چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

(۱۴۲۱) سوال: حکم اسراف کردن در شستن، وضو گرفتن و لباس چیست؟

جواب:

اسراف در هر چیز به معنای تجاوز و گذشتن از حد و مرز در آن است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ} [الأعراف: ۳۱] : (بخورید و بیاشامید ولی اسراف و زیاده‌روی نکنید که الله اسراف‌کاران را دوست ندارد). بنابراین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خوردن و نوشیدن و عدم اسراف دستور فرمود و نهی خویش را با این عبارت پایان داد که (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اسراف‌کاران را دوست ندارد). این ‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خویش را از اسراف‌کاران نفی نمود به معنای زشت و ناپسند بودن اسراف نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد لذا اسراف و زیاده‌روی در خوردن، نوشیدن، لباس، خانه و غیره حرام می‌باشد و غُسل و شستن نیز چنین است.

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اعضای وضو را یک مرتبه یک مرتبه[۱]، دو مرتبه دو مرتبه[۲] و سه مرتبه سه مرتبه[۳] وضو گرفته‌اند. گاهی نیز متفاوت وضو می‌گرفت یعنی برخی اعضای وضو را سه مرتبه، برخی را دو مرتبه و برخی را یک مرتبه می‌شست. بنابراین شایسته نیست که فرد مؤمن از مقداری که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو گرفتن و غسل کردن مشخص نموده، پا فراتر بگذارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل أو الوضوء أو اللباس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله تعالى: ﴿ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴾ [الأعراف: ۳۱] فأمر بالأكل والشرب ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله: ﴿إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ . ونفي الله تعالى المحبة عن المسرفين تدل على كراهته له -أي للإسراف- وعلى هذا فيكون الإسراف مُحرَّمًا في المأكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضًا بالنسبة للغسل.

وبالنسبة للوضوء: فلا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام – «تَوضَّأَ مَرَّةً مَرَّةٌ »، و«مَرَّتَيْنِ مرتين»، و«ثَلاثًا ثلاثا». وتوضأ وضوءًا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغُسل.

مطالب مرتبط:

(۱۳۸۷) حکم خلال کردن ریش و انگشتان (رساندن آب با کشیدن انگشتان در میان آن) در وضو

خلال کردن ریش همانند انگشتان نیست؛ اگر مویی که روی صورت وجود دارد اعم از ریش، سبیل و ابرو چنان انبوه باشد که پوست زیر آن دیده نشود، شستن ظاهر و روی آن در وضو کفایت می‌کند اما در غسل جنابت باید ظاهر و داخل آن کاملا شسته شود...

ادامه مطلب …

(۱۳۷۹) آیا گفتن (بسم الله) هنگام وضو گرفتن در سرویس بهداشتی جایز است؟

اگر گفتن نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در جایی مانند سرویس بهداشتی مکروه بدانیم، این مسئله وجوب گفتن (بسم الله) در ابتدای وضو را ساقط و لغو نمی‌کند؛ زیرا انجام دادن واجب، مهم‌تر از ترک مکروه است لذا (بسم الله) را می‌گوید و در این باره گناه و ایرادی بر وی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۶) اگر شخصی در وضو، دست یا پای خود را سه مرتبه شست اما آن عضو پاک نشد، آیا می‌تواند آن را بیشتر بشوید؟

نباید به نیت عبادت، بیش از سه مرتبه بشوید اما نیت و قصدش را تمیز شدن قرار می‌دهد، نه وضو؛ زیرا برای وضو نباید هیچ عضوی را بیش سه مرتبه شست....

ادامه مطلب …

(۱۳۹۶) آیا جایز است که قبل از وضو بگویم: ‌ای الله! نیت دارم که برای فلان نماز و… وضو بگیرم ؟

این همان گفتن یا بر زبان آوردن نیت است که بدعت محسوب می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۰) آیا مسح سر در وضو برای زن نیز واجب است؟

بر زن واجب است که در وضو سرش را مسح نماید و در غسل جنابت و غسل حیض نیز موهایش را بشوید...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۵) آیا شرط است که شخص به هنگام وضو، نمازی که قرار است با آن وضو بخواند را نام ببرد؟

شرط نیست که شخص در وضو، نمازی که قصد خواندنش دارد را نام ببرد؛ یعنی شرط نیست که آن نماز را نیت کند و همچنین آن را بر زبان بیاورد. روشن است که تلفظ و بر زبان آوردن نیت، مستحب نیست..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه