سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۳۸۵) حکم تقدیم اعضای چپ بر راست در وضو و تأثیر آن بر صحت نماز

(۱۳۸۵) سوال: اگر کسی در وضو گرفتن، از اعضای سمت چپ قبل از اعضای سمت راست شروع کند، چه حکمی دارد؟ آیا نمازی که با این وضو خوانده شده، درست است یا باید از نو ادا شود؟

جواب:

شستن دست و پای چپ قبل از راست در وضو بر خلاف سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد زیرا سنت چنین است که فرد باید از سمت راست شروع کند؛ به دلیل گفته‌ی مادرمان عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که گفت: «يُعْجِبُهُ اَلتَّيَمُّنُ فِي تنَعُّلِهِ، وَترَجُّلِهِ، وَطُهُورِهُ، وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در پوشیدن دمپایی، شانه زدن موها، طهارت و تمام کارها دوست داشت از سمت راست شروع کند). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «الأَيْمَنُونَ الأَيْمَنُونَ، أَلاَ فيَمِّنُوا»[۲] : (اعضای سمت راست مقدم هستند، اعضای سمت راست مقدم هستند؛ از سمت راست شروع کنید).

بنابراین شروع کردن از سمت راست، بهتر است ولی اگر کسی در وضو از سمت چپ شروع ‌کند، مخالف سنت عمل کرده اما وضویش صحیح است؛ زیرا وی چیز واجبی را در وضو ترک نکرده است و ترک سنت در عبادت‌ها آن را باطل نمی‌کند بلکه فقط آن را دچار نقص و کاستی می‌کند. عبادت‌ها هرچه کامل‌تر باشند، پاداش بیشتر و بزرگ‌تری دارند.

در نتیجه این‌ شخصی که در وضو گرفتن از اعضای چپ قبل از اعضای راست شروع کرده، وضویش درست است و نمازی که با این وضو خوانده نیز صحیح می‌باشد حتی اگر این کار را از روی عمد انجام داده باشد زیرا همان طور که گفتم این کار، سنت است و واجب نیست.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب التیمن فی الوضوء والغسل، شماره (۱۶۸).

[۲] صحیح بخاری: کتاب الهبة وفضلها والتحریض علیها، باب من استقی، شماره (۲۵۷۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في البدء بالشمال قبل اليمين من الأعضاء في الوضوء؟ وهل الصلاة التي أديت على هذا النحو صحيحة، أم تجب إعادتها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: البداءة بالشمال قبل اليمين في الوضوء في غسل اليدين والرجلين خلاف السُّنة، فإن السُّنة أن يبدأ الإنسان باليمين؛ لقول عائشة رضي الله عنها: «يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعْلِهِ، وَتَرَجُلِهِ، وَطُهُورِهِ، وَفِي شَأْنِهِ كله». ولقوله عليه الصلاة والسلام: «الأَيْمَنُونَ الْأَيْمَنُونَ، أَلَا فَيَمْنُوا».

فالبداءة باليمين أفضل ولكن لو بدأ بالشمال فإنه يكون مخالفًا للسنة ووضووه صحيح؛ لأنه لم يدع شيئًا واجبًا في الوضوء، وترك السنن في العبادات لا يوجب فسادها، وإنما يوجب نقصها، وكلما كانت العبادة أكمل كان أجرها أعظم.

والحاصل أن هذا الرجل الذي بدأ بشماله قبل يمينه في وضوئه وضوؤه ،صحيح، وصلاته التي صلاها بهذا الوضوء صحيحة، ولو كان متعمدا؛ لأنه كما قلتُ سُنة، وليس بواجب.

مطالب مرتبط:

(۱۴۱۴) آیا شستن اعضای وضو بیشتر از حدِ تعیین شده، جایز است؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آیه‌ی وضو، غسل و تیمم، حدود شستن اعضایی که در وضو شسته می‌شود را مشخص نموده و فرمود: ...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۹) آیا قطرات ادرار که بعد خروج از سرویس بهداشتی بر لباس می‌افتد، وضو را باطل می‌کند؟

این قطرات از دو حالت خارج نیست:....

ادامه مطلب …

(۱۴۴۰) آیا انسان می‌تواند با یک وضو بیش از یک نماز بخواند؟

بله، با یک وضو می‌توان چند نماز را ادا نمود و تفاوت ندارد که همگی در یک زمان خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۴) حکم وسواس در نیت وضو و تکرار آن

شما را از ادامه دادن به این کار، هشدار می‌دهم؛ زیرا اگر ادامه دهی این مشکل فقط به وضو خلاصه نمی‌شود بلکه به نماز و دیگر عبادت‌ها نیز سرایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۳) حد شستن اعضای وضو

چنان که من می‌دانم نهایت حدی که در این باره روایت شده است حدیث ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌باشد:...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۳) حکم شرع در مورد شستن صورت و دست با صابون در هنگام وضو گرفتن چیست؟

شستن دست‌ها و صورت با صابون به هنگام وضو، مشروع نیست بلکه زیاده‌روی و سخت‌گیری است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه