سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۴۴۷) حکم وضو در صورت فقدان عضو یا استفاده از عضو مصنوعی

(۱۴۴۷) سوال: اگر شخصی یکی از اعضای وضو مانند دست یا پا را نداشته باشد، آیا باید به جای آن عضو مفقود تیمم کند؟ اگر از عضو مصنوعی استفاده ‌کند، حکمش چیست؟ آیا باید آن عضو مصنوعی را در غسل بشوید یا خیر؟

جواب:

اگر کسی عضوی از اعضای وضو را از دست بدهد، فرض شستن آن عضو بدون تیمم کردن از وی ساقط می‌شود زیرا عضوی که شستن آن واجب می‌باشد را از دست داده است لذا شستن آن بر وی واجب نیست. حتی اگر عضو مصنوعی استفاده می‌کند نیز ملزم به شستن آن نیست. نمی‌توان گفت که این عضو مصنوعی مانند خُفّ است و مسح آن واجب می‌باشد زیرا شخص، خف را روی عضوی می‌پوشد که وجود دارد و شستن آن واجب است اما این عضو مصنوعی برای محلی ساخته شده که عضو اصلی وجود ندارد. اهل علم می‌گویند: اگر عضوی از مچ و مفصل قطع شود، شستن سر آن عضو واجب است؛ مثلا اگر دست از آرنج قطع شده باشد، شستن سر بازو واجب است و اگر پایش از مُچ قطع شده باشد، شستن سر و گوشه‌ی ساق، واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان فاقدا لأحد أعضاء الوضوء؛ كاليد أو الرجل مثلا، فهل يلزمه التيمم عن غسل ذلك العضو المفقود؟ وما الحكم لو رُكَّب له عضو صناعي؟ فهل يلزمه غسله في الوضوء أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا فقد الإنسان عضوا من أعضاء الوضوء فإنه يسقط عنه فرضه إلى غير تيمم؛ لأنه فَقَد محل الفرض، فلم يجب عليه، حتى لو رُكَّب له عضو صناعي فإنه لا يلزمه غسله. ولا يقال: إن هذا مثل الخفين يجب عليه مسحهما؛ لأن الخفين قد لبسهما على عضو موجود يجب غسله، أما هذا فإنه صُنع له على غير عضو موجود، لكن أهل العلم يقولون: إنه إذا قطع من المَفْصِل فإنه يجب عليه غَسل رأس العضو، مثلا لو قطع من المرفق وجب عليه غَسل رأس العضد، ولو قطعت رجله من الكعب وجب عليه غسل طرف الساق.

مطالب مرتبط:

(۱۴۴۹) شخص مریض چگونه باید وضو بگیرد و نماز بخواند؟

اگر آب برایش زیان داشته باشد یا نتواند از آب استفاده کند، تیمم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۴۰۶) زن چگونه باید سرش را در وضو مسح نماید؟

روش مسح سر در وضو برای زن همانند مرد است...

ادامه مطلب …

(۱۴۴۵) آیا صحبت کردن در هنگام وضو گرفتن، مکروه و ناپسند است؟

صحبت کردن در حین وضو، مکروه نیست اما در واقع، شخص را غافل و مشغول می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۲) آیا برخی مرهم‌ها مثل وازلین، مانع رسیدن آب به پوست می‌شود؟

مرهمی مانند وازلین، اگر جامد باشد و لایه‌ای روی پوست ایجاد کند، مانع رسیدن آب به پوست می‌شود اما اگر جامد نباشد، مانع نمی‌شود؛ اگر چنین مرهمی بر دست، پا یا دیگر اعضای وضوی شخص باشد، شایسته است هنگام شستن بر آن‌ها دست بکشد زیرا اگر دست نکشد، شاید آب از بعضی جاها لیز بخورد و به پوست نرسد..

ادامه مطلب …

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۷) اگر فردی در حین وضو گرفتن، دچار تردید شد که آیا مضمضه یا استنشاق را انجام داده است یا خیر، چه کاری باید انجام دهد؟

اگر چنین تردیدهایی زیاد برای این شخص اتفاق می‌افتد، هیچ اعتباری ندارد؛ زیرا شک و تردید زیاد، وسواس است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه