جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۲۵۸۴) آیا سنت صبح واجب است؟

(۲۵۸۴) سوال: آیا سنت صبح واجب است یا خیر؟ آیا اگر آن را ترک نمایم، بر من گناه است؟ اگر آن را بعد از نماز بخوانم، جایز است؟

جواب:

سنت صبح واجب نیست، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اعرابی سؤال نمود -هنگامی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای وی نمازهای پنج‌‌گانه را ذکر نمود- گفت: آیا غیر از این‌‌ها بر من واجب است؟ فرمود: «لا، إلا أن تطوع»[۱](خیر! مگر اینکه سنت بخوانی)

لذا بر او غیر از این نمازهای پنج‌‌گانه از نمازهای روزانه که بدون سبب است، واجب نیست، بنابراین سنت صبح واجب نیست و اگر انسان آن را ترک کند گناه‌‌کار نمی‌‌شود، اما سنت مؤکده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در حال سفر و غیر سفر آن را رها نمی‌‌کردند و در مورد آن می‌‌گفت: «رکعتا الفجر خیر من الدنیا و ما فیها»[۲](دو رکعت سنت قبل از نماز صبح از دنیا و آنچه در دنیا است، بهتر است) و اگر قبل از نماز از او فوت شد آن را بعد از نماز قضا می‌‌کند، و اگر آن را تا بالا آمدن خورشید به تأخیر انداخت و آن  را در وقت نماز ضحی خواند خوب است.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] بخاری: کتاب التهجد، باب ما یقرأ فی رکعتی الفجر، شماره­ی (۱۱۷۱)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب صلاة الضحی، و أن أقلها رکعتان، شماره­ی (۷۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل سنة الفجر واجبة؟ وهل علي ذنب إذا تركتها؟ وإذا صليتها بعد صلاة الفجر فهل يجوز ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: سُنَّةُ الفجر ليست واجبة؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم سأله الأعرابي حين ذكر له النبي صلى الله عليه وسلم صلى الله عليه وسلم الصلوات الخمس- قال: هل علي غيرها؟ قال: «لا، إلا أن تطوع».

فلا يجب عليه سوى هذه الصلوات الخمس من الصلوات اليومية التي ليس لها سبب، وعلى هذا فسُنَّةُ الفجر ليست واجبة، فلو تركها الإنسان لم يأثم، ولكنها سنة مؤكدة كان الرسول صلى الله عليه وسلم لا يدعها حضرًا ولا سفرًا، وكان يقول فيها: «ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها»، وإذا فاتته قبل الصلاة فإنه يقضيها بعد الصلاة، وإن أَخْرَهَا حتى ترتفع الشمس وصلاها في الضحى فهو حسن.

مطالب مرتبط:

(۲۶۱۴) حکم جمع نمودن چهار رکعت در یک سلام چیست؟

بدون شک جمع نمودن چهار رکعت در یک سلام بر خلاف سنت است...

ادامه مطلب …

(۲۵۹۸) حکم جمع میان سنت قبلیه و بعدیه‌ی ظهر با نیت مبهم پس از نماز فرض

امیدوارم که إن شاء الله برایش پاداش حاصل شود، اما شایسته است که اولا شروع به خواندن راتبه‌‌ی بعد از نماز نماید که دو رکعت است و بعد چهار رکعت قبلیه را دو رکعت دو رکعت بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۵۸۹) حکم کسی که بیش از دو رکعت بعد از نماز فجر می‌‌خواند، چیست؟

حکمش این است که شایسته نیست، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر دو رکعت سبک اکتفا نمودند، مگر اینکه سنت قبلیه‌‌ی را در خانه‌‌اش بخواند، سپس از قبل از اقامه به مسجد بیاید که در این صورت نمی‌‌نشیند تا اینکه دو رکعت بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۶۰۸) زمان مشروع برای سنت چهار رکعتی پیش از نماز عصر

چهار رکعت سنتی که با دوسلام قبل از نماز عصر است، بعد از اذان عصر و قبل از نماز خوانده می‌‌شود، نه قبل از اذان...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۴) حکم جابجایی میان نماز فرض و سنت در مسجد و مشروعیت آن

جابجایی آن‌‌ها از مکان نماز فرض به یک مکان دیگر برای سنت از امور مشروع محسوب می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۵۷۱) تعداد رکعات سنت‌های رواتب

سنت‌‌هایی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را قبل و بعد از نمازها می‌‌خواندند ده رکعت بودند همانطور که در حدیث ابن عمر آمده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه