جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۶۱۱) آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد؟

(۱۶۱۱) سوال: آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد یا صرفا کشیدن دست بر صورت کافی است؟

جواب:

در تيمم بر انسان واجب است که تمام صورت را مسح کند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ} [النساء: ۴۳] : (صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید). همان طور که وجوبِ مسحِ تمام سر، از این آیه برداشت می‌شود: {وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ} [المائدة: ۶] : (سرهایتان را مسح نمایید) وجوب مسح تمام صورت نیز از این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برداشت می‌شود که فرمود: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ} [المائدة: ۶] : (با آن خاک، صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید).

این که برخی از مردم، بینی و اطراف آن را مسح می‌کنند، اشتباه و نادرست است بلکه واجب است که در عرض صورت، از گوش تا گوش دیگر و در طول صورت، از شیب پیشانی تا زیر ریش را مسح کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يشترط في مسح الوجه عند التيمم تعميم جميع الوجه بالصعيد الطاهر، أم مجرد إمرار اليدين على الوجه فقط؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: الواجب على الإنسان في التيمم أن يمسح جميع الوجه؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ﴾ [النساء: ٤٣]. فكما يجب تعميم الرأس المستفاد من قوله تعالى: ﴿ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ ﴾ [المائدة: 6]. كذلك نستفيد تعميم الوجه في قوله تعالى: ﴿ فَأَمْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ﴾ [المائدة: ٦].

وأما ما يفعله بعض الناس من كونه يمسح الأنف وما حوله فهذا غلط، بل الواجب أن يمسح من الأذن إلى الأذن عَرْضًا، ومن منحنى الجبهة إلى أسفل اللحية طولا.

مطالب مرتبط:

(۱۶۰۸) روش شرعی تیمم چگونه است؟

روش شرعی تیمم بدین صورت است که فرد نیت ‌کند که می‌خواهد تیمم انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۴) وقتی آب فقط برای نوشیدن است؛ وضو بگیرم یا تیمم کنم؟

اگر انسان فقط مقداری آب برای نوشیدن داشت و وقت نماز فرا رسید و آب دیگری به همراه نداشت، تيمم می‌کند زیرا به آن آب نیاز دارد و برطرف نمودن ضرورت، مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۰) اگر در حین ادای نماز عید، وضویم باطل شد و زمان اندک بود و آبی نیز در آن مسجد نیافتم، آیا جایز است که تیمم کنم؟

جمهور علما بر این نظر هستند که تيمم در این حالت، جایز نیست زیرا یکی از شروط تيمم، عدم وجود آب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۰۹) روش تیمم چگونه است؟

هرگاه تيمم برای شخص جایز شود، روش آن بدین ترتیب است...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۷) آیا تیمم کردن به نیت رفع جنابت یا به جای غسل از عادت ماهیانه همانند تیممی است که به جای وضو انجام می‌شود؟

حدث اصغر و حدث اکبر در تیمم فرقی ندارد لذا تيمم به جای غسل حيض یا برای رفع جنابت همانند تيمم به جای وضو است که بعد از ادرار، مدفوع و باد شکم انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۸) حکم تیمم در صورت وجود آبِ سرد و ناتوانی از استفاده‌ی آن به علت ضرر محتمل

جایز نیست که تیمم کند بلکه واجب است صبر و تحمل نموده و با همین آب سرد، وضو بگیرد؛ مگر این‌ که ترس از آن داشته باشد که زیانی به وی برسد که در این حالت اشکالی ندارد که تیمم نماید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه