سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۶۱۱) آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد؟

(۱۶۱۱) سوال: آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد یا صرفا کشیدن دست بر صورت کافی است؟

جواب:

در تيمم بر انسان واجب است که تمام صورت را مسح کند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ} [النساء: ۴۳] : (صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید). همان طور که وجوبِ مسحِ تمام سر، از این آیه برداشت می‌شود: {وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ} [المائدة: ۶] : (سرهایتان را مسح نمایید) وجوب مسح تمام صورت نیز از این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برداشت می‌شود که فرمود: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ} [المائدة: ۶] : (با آن خاک، صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید).

این که برخی از مردم، بینی و اطراف آن را مسح می‌کنند، اشتباه و نادرست است بلکه واجب است که در عرض صورت، از گوش تا گوش دیگر و در طول صورت، از شیب پیشانی تا زیر ریش را مسح کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يشترط في مسح الوجه عند التيمم تعميم جميع الوجه بالصعيد الطاهر، أم مجرد إمرار اليدين على الوجه فقط؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: الواجب على الإنسان في التيمم أن يمسح جميع الوجه؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ﴾ [النساء: ٤٣]. فكما يجب تعميم الرأس المستفاد من قوله تعالى: ﴿ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ ﴾ [المائدة: 6]. كذلك نستفيد تعميم الوجه في قوله تعالى: ﴿ فَأَمْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ﴾ [المائدة: ٦].

وأما ما يفعله بعض الناس من كونه يمسح الأنف وما حوله فهذا غلط، بل الواجب أن يمسح من الأذن إلى الأذن عَرْضًا، ومن منحنى الجبهة إلى أسفل اللحية طولا.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۷) آیا تیمم کردن به نیت رفع جنابت یا به جای غسل از عادت ماهیانه همانند تیممی است که به جای وضو انجام می‌شود؟

حدث اصغر و حدث اکبر در تیمم فرقی ندارد لذا تيمم به جای غسل حيض یا برای رفع جنابت همانند تيمم به جای وضو است که بعد از ادرار، مدفوع و باد شکم انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۹) آیا برای شخصی که تیمم نموده، جایز است که دو رکعت نمازِ سنتِ وضو بخواند؟

هرگاه انسان تيمم شرعی که دارای سبب تیمم باشد را انجام ‌دهد، می‌تواند هر قدر که بخواهد نمازهای فرض و نفل را با این تيمم ادا کند و حتی اگر وقت نماز خارج شود نیز وی با طهارت است و می‌تواند نماز دیگر را نیز با همان تیمم ادا نماید تا این که یکی از باطل‌کننده‌های وضو از وی واقع شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۱) حکم تیمم کردن برای مرد پیر و کهنسالی که فرزندان یا همسرش می‌توانند برایش آب برای وضو گرفتن بیاورند

نماز کسی ‌که با وجود توانایی وضو گرفتن و استفاده از آب، تیمم کند، باطل است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۱) حکم تیمم در صورت وجود آب برای غیر نیازهای انسانی

در صورت وجود آب و کافی بودن آن، تیمم باطل است و نماز خواندن با آن، جایز نیست. بنابراین این افرادی که تیمم می‌کنند و تانکر آب به همراه دارند، جایز نیست که با این تیمم، نماز بخوانند...

ادامه مطلب …

(۱۶۰۹) روش تیمم چگونه است؟

هرگاه تيمم برای شخص جایز شود، روش آن بدین ترتیب است...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۶) آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، ترتیب میان وضو و تیمم، شرط نیست؛ لذا اگر مثلا دست شخص، زخمی باشد و امکان شستن یا مسح کردن آن با آب نباشد، ابتدا وضو می‌گیرد و بعد از پایان وضو، به جای آن زخم، تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه