یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۵۴۴) تعداد رکعات تراویح چقدر است؟

(۲۵۴۳) سوال: سؤالم پیرامون تعداد رکعات تراویح است. کم‌‌ترین آن چقدر است؟ 

جواب:

نماز تراویح همان قیام رمضان است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در رمضان و چه در غیر از رمضان بر یازده رکعت اضافه نمی‌‌نمودند، همان طور که آگاه‌‌ترین زنان به ایشان عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا به این مطلب اشاره نموده‌‌اند، هنگامی که از ایشان سؤال شد: نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رمضان چگونه بود؟ گفتند: (ایشان چه در رمضان و چه در غیر رمضان بر یازده رکعت نمی‌‌افزود و چه بسا برخی اوقات سیزده رکعت می‌‌خواندند). [۱]

لذا این تعداد بهترین تعدادی است که با آن نماز تراویح خوانده می‌‌شود، اما شایسته است نمازگزاران به ویژه امامان آرامش در نماز را حفظ نمایند، زیرا برخی از امامان -از الله برای خود و ایشان طلب هدایت می‌‌نماییم- هیچ قصدی جز سبقت گرفتن از مردم در خروج از مسجد ندارند، لذا آن قدر سریع نماز می‌‌خوانند که در طمانینه و آرامش خلل ایجاد نموده و کسانی که پشت سرشان هستند را خسته می‌‌کنند.

اگر انسان بر یازده رکعت اضافه نماید و بیست و سه رکعت یا بیشتر بخواند اشکالی ندارد، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رکعات آن را محدود نکرده‌‌اند، بلکه در مورد قیام  اللیل سؤال شدند، فرمودند: «صلاة اللیل مثنی مثنی، فإذا خشی أحدکم الصبح صلی واحدة فأوترت له ما صلی»[۲](نماز شب دو رکعت دو رکعت است، هرگاه یکی از شما ترسید که وقت صبح داخل شود، یک رکعت بخواند تا آنچه خوانده تبدیل به وتر شود)، لذا تعداد محدود به نسبت هر سلام را ذکر نمودند یعنی: دو رکعت دو رکعت، اما تعداد سلام‌‌ها را ذکر ننمودند. لذا این دلالت می‌‌دهد که بستگی به خود انسان دارد و فرقی ندارد اما بدون شک تعداد رکعاتی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن محافظت می‌‌نمود، بهتر است.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسأل عن عدد ركعات صلاة التراويح، وكم أدناها إذا أردنا التخفيف؟

فأجاب رحمه الله تعالى: صلاة التراويح هي قيام رمضان، وكان رسول الله -صلى الله عليه وآله وسلم- لا يزيد في رمضان ولا غيره على إحدى عشرة ركعة، كما ذكرت ذلك أعلم النساء به عائشة رضي الله عنها، حين سئلت كيف كانت صلاة النبي -صلى الله عليه وآله وسلم- في رمضان؟ فقالت: «كان لا يزيد في رمضان ولا غيره على إحدى عشرة ركعة، وربما صَلَّى ثلاث عشرة ركعة».

فهذا العدد هو أفضل ما تُصَلَّى به صلاة التراويح، ولكن ينبغي أن يلاحظ المصلي ولا سيما الأئمة الطمأنينة في هذه الصلاة؛ لأن بعض الأئمة – نسأل الله لنا ولهم -الهداية ليس لهم هم إلا أن يكونوا هم الذين يسبقون الناس في الخروج، فتجدهم يسرعون إسراعًا يُحِلُّ بالطمأنينة ويُنْعِبُ من وراءهم.

وإن زاد الإنسان على إحدى عشرة ركعة إلى ثلاث وعشرين ركعة أو أكثر فلا حرج؛ لأنه لم يجعل النبي – صلى الله عليه وآله وسلم- تحديدا للركعات، بل سئل صلى الله عليه وسلم عن قيام الليل فقال: «صلاة الليل مثنى مثنى، فإذا خشي أحدكم الصبح صَلَّى واحدة فأوترت له ما صلى»، فبين العدد المحدد لكل تسليمة وهو مثنى مثنى، ولم يُبيّن عدد التسليمات، فدل هذا على أن الأمر مركون للإنسان، وأن الأمر واحد ولكن لا شك أن العدد الذي كان النبي – صلى الله عليه وآله وسلم – يحافظ عليه أولى من غيره.

مطالب مرتبط:

(۲۵۵۲) حکم خواندن کل قرآن توسط امام در نماز تراویح چیست؟

نمی‌‌دانم که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب‌‌هایی که با مردم نماز خواند، قرآن را ختم نمود یا نه، اما بسیاری از اهل فقه گفته‌‌اند: برای امام شایسته است که کل قرآن را در این قیام ختم نموده تا نمازگزاران کل قرآنی را که ابتدای نزولش در این ماه بوده را بشنوند. این گونه فقها گفته‌‌اند.  ...

ادامه مطلب …

(۲۵۶۱) نماز تهجد و نافله چند رکعت است؟

تهجد همان قیام اللیل است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در رمضان و چه در غیر رمضان بیش از یازده رکعت نمی‌‌خواند و گاهی اوقات سیزده رکعت می‌‌خواند، این تعدادی است که شایسته است انسان بر آن اکتفا نماید...

ادامه مطلب …

(۲۵۵۴) حکم عدم ختم قرآن توسط امام جماعت در ماه رمضان

اگر برای شخص سخت بود که بین ترتیل و تدبر و بین اتمام ختم جمع ببندد، تدبر و ترتیل و طمانینه در رکوع و سجود بهتر از مراعات ختم نمودن است و چیزی بر او نیست اگر قرآن را برای آن‌‌ها ختم نمود....

ادامه مطلب …

(۲۵۵۱) من امام یکی از مساجد هستم، آیا بهتر است در نماز تراویح قرآن را ختم کنم؟

بله! علما می‌‌گویند: بهتر است که کل قرآن در جماعت خوانده شود، تا اینکه کل قرآن را بشنوند...

ادامه مطلب …

(۲۵۶۹) زمان دقیق یک‌سوم آخر شب

علمای لغت اختلاف نموده که چه زمانی روز شروع می‌‌شود؟ برخی گفته‌‌اند: با طلوع خورشید شروع می‌‌شود و با غروب خورشید تمام می‌‌شود، چون پرتو خورشید و نور آن از طلوع فجر شروع می‌‌شود و با غروب خورشید تمام می‌‌شود، برخی نیز گفته‌‌اند: روز از طلوع خورشید شروع می‌‌شود و اتفاق نموده که با غروب خورشید تمام می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۵۶۲) حکم استمرار بر نماز شب و ختم قرآن با نظم مشخص

اشکالی ندارد، زیرا قیام اللیل به خود انسان بر می‌‌گردد، اگر نشاط داشت تعداد آن را زیاد و آن را طولانی می‌‌کند و اما اگر کسل باشد بر هر قدر توان دارد اکتفا می‌‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه