جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۱۴۴۷) حکم وضو در صورت فقدان عضو یا استفاده از عضو مصنوعی

(۱۴۴۷) سوال: اگر شخصی یکی از اعضای وضو مانند دست یا پا را نداشته باشد، آیا باید به جای آن عضو مفقود تیمم کند؟ اگر از عضو مصنوعی استفاده ‌کند، حکمش چیست؟ آیا باید آن عضو مصنوعی را در غسل بشوید یا خیر؟

جواب:

اگر کسی عضوی از اعضای وضو را از دست بدهد، فرض شستن آن عضو بدون تیمم کردن از وی ساقط می‌شود زیرا عضوی که شستن آن واجب می‌باشد را از دست داده است لذا شستن آن بر وی واجب نیست. حتی اگر عضو مصنوعی استفاده می‌کند نیز ملزم به شستن آن نیست. نمی‌توان گفت که این عضو مصنوعی مانند خُفّ است و مسح آن واجب می‌باشد زیرا شخص، خف را روی عضوی می‌پوشد که وجود دارد و شستن آن واجب است اما این عضو مصنوعی برای محلی ساخته شده که عضو اصلی وجود ندارد. اهل علم می‌گویند: اگر عضوی از مچ و مفصل قطع شود، شستن سر آن عضو واجب است؛ مثلا اگر دست از آرنج قطع شده باشد، شستن سر بازو واجب است و اگر پایش از مُچ قطع شده باشد، شستن سر و گوشه‌ی ساق، واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان فاقدا لأحد أعضاء الوضوء؛ كاليد أو الرجل مثلا، فهل يلزمه التيمم عن غسل ذلك العضو المفقود؟ وما الحكم لو رُكَّب له عضو صناعي؟ فهل يلزمه غسله في الوضوء أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا فقد الإنسان عضوا من أعضاء الوضوء فإنه يسقط عنه فرضه إلى غير تيمم؛ لأنه فَقَد محل الفرض، فلم يجب عليه، حتى لو رُكَّب له عضو صناعي فإنه لا يلزمه غسله. ولا يقال: إن هذا مثل الخفين يجب عليه مسحهما؛ لأن الخفين قد لبسهما على عضو موجود يجب غسله، أما هذا فإنه صُنع له على غير عضو موجود، لكن أهل العلم يقولون: إنه إذا قطع من المَفْصِل فإنه يجب عليه غَسل رأس العضو، مثلا لو قطع من المرفق وجب عليه غَسل رأس العضد، ولو قطعت رجله من الكعب وجب عليه غسل طرف الساق.

مطالب مرتبط:

(۱۳۸۹) گفتن شهادتین هنگام وضو گرفتن چه حکمی دارد؟

گفتن شهادتین بعد از وضو، سنت است و واجب نیست اما ثواب زیادی دارد..

ادامه مطلب …

(۱۳۹۱) حکم بالا بردن انگشت به هنگام گفتن شهادتین بعد از پایان وضو

اصل و دلیلی برای این کار، سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۱۴۴۱) وضو برای نماز جنازه گرفتم؛ آیا برای نماز عصر کافی است؟

اگر برای نماز جنازه وضو گرفتی، اشکالی ندارد که نماز عصر را نیز با همان وضو بخوانی....

ادامه مطلب …

(۱۴۱۵) وضو گرفتم و نمی‌دانم که یکی از اعضا را سه بار شسته‌ام یا خیر؟ اکنون چه کاری باید انجام دهم؟

وقتی اطمینان دارید که حداقل یک مرتبه به طور کامل شسته‌اید و آب تمام اعضایی که شستن آن واجب می‌باشد را در بر گرفته است، نیاز نیست هیچ کار دیگری انجام دهید....

ادامه مطلب …

(۱۴۰۵) کیفیت مسح دو گوش در وضو

مسح کردن گوش چنین است که فرد، انگشت اشاره و انگشت وسط را وارد گوشش می‌کند بدون این که موجب درد و آزارش شود و با انگشت شَست، پشت گوش (که در جهت سر قرار دارد) را مسح می‌کند....

ادامه مطلب …

(‍۱۴۳۸) آیا جایز است که دو نماز فرض را با یک وضو بخوانیم؟

بله، اگر کسی برای نماز ظهر وضو گرفت سپس وقت نماز عصر رسید و وی همچنان وضو داشت، جایز است که نماز عصر را نیز با وضوی نماز ظهر بخواند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه