سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۲۵۸۴) آیا سنت صبح واجب است؟

(۲۵۸۴) سوال: آیا سنت صبح واجب است یا خیر؟ آیا اگر آن را ترک نمایم، بر من گناه است؟ اگر آن را بعد از نماز بخوانم، جایز است؟

جواب:

سنت صبح واجب نیست، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اعرابی سؤال نمود -هنگامی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای وی نمازهای پنج‌‌گانه را ذکر نمود- گفت: آیا غیر از این‌‌ها بر من واجب است؟ فرمود: «لا، إلا أن تطوع»[۱](خیر! مگر اینکه سنت بخوانی)

لذا بر او غیر از این نمازهای پنج‌‌گانه از نمازهای روزانه که بدون سبب است، واجب نیست، بنابراین سنت صبح واجب نیست و اگر انسان آن را ترک کند گناه‌‌کار نمی‌‌شود، اما سنت مؤکده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در حال سفر و غیر سفر آن را رها نمی‌‌کردند و در مورد آن می‌‌گفت: «رکعتا الفجر خیر من الدنیا و ما فیها»[۲](دو رکعت سنت قبل از نماز صبح از دنیا و آنچه در دنیا است، بهتر است) و اگر قبل از نماز از او فوت شد آن را بعد از نماز قضا می‌‌کند، و اگر آن را تا بالا آمدن خورشید به تأخیر انداخت و آن  را در وقت نماز ضحی خواند خوب است.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] بخاری: کتاب التهجد، باب ما یقرأ فی رکعتی الفجر، شماره­ی (۱۱۷۱)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب صلاة الضحی، و أن أقلها رکعتان، شماره­ی (۷۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل سنة الفجر واجبة؟ وهل علي ذنب إذا تركتها؟ وإذا صليتها بعد صلاة الفجر فهل يجوز ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: سُنَّةُ الفجر ليست واجبة؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم سأله الأعرابي حين ذكر له النبي صلى الله عليه وسلم صلى الله عليه وسلم الصلوات الخمس- قال: هل علي غيرها؟ قال: «لا، إلا أن تطوع».

فلا يجب عليه سوى هذه الصلوات الخمس من الصلوات اليومية التي ليس لها سبب، وعلى هذا فسُنَّةُ الفجر ليست واجبة، فلو تركها الإنسان لم يأثم، ولكنها سنة مؤكدة كان الرسول صلى الله عليه وسلم لا يدعها حضرًا ولا سفرًا، وكان يقول فيها: «ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها»، وإذا فاتته قبل الصلاة فإنه يقضيها بعد الصلاة، وإن أَخْرَهَا حتى ترتفع الشمس وصلاها في الضحى فهو حسن.

مطالب مرتبط:

(۲۵۹۷) تعداد سنت‌‌های قبلیه وبعدیه‌‌ی ظهر چقدر است؟

نماز ظهر دارای شش رکعت سنت راتبه است: چهار رکعت با دو سلام قبل از نماز و دو رکعت بعد از نماز و این‌‌ها از سنت‌‌های راتبه‌‌ای است که خلل در آن شایسته نیست...

ادامه مطلب …

(۲۵۹۶) حکم قضای سنت فجر پس از اقتدای فوری به امام در نماز صبح

اگر دوست داشتی آن را بعد از نماز قضا کنی اشکالی ندارد، اما اگر به خودت اطمینان داری که می‌‌توانی در روز در وقت نماز ضحی آن را قضا کنی بهتر است، اما اگر بعد از نماز قضا نمودی اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۶۳۶) آیا واجب است که هنگام نماز در تمام مکان‌‌های مسجد جابجا شوم؟

قائل شدن به اینکه واجب است مکان نمازت را در هر رکعت تغییر دهی، اصل و سندی از شرع ندارد و اشکالی ندارد که انسان در یک مکان سنت بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۳) شهادت زمین در جابجایی میان نماز فرض و سنت

شهادت زمین در روز قیامت بر آنچه در آن از خیر و شر انجام داده در قرآن آمده است...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۱) حکم نماز خواندن قبل از نماز عصر چیست؟

این چهار رکعت راتبه نیستند که انسان همیشه بر آن مواظبت نماید، لذا شایسته نیست که به عنوان راتبه قرار گیرد، زیرا نماز عصر سنت راتبه ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۵۸۸) آیا برای زن جایز است که سنت صبح را بعد از اتمام نماز در مساجد بخواند؟

بله! برای زن جایز است که سنت صبح را بخواند هرچند که بعد از فارغ شدن مردم از نماز جماعت باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه