عليه؛ لأن هذا دأب النبي صلى الله عليه وسلم إذا عمل عملا أثبته، وقد قال لرجل من أصحابه: «لا تكن مثل فلان، كان يصلي نصف الليل فترك قيام الليل».

مطالب مرتبط:

(۲۶۵۵) نماز اشراق چیست؟

نماز اشراق، نمازی است که انسان آن را هنگام طلوع خورشید می‌‌خواند، یعنی: هنگامی که بالا آمد و آشکار شد. و نمازی است که به نماز ضحی مشهور است و وقت آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است که مساوی با ده یا پانزده دقیقه بعد از طلوع خورشید است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۰) شیخ بزرگوار! در مورد نماز ضحی چه می‌‌گویید؟

نماز ضحی سنت همیشگی است و علما درآن اختلاف نموده‌‌اند، اما نظرم بر این است که نماز ضحی سنت همیشگی است و انسان آن را هر روز انجام می‌‌دهد...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۱) نماز اشراق چیست؟

دو رکعت ضحی همان دو رکعت اشراق است، اما اگر دو رکعت را در اول وقت یعنی بعد از بالا رفتنم خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه مقدم نمودی، نماز اشراق و ضحی است و اگر آن را به آخر وقت انداختی، نماز ضحی است و اشراق نیست....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۳) هنگام رسیدن گرما بر بچه شتر و سوختن سمهایش (شدت گرما) چه موقع است؟

رسیدن گرما بر بچه شتر و سوختن سمهایش (شدت گرما) هنگام زوال خورشید است، زیرا در این وقت گرما شدت می‌‌یابد و بچه شتران با گرما اذیت می‌‌شوند....

ادامه مطلب …

(۲۶۵۳) حکم نماز اشراق و وقت آن

اگر آن‌‌ را در اول وقت بخواند، اینکه نماز اشراق است، غالب می‌‌شود، زیرا آن را بعد از وقت نهی هنگام اشراق می‌‌خواند و اگر آن را نماز ضحی بنامی صحیح است، زیرا وقت نماز ضحی بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۵) آیا نماز ضحی از مسافر ساقط می‌‌شود؟

تمام سنت‌‌ها از مسافر ساقط نمی‌‌شود و برای مسافر شایسته است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نماید. حال چه نماز ضحی، تهجد، وتر، تحیه‌‌ی مسجد، نماز استخاره و تمام نوافل باشد، همه‌‌ی این‌‌ها برای مسافر ثابت است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه