(۱۷۱۱) سوال: در روستای ما رسم بر این است که هرگاه زنی زایمان کند، چهل روز را به عنوان نفاس، از نماز و روزه دست می‌کشد؛ در حالی که بسیاری از زنان، قبل از پایان چهل روز، پاک می‌شوند! لطفا شیخ بزرگوار، حکم شرعی را برای خواهران بیان نمایند که بر زن، واجب است چه کاری انجام دهد؟ حداقلِ مدت نفاس، چند روز است؟

جواب:

حداقل مدت نفاس، مشخص نیست؛ گاهی ممکن است فقط یک روز باشد بلکه حتی برخی فقها رَحِمَهُمُ‌الله بیان کرده‌اند که شاید زنی بعد از زایمان، اصلا خونریزی نداشته باشد؛ در این حالت نفاس ندارد و همین که خونریزی بعد از وضع حمل متوقف شد، باید غسل نماید و نماز بخواند. اگر خونریزی نداشت، نیازی به غسل کردن نیست و فقط باید وضو بگیرد و نمازش را ادا نماید. اگر خونریزی داشت، نفاس است و این دوره اندازه‌ی مشخصی ندارد، شاید یک روز، دو روز، سه روز، پنج روز، ده روز و شاید تا چهل روز ادامه داشته باشد. اما هرگاه قبل از چهل روز پاک شد، واجب است که غسل نماید و نماز بخواند؛ می‌تواند تمام کارهایی که زنان پاک و طاهر انجام می‌دهند از جمله همبستری با همسرش را انجام دهد زیرا حتی اگر هنوز چهل روز تمام نشده باشد اما زن پاک شود، ایرادی ندارد که همبستری کند و وقتی نماز خواندن برایش جایز شود، همبستری از باب اولی جایز خواهد بود.

در صورتی که خونریزی بیشتر از چهل روز ادامه داشته باشد: اگر با دوره‌ی عادت ماهیانه‌اش همزمان شد حیض است اما اگر همزمان با عادت ماهیانه‌اش نبود، برخی علما معتقد هستند که استحاضه می‌باشد و واجب است که غسل نماید و نمازش را ادا کند هر چند که خونریزی نیز داشته باشد. برخی دیگر گفته‌اند: تا وقتی که خونریزی ادامه دارد و حالت خون تغییر نکرده است، حکم نفاس را دارد و این حالت تا شصت روز ادامه می‌یابد. این مذهب امام شافعی رَحِمَهُ‌الله است و شيخ الإسلام ابن تيمية رَحِمَهُ‌الله نیز همین را برگزیده و گمان می‌کنم می‌گوید: گاهی این حالت تا هفتاد روز ادامه می‌یابد.

به هر حال تا وقتی که خونریزی ادامه دارد و حالت خون تغییر نکرده است، حکم نفاس را دارد و این حالت تا شصت روز ادامه می‌یابد؛ اگر قبل از این پایان این مدت، پاک شد، غسل کرده و نمازش را ادا می‌نماید.