سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

(۱۴۲۱) سوال: حکم اسراف کردن در شستن، وضو گرفتن و لباس چیست؟

جواب:

اسراف در هر چیز به معنای تجاوز و گذشتن از حد و مرز در آن است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ} [الأعراف: ۳۱] : (بخورید و بیاشامید ولی اسراف و زیاده‌روی نکنید که الله اسراف‌کاران را دوست ندارد). بنابراین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خوردن و نوشیدن و عدم اسراف دستور فرمود و نهی خویش را با این عبارت پایان داد که (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اسراف‌کاران را دوست ندارد). این ‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خویش را از اسراف‌کاران نفی نمود به معنای زشت و ناپسند بودن اسراف نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد لذا اسراف و زیاده‌روی در خوردن، نوشیدن، لباس، خانه و غیره حرام می‌باشد و غُسل و شستن نیز چنین است.

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اعضای وضو را یک مرتبه یک مرتبه[۱]، دو مرتبه دو مرتبه[۲] و سه مرتبه سه مرتبه[۳] وضو گرفته‌اند. گاهی نیز متفاوت وضو می‌گرفت یعنی برخی اعضای وضو را سه مرتبه، برخی را دو مرتبه و برخی را یک مرتبه می‌شست. بنابراین شایسته نیست که فرد مؤمن از مقداری که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو گرفتن و غسل کردن مشخص نموده، پا فراتر بگذارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل أو الوضوء أو اللباس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله تعالى: ﴿ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴾ [الأعراف: ۳۱] فأمر بالأكل والشرب ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله: ﴿إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ . ونفي الله تعالى المحبة عن المسرفين تدل على كراهته له -أي للإسراف- وعلى هذا فيكون الإسراف مُحرَّمًا في المأكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضًا بالنسبة للغسل.

وبالنسبة للوضوء: فلا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام – «تَوضَّأَ مَرَّةً مَرَّةٌ »، و«مَرَّتَيْنِ مرتين»، و«ثَلاثًا ثلاثا». وتوضأ وضوءًا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغُسل.

مطالب مرتبط:

(۱۴۳۹) حکم کسی که چهار نماز فرض را با یک وضو ادا می‌کند چیست؟

این کار، اشکالی ندارد. اگر کسی با یک وضو چهار نماز یا بیشتر بخواند، ایرادی ندارد اما اگر برای هر نماز وضو بگیرد، بهتر است زیرا این کار، تجدید وضو می‌باشد که از فعل و عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت رسیده است....

ادامه مطلب …

(۱۳۹۲) فضیلت مداومت بر وضو پس از هر حدث

ارزش و فضیلتی که فرد مسلمان با وضو گرفتن بعد از هر بی‌وضویی به آن دست می‌یابد، پاکی و پاکیزگی همیشگی است که این از اعمال صالح و نیک به شمار می‌رود...

ادامه مطلب …

(۱۴۲۷) وقتی روغن روی پوست وضو را دشوار می‌کند؛ تکلیف طهارت چیست؟

اگر این مرهم یا روغنی که بر اعضای وضویت قرار دارد جامد و دارای جرمی است که مانع رسیدن آب به پوست می‌شود، باید آن را قبل از وضو گرفتن یا غسل کردن برداشته و بزدایی اما اگر جرمی نداشت اشکالی ندارد که وضو بگیری یا غسل کنی حتی اگر آن را با صابون نشُسته باشی...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۰) حکم وضو با وجود کرم‌های مرطوب کننده بر پوست

اگر این چیزهای روغنی، جامد باشد، مانع رسیدن آب می‌شود و باید پاک و زدوده شود اما اگر مایع باشد که جذب پوست شده و اثرش روی پوست باقی نماند، ایرادی ندارد که فرد به همان شکل و بدون استفاده از صابون برای زدودن آن، وضو یا غسل را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۲) حکم کسی ‌که هنگام وضو (بسم الله) نگوید و بعد از وضو آن را به یاد آورد

کسی‌ که گفتن (بسم الله) را در ابتدای وضو فراموش کند و آن را پس از پایان وضو به یاد بیاورد، گناهی بر وی نیست و وضویش درست می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۰) حکم ترتیب و اجزای وضو

روش صحیح وضو گرفتن به صورت مشروع را بیان می‌کنیم:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه