(۲۵۰۰) حکم قنوت وتر در غیر رمضان

(۲۵۰۰) سوال: همیشه میبینیم که در نماز وتر در ماه رمضان دعای قنوت خوانده میشود، آیا خواندن آن در روزهای عادی درست است یا این دعا فقط مخصوص رمضان است؟ همانطور که در دو رکعت شفع (قبل از وتر)، در رکعت اول سورهی اعلی و در رکعت دوم سورهی کافرون خوانده میشود، آیا التزام به آن بر ما لازم است؟

جواب:

التزام به خواندن سورهی مشخصی در هیچ نمازی واجب نیست مگر سورهی فاتحه که نماز بدون آن تکمیل نمیگردد، بنابر فرمودهی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صحیحین از حدیث عبادة بن صامت رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ : «لا صلاة لمن لم یقرأ بأم القرآن»[۱](نماز کسی که سورهی فاتحه را نخواند، درست نیست) همچنین فرمودهی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ : «کل صلاة لا یقرأ فیها بأم القرآن -أو قال: بأم الکتاب- فهی خداج، فهی خداج، فهی خداج»[۲](نمازی که در آن ام الکتاب (سورهی فاتحه) خوانده نشود، فاسد است، فاسد است، فاسد است).

لذا چیزی در نماز وجود ندارد که تلاوت آن مشخص باشد مگر سورهی فاتحه که نماز بدون آن درست نیست. و فرقی ندارد که شخص نمازگزار ماموم، امام یا منفرد باشد. اما خواندن سورهی اعلی، کافرون و اخلاص در وتر، اگر شخص با سه رکعت وتر بخواند، پیرامون آن سنت وجود دارد که اگر اینها را بخواند بهتر است و اگر سورههای دیگری را بخواند، اشکالی ندارد.

اما قنوت در وتر: پیرامون قنوت در وتر اهل علم بسیار اختلاف نمودهاند لذا اگر قنوت بخواند به خصوص در رمضان به خاطر حضور و جمع مردم خوب است، اما اگر برخی اوقات آن را ترک نماید تا گمان برده نشود که واجب است بهتر است و اگر به طور کلی قنوت را ترک نمود چه در رمضان و چه غیر رمضان اشکالی ندارد، زیرا قنوت از واجبات نماز نیست.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 25

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: دائما نرى أنه في صلاة الوتر يُقْرَأُ دعاء القنوت، ويكون ذلك في شهر رمضان الكريم فهل تصح قراءتنا له في الأيام العادية؟ أم أن هذا الدعاء يختص بأيام رمضان؟ كما يقرأ أثناء صلاة الشفع في الركعة الأولى سورة الأعلى وفي الركعة الثانية سورة الكافرون، هل علينا الالتزام بذلك أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس علينا الالتزام بقراءة سورة معينة في أي صلاة من الصلوات، إلا قراءة الفاتحة، فإن قراءة الفاتحة لا تتم الصلاة بدونها؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا صلاة لمن لم يقرأ بأم القرآن». أخرجاه في الصحيحين من حديث عبادة بن الصامت، ولقوله صلى الله عليه وسلم في حديث أبي هريرة: «كل صلاة لا يقرأ فيها بأم القرآن أو قال بأم الكتاب فهي خداج، فهي خداج، فهي خداج» يعني: فاسدة.

فليس شيء من القرآن يتعين أو تتعين قراءته في الصلاة إلا الفاتحة، فإن الصلاة لا تصح بدونها، سواء كانت صلاة مأموم، أو صلاة إمام، أو صلاة منفرد. وأما قراءة: ﴿ سبح ﴾ [الأعلى: 1] و ﴿ قُلْ يَتَأَيُّهَا الْكَفِرُونَ ﴾ [الكافرون: 1] و ﴿ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص: ١] في الوتر إذا أوتر الإنسان بثلاث فقد جاءت بذلك السُّنة، فإن قرأ بذلك فهو أفضل، وإن قرأ بغير ذلك فلا حرج عليه. وأما القنوت في الوتر فالقنوت في الوتر اختلف فيه أهل العلم اختلافا كثيرًا، فإذا قنت – ولاسيما في رمضان لحضور الناس واجتماعهم على التأمين كان خيرا، وإن ترك القنوت أحيانًا حتى لا يظن أنه واجب كان ذلك أفضل وأحسن، ولو ترك القنوت مطلقا في رمضان وغيره فلا حرج عليه؛ لأن القنوت ليس بواجب من واجبات الصلاة.