جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۱۳۳۷) آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود؟

(۱۳۳۷) سوال: آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود یا فقط بعد از قضای حاجت انجام می‌شود؟

جواب:

استنجاء به معنای پاک نمودن محل ادرار یا مدفوع از هرگونه نجاست است. وقتی این نجاست از بدن زدوده شود، عورت شخص، پاک است و نیازی به شست و شوی دوباره نیست مگر این‌ که دوباره ادرار یا مدفوع از آن خارج شود.

بنابراین اگر فردی بعد از طلوع خورشید قضای حاجت نمود و عورتش را با آب شست یا با سنگ پاک نمود (با رعایت شروط شرعی) سپس وقت نماز ظهر رسید و بدون این‌ که عورتش را بشوید وضو گرفت، وضویش درست و این کارش جایز است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز بایستید، صورت‌هایتان و دستانتان را تا آرنج بشویید. سرهایتان را مسح نمایید و پاهایتان را تا مچ بشویید).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه از شستن عورت نام نبرد؛ این دلالت می‌دهد که وضو فقط خاص همین اعضای چهارگانه است: صورت، دو دست، سر و دو پا؛ اما شستن عورت، سبب دارد یعنی فقط زمانی انجام می‌شود که عورت، دچار نجاست گردد لذا هرگاه محل خروج نجاست از آن نجاست، پاک شود، دیگر نیازی به شست و شوی دوباره ندارد مگر این ‌که دوباره با خروج نجاست، آلوده و نجس گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم الاستنجاء عند كل وضوء، أم عند الحدث الأصغر فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الاستنجاء هو تطهير المحل القُبل أو هذه الدبر – من التلوث بالنجاسة التي حصلت، فإذا تطهر الإنسان من النجاسة فقد طهر المحل، ولا حاجة إلى إعادة غسله مرة ثانية، إلَّا إذا حصل بول أو غائط مرة أخرى. وعلى هذا فلو أن الإنسان قضى حاجته بعد طلوع الشمس، ثم استنجى، أو استجمر استجمارًا شرعيًّا، ثم حان وقت صلاة الظهر، وتوضأ من غير أن يَغسل فرجه كان ذلك جائزا ، وكان عملًا صحيحًا؛ لأن الله -عز وجل- يقول: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ ﴾[المائدة: ٦]

ولم يذكر الله -سبحانه وتعالى- غسل الفرج، فدل هذا على أن الوضوء يختص بهذه الأعضاء الأربعة فقط: الوجه واليدان والرأس والرجلان. وأما غسل الفرج فإنه لسبب ؛ وهو تلوث المحل بالنجاسة، فإذا طَهُرَ المحل من هذه النجاسة لم يحتج إلى إعادة تطهيره مرة أخرى إلا بنجاسة جديدة.

مطالب مرتبط:

(۱۳۲۰) حکم ذکر نام خدا هنگام تکمیل وضو در فضای سرویس بهداشتی

اگر سنگ روشویی بیرون از توالت و محل قضای حاجت باشد، گفتن ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با زبان نزد آن ایرادی ندارد؛ اما اگر داخل توالت باشد، چنان که قبلا نیز اشاره کردیم نباید ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در آن جا با زبان بگوید؛ البته در قلبش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر و یاد می‌کند و این مسئله ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۳۳۱) حکم ورود به سرویس بهداشتی همراه با اوراق دارای نام الله عزوجل

اگر نوشته‌ی اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در جیب شخص وپوشیده‌ باشد، جایز است که با آن وارد سرویس بهداشتی شود زیرا نیاز انسان چنین اقتضا می‌کند. ...

ادامه مطلب …

(۱۳۲۶) حکم وضو گرفتن در سرویس بهداشتی چیست؟

وضو گرفتن در سرویس‌ بهداشتی، ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۳۴۱) حکم قضای حاجت به صورت ایستاده

قضای حاجت به صورت ایستاده، به خصوص در حالت ادرار، جایز است؛ اما به دو شرط: یک: بدن و لباس فرد آلوده نشود. دو: کسی او را نبیند.

ادامه مطلب …

(۱۳۳۹) آیا واجب است برای هر نماز، استنجا و وضو انجام شود؟

انجام استنجا و وضو برای هر نماز، واجب نیست. هرگاه که وقت نماز رسید و شخص وضو داشت، نمازش را بخواند و اگر وقت نماز بعدی داخل شد و وی همچنان وضو داشت، نمازش را بخواند؛ وضو فقط در صورتی واجب می‌شود که باطل گردد....

ادامه مطلب …

(۱۳۳۶) آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟

خروج باد شکم، استنجا را واجب نمی‌کند یعنی شستن عورتش را واجب نمی‌کند زیرا چیزی که نیاز به شستن داشته باشد خارج نشده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه