جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

(۱۴۲۱) سوال: حکم اسراف کردن در شستن، وضو گرفتن و لباس چیست؟

جواب:

اسراف در هر چیز به معنای تجاوز و گذشتن از حد و مرز در آن است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ} [الأعراف: ۳۱] : (بخورید و بیاشامید ولی اسراف و زیاده‌روی نکنید که الله اسراف‌کاران را دوست ندارد). بنابراین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خوردن و نوشیدن و عدم اسراف دستور فرمود و نهی خویش را با این عبارت پایان داد که (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اسراف‌کاران را دوست ندارد). این ‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خویش را از اسراف‌کاران نفی نمود به معنای زشت و ناپسند بودن اسراف نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد لذا اسراف و زیاده‌روی در خوردن، نوشیدن، لباس، خانه و غیره حرام می‌باشد و غُسل و شستن نیز چنین است.

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اعضای وضو را یک مرتبه یک مرتبه[۱]، دو مرتبه دو مرتبه[۲] و سه مرتبه سه مرتبه[۳] وضو گرفته‌اند. گاهی نیز متفاوت وضو می‌گرفت یعنی برخی اعضای وضو را سه مرتبه، برخی را دو مرتبه و برخی را یک مرتبه می‌شست. بنابراین شایسته نیست که فرد مؤمن از مقداری که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو گرفتن و غسل کردن مشخص نموده، پا فراتر بگذارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل أو الوضوء أو اللباس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله تعالى: ﴿ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴾ [الأعراف: ۳۱] فأمر بالأكل والشرب ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله: ﴿إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ . ونفي الله تعالى المحبة عن المسرفين تدل على كراهته له -أي للإسراف- وعلى هذا فيكون الإسراف مُحرَّمًا في المأكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضًا بالنسبة للغسل.

وبالنسبة للوضوء: فلا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام – «تَوضَّأَ مَرَّةً مَرَّةٌ »، و«مَرَّتَيْنِ مرتين»، و«ثَلاثًا ثلاثا». وتوضأ وضوءًا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغُسل.

مطالب مرتبط:

(۱۳۸۳) آیا اگر گفتن (بسم الله) را هنگام وضو گرفتن فراموش کردم، وضویم صحیح است؟

گفتن (بسم الله) در ابتدای وضو سنت است و واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۵) کیفیت مسح دو گوش در وضو

مسح کردن گوش چنین است که فرد، انگشت اشاره و انگشت وسط را وارد گوشش می‌کند بدون این که موجب درد و آزارش شود و با انگشت شَست، پشت گوش (که در جهت سر قرار دارد) را مسح می‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۴۲۸) آیا روغن مرطوب‌ کننده مانع صحت وضو است؟

اگر این روغن، لایه‌ای را روی پوست ایجاد می‌کند، مانع رسیدن آب می‌شود و باید قبل از وضو زدوده شود...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۳) حد شستن اعضای وضو

چنان که من می‌دانم نهایت حدی که در این باره روایت شده است حدیث ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌باشد:...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۷) آیا زن هنگام مسح سر در وضو باید از محل رویش مو تا انتهای موهایش را مسح کند؟

فقط مسح سر، واجب است اما مسح موهایی که آویزان شده واجب نیست. بنابراین فقط محل رویش مو مسح می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۳۸۱) حکم شک در گفتن بسم‌الله هنگام وضو

هرگاه انسان گفتن (بسم الله) را در ابتدای وضو فراموش کرد سپس در وسط وضو به یاد آورد، همان لحظه (بسم الله) گفته و وضویش را ادامه می‌دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه