سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۲۶۳۶) آیا واجب است که هنگام نماز در تمام مکان‌‌های مسجد جابجا شوم؟

(۲۶۳۶) سوال: آیا واجب است که هنگام نماز در تمام مکان‌‌های مسجد جابجا شوم؟ برخی اوقات انسان در یک مکان در مسجد نماز می‌‌خواند و برخی مردم می‌‌گویند: واجب است که در هر دو رکعت بعد از هر نمازی مکانت را تغییر دهی؟

جواب:

قائل شدن به اینکه واجب است مکان نمازت را در هر رکعت تغییر دهی، اصل و سندی از شرع ندارد و اشکالی ندارد که انسان در یک مکان سنت بخواند.

و فقط نهی از اینکه انسان در یک مکان مشخص از مسجد جا بگیرد و جز در آن جا نماز نخواند، وارد شده است.

اما اینکه انسان عادت نموده که در مکان مشخصی نماز می‌‌خواند و لی در غیر از آن مکان نیز نماز می‌‌خواند، در نهی وارد نمی‌‌شود.

و چیزی که شایسته است، آگاه سازی شود، این است که برخي از مردم مکان مشخصی را در نماز فرض برای خود انتخاب می‌‌کنند و اگر چه که مکان بهتری نیز وجو داشته باشد، لذا مثلا او را می‌‌بینی که در آخر صف نماز می‌‌خواند، در حالی که می‌‌تواند در اول صف اول باشد یا اینکه در صف دوم نماز می‌‌خواند، در حالی که می‌‌تواند در صف اول نماز بخواند و این بدون شک نقص است، زیرا هرچه انسان در صفوف پیشی بگیرد، بهتر است و هر چه به امام نزدیک‌‌تر باشد بهتر است، لذا انسانی که مکانی دیگری را در صف می‌‌ایستد در حالی  که مکانی نزدیک‌‌تر به امام وجود دارد، خود را از این فضیلت محروم نموده است. همچنین کسانی که مکانی را در صف دوم برای خود قرار می‌‌دهد با این وجود که برایش ممکن است که در صف اول نماز بخواند، خودش را از فضیلت صف اول محروم نموده است، و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لو یعلم الناس ما فی النداء -یعنی: ما الاذان و الصف الأول، ثم لا یجدوا إلا أن یستهموا علیه لاستهموا»[۱](اگر مردم می‌‌دانستند در اذان و صف اول چقدر فضیلت وجود دارد سپس راهی جز قرعه نداشتند، قرعه می‌‌اندختند) یعنی: اگر می‌‌دانستند چقدر در آن اجر وجود دارد، سپس راهی برای رسیدن به آن جز قرعه نداشته باشند، قرعه می‌‌اندازند که کدام یک به نسبت صف اول یا اذان مستحق‌‌تر هستند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجب أن أتحرك في كل مكان في المسجد عندما أصلي ؟ فأحيانًا الإنسان يظل يصلي في مكان واحد في المسجد، وبعض الناس يقول: يجب أن تغير المكان في كل ركعتين بعد أي صلاة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: القول بأنه يجب أن تُغَيّر مكان صلاتك في كل ركعتين لا أصل له ولا سَنَدَ له من الشرع، ولا حرج على الإنسان أن يبقى يتطوع في مكان واحد.

وإنما النهي عن كون الإنسان يستوطن بمكان معين من المسجد لا يُصَلِّي إلا فيه، فهذا هو الذي قد ورد النهي عنه.

وأما كون الإنسان يَعْتَادُ مكانًا مُعَيَّنا يصلّي فيه، لكن يصلي في غيره أيضًا فهذا ليس فيه نهي.

إنما الشيء الذي ينبغي أيضًا أن ينتبه له أن بعض الناس يتخذ مكانا معينا في صلاة الفريضة يُصَلِّي فيه، ولو كان مكانا مفضولا، فتجده مثلا يصلي في

أنه

آخر الصف، مع أنه يتمكن أن يكون في أول الصف، أو يصلي في الصف الثاني مع أنه يتمكن أن يصلي في الصف الأول، وهذا لا شك أنه نقص؛ لأنه كلما تَقَدَّم الإنسان في الصفوف فهو أفضل، وكلما دنا من الإمام فهو أفضل، فالإنسان الذي يتخذ مكانا في آخر الصف مع وجود ما هو أدنى منه للإمام قد حرم نَفْسَهُ هذه الفضيلة، وكذلك الذي يتخذ مكانا في الصف الثاني مع أنه يمكنه أن يصلي في الصف الأول قد حَرَمَ نفسه فضيلة الصف الأول، وقد قال النبي – عليه الصلاة والسلام- : «لو يعلم الناس ما في النداء -يعني: ما في الأذان والصف الأول، ثم لم يجدوا إلا أن يَسْتَهِمُوا عليه لاسْتَهَمُوا» يعني: لو يعلمون ما فيهما من الأجر ثم لم يجدوا سبيلا إلى الوصول إليهما إلا بالاستهام -يعني: بالقرعة – لاقترعوا، أيهم يحظى بالصف الأول أو بالأذان؟

مطالب مرتبط:

(۲۶۲۸) حکم ادای سنت یا تحیه‌‌ی مسجد به صورت نشسته چیست؟

همه‌‌ی نوافل -از جمله‌‌ی آن سنت راتبه و تحیه‌‌ی مسجد- جایز است نشسته یا ایستاده خوانده شود، زیرا ایستادن فقط در نماز فرض رکن است، اما اگر بدون عذر نشسته بخواند، پاداشش نصف پاداش نماز ایستاده است...

ادامه مطلب …

(۲۵۷۵) تعداد رکعات نمازهای مستحب در طول روز

در روز سنت‌‌های رواتب وجود دارد، مانند: راتبه‌‌ی ظهر، چهار رکعت قبل از ان با دو سلام، دو رکعت بعد از آن، راتبه‌‌ی صبح دو رکعت قبل از آن، همچنین نماز ضحی که انسان حداقل آن را می‌‌خواند و حداقل آنچه خوانده می‌‌شود، دو رکعت است، و هر چقدر خواست سنت می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۲۶۱۸) حکم خواندن دو رکعت بین دو اذان جمعه چیست؟

واندن دو رکعت بین دو اذان در روز جمعه مشروع نیست و اذان اول روز جمعه برای ندا زدن است که شخص خود را آماده نموده و قبل از امام حاضر شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۸۷) دو رکعت سنت قبلیه‌‌ی صبح را کجا بخوانیم، در خانه یا در مسجد؟

بدان که در غیر از نمازهای فرض بهتر این است که انسان در خانه‌‌اش نماز بخواند، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

(۲۵۷۸) پاداش نمازهای سنت روزانه

هرکسی که در شبانه روز دوازده رکعت بخواند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در ازای همه برایش خانه‌‌ای را بنا می‌‌کند، حال اگر بر آن محافظت نماید، هر روز برایش خانه‌‌ای در بهشت بنا می‌‌شود، منظور این نیست که برای هر نماز خانه‌‌ای بنا می‌‌شود، بلکه منظور این است که در ازای این دوازده رکعت برایش خانه‌‌ای بنا می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۶۲۷) حکم نماز سنت بر روی صندلی در مقایسه با نماز بر زمین

در سنت امر وسعت دارد، اگر ایستاده نماز خواند بهتر است و اگر نشسته بدون عذر نماز خواند، نصف اجر نماز ایستاده را می‌‌برد و اگر عذر داشت، اشکالی ندارد و اجرش را کامل می‌‌برد..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه