پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۶۱۱) آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد؟

(۱۶۱۱) سوال: آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد یا صرفا کشیدن دست بر صورت کافی است؟

جواب:

در تيمم بر انسان واجب است که تمام صورت را مسح کند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ} [النساء: ۴۳] : (صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید). همان طور که وجوبِ مسحِ تمام سر، از این آیه برداشت می‌شود: {وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ} [المائدة: ۶] : (سرهایتان را مسح نمایید) وجوب مسح تمام صورت نیز از این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برداشت می‌شود که فرمود: {فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ} [المائدة: ۶] : (با آن خاک، صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید).

این که برخی از مردم، بینی و اطراف آن را مسح می‌کنند، اشتباه و نادرست است بلکه واجب است که در عرض صورت، از گوش تا گوش دیگر و در طول صورت، از شیب پیشانی تا زیر ریش را مسح کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يشترط في مسح الوجه عند التيمم تعميم جميع الوجه بالصعيد الطاهر، أم مجرد إمرار اليدين على الوجه فقط؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: الواجب على الإنسان في التيمم أن يمسح جميع الوجه؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ﴾ [النساء: ٤٣]. فكما يجب تعميم الرأس المستفاد من قوله تعالى: ﴿ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ ﴾ [المائدة: 6]. كذلك نستفيد تعميم الوجه في قوله تعالى: ﴿ فَأَمْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ﴾ [المائدة: ٦].

وأما ما يفعله بعض الناس من كونه يمسح الأنف وما حوله فهذا غلط، بل الواجب أن يمسح من الأذن إلى الأذن عَرْضًا، ومن منحنى الجبهة إلى أسفل اللحية طولا.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۵) حکم تیمم به جای غسل جنابت در حالت بیماری

هرگاه مرد یا زنی دچار جنابت شد اما بیمار بود و استفاده از آب برایش امکان‌پذیر نبود، در این حالت می‌تواند تیمم کند ....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۶) حکم تیمم در حال کار چوپانی با محدودیت استفاده از آب برای وضو

اگر در اطرافتان آبی برای وضو یا غسل نداشته باشید، در این حالت می‌توانید تیمم کنید ...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۰) اگر در حین ادای نماز عید، وضویم باطل شد و زمان اندک بود و آبی نیز در آن مسجد نیافتم، آیا جایز است که تیمم کنم؟

جمهور علما بر این نظر هستند که تيمم در این حالت، جایز نیست زیرا یکی از شروط تيمم، عدم وجود آب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۱) حکم تیمم در صورت وجود آب برای غیر نیازهای انسانی

در صورت وجود آب و کافی بودن آن، تیمم باطل است و نماز خواندن با آن، جایز نیست. بنابراین این افرادی که تیمم می‌کنند و تانکر آب به همراه دارند، جایز نیست که با این تیمم، نماز بخوانند...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۹) آیا برای شخصی که تیمم نموده، جایز است که دو رکعت نمازِ سنتِ وضو بخواند؟

هرگاه انسان تيمم شرعی که دارای سبب تیمم باشد را انجام ‌دهد، می‌تواند هر قدر که بخواهد نمازهای فرض و نفل را با این تيمم ادا کند و حتی اگر وقت نماز خارج شود نیز وی با طهارت است و می‌تواند نماز دیگر را نیز با همان تیمم ادا نماید تا این که یکی از باطل‌کننده‌های وضو از وی واقع شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه