پنج‌شنبه 13 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
30 آوریل 2026

(۲۶۵۲) آیا برای نماز اشراق اصلی در شرع وجود دارد؟

(۲۶۵۲) سوال: آیا برای نماز اشراق اصلی در شرع وجود دارد؟

جواب:

بله! نماز اشراق نمازی است که بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه خوانده می‌‌شود و در حقیقت نماز ضحی است، زیرا وقت نماز ضحی از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه شروع شده -یعنی: حدود ربع ساعت بعد از طلوع خورشید- و تا نزدیکی زوال ادامه دارد، همه‌‌ی این‌‌ها وقت نماز ضحی است و هر کس که آن را در اول وقت بخواند، نماز ضحی و نماز اشراق است و کسی آن را در آخر وقت بخواند، فقط نماز ضحی است.

و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیان نمودند که: «یصبح علی کل سلامی من أحدکم صدقة… و یجزئ من ذلک رکعتان یرکعهما من الضحی»[۱](در هر روز به خاطر هر بند و مفصلی بر شما صدقه لازم است… و از همه‌‌ی این‌‌ها دو رکعت نماز ضحی کفایت می‌‌کند) و این اصل در ثبوت نماز ضحی است.

و علما رَحِمَهُمُ‌الله اختلاف نموده که آیا سنت است یا خیر؟ و بنابر قول به اینکه سنت است، آیا بر آن مواظبت می‌‌شود یا خیر؟ و قول راجح این است که سنت است و بر آن مواظبت می‌‌شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لصلاة الإشراق أصل في الشرع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم صلاة الإشراق هي التي تُصَلَّى إذا ارتفعت الشمس قيد رمح وهي في الحقيقة صلاة الضحى؛ لأن وقت صلاة الضحى من ارتفاع الشمس قيد رمح – أي: من بعد طلوع الشمس بنحو ربع ساعة – إلى قرب الزوال، كل هذا وقت لصلاة الضحى، فمن صَلاهَا في أول الوقت فهي صلاة الضحى وإن كانت صلاة إشراق، ومن صلاها في آخر الوقت – وهو أفض- فهي صلاة ضحى.

وقد بَيَّنَ الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه «يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلَامَى مِنْ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ قال: «وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَانِ يَرْكَعُهُمَا مِنَ الضُّحَى» وهذا أصل في ثبوت صلاة الضحى.

وقد اختلف العلماء -رحمهم الله – هل هي سُنَّة أو لا؟ وعلى القول بأنها سُنَّة هل يواظب عليها أو لا؟ والراجح أنها سُنَّةٌ، وأنه يُوَاظَبُ عَلَيها.

مطالب مرتبط:

(۲۶۴۵) آیا نماز ضحی از مسافر ساقط می‌‌شود؟

تمام سنت‌‌ها از مسافر ساقط نمی‌‌شود و برای مسافر شایسته است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نماید. حال چه نماز ضحی، تهجد، وتر، تحیه‌‌ی مسجد، نماز استخاره و تمام نوافل باشد، همه‌‌ی این‌‌ها برای مسافر ثابت است...

ادامه مطلب …

(۲۶۴۳) هنگام رسیدن گرما بر بچه شتر و سوختن سمهایش (شدت گرما) چه موقع است؟

رسیدن گرما بر بچه شتر و سوختن سمهایش (شدت گرما) هنگام زوال خورشید است، زیرا در این وقت گرما شدت می‌‌یابد و بچه شتران با گرما اذیت می‌‌شوند....

ادامه مطلب …

(۲۶۵۵) نماز اشراق چیست؟

نماز اشراق، نمازی است که انسان آن را هنگام طلوع خورشید می‌‌خواند، یعنی: هنگامی که بالا آمد و آشکار شد. و نمازی است که به نماز ضحی مشهور است و وقت آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است که مساوی با ده یا پانزده دقیقه بعد از طلوع خورشید است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۳) حکم نماز اشراق و وقت آن

اگر آن‌‌ را در اول وقت بخواند، اینکه نماز اشراق است، غالب می‌‌شود، زیرا آن را بعد از وقت نهی هنگام اشراق می‌‌خواند و اگر آن را نماز ضحی بنامی صحیح است، زیرا وقت نماز ضحی بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است....

ادامه مطلب …

(۲۶۵۰) شیخ بزرگوار! در مورد نماز ضحی چه می‌‌گویید؟

نماز ضحی سنت همیشگی است و علما درآن اختلاف نموده‌‌اند، اما نظرم بر این است که نماز ضحی سنت همیشگی است و انسان آن را هر روز انجام می‌‌دهد...

ادامه مطلب …

(۲۶۴۱) نماز اوابین چیست؟

نماز اوابین همان نماز ضحی است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه