پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۱۳۳۷) آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود؟

(۱۳۳۷) سوال: آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود یا فقط بعد از قضای حاجت انجام می‌شود؟

جواب:

استنجاء به معنای پاک نمودن محل ادرار یا مدفوع از هرگونه نجاست است. وقتی این نجاست از بدن زدوده شود، عورت شخص، پاک است و نیازی به شست و شوی دوباره نیست مگر این‌ که دوباره ادرار یا مدفوع از آن خارج شود.

بنابراین اگر فردی بعد از طلوع خورشید قضای حاجت نمود و عورتش را با آب شست یا با سنگ پاک نمود (با رعایت شروط شرعی) سپس وقت نماز ظهر رسید و بدون این‌ که عورتش را بشوید وضو گرفت، وضویش درست و این کارش جایز است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز بایستید، صورت‌هایتان و دستانتان را تا آرنج بشویید. سرهایتان را مسح نمایید و پاهایتان را تا مچ بشویید).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه از شستن عورت نام نبرد؛ این دلالت می‌دهد که وضو فقط خاص همین اعضای چهارگانه است: صورت، دو دست، سر و دو پا؛ اما شستن عورت، سبب دارد یعنی فقط زمانی انجام می‌شود که عورت، دچار نجاست گردد لذا هرگاه محل خروج نجاست از آن نجاست، پاک شود، دیگر نیازی به شست و شوی دوباره ندارد مگر این ‌که دوباره با خروج نجاست، آلوده و نجس گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم الاستنجاء عند كل وضوء، أم عند الحدث الأصغر فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الاستنجاء هو تطهير المحل القُبل أو هذه الدبر – من التلوث بالنجاسة التي حصلت، فإذا تطهر الإنسان من النجاسة فقد طهر المحل، ولا حاجة إلى إعادة غسله مرة ثانية، إلَّا إذا حصل بول أو غائط مرة أخرى. وعلى هذا فلو أن الإنسان قضى حاجته بعد طلوع الشمس، ثم استنجى، أو استجمر استجمارًا شرعيًّا، ثم حان وقت صلاة الظهر، وتوضأ من غير أن يَغسل فرجه كان ذلك جائزا ، وكان عملًا صحيحًا؛ لأن الله -عز وجل- يقول: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ [المائدة: ٦]

ولم يذكر الله -سبحانه وتعالى- غسل الفرج، فدل هذا على أن الوضوء يختص بهذه الأعضاء الأربعة فقط: الوجه واليدان والرأس والرجلان. وأما غسل الفرج فإنه لسبب ؛ وهو تلوث المحل بالنجاسة، فإذا طَهُرَ المحل من هذه النجاسة لم يحتج إلى إعادة تطهيره مرة أخرى إلا بنجاسة جديدة.

مطالب مرتبط:

(۱۳۳۸) حکم شستن عورت برای تجدید وضو

تجدید وضو نیاز به طهارت گرفتن و شستن عورت ندارد. زیرا طهارت گرفتن به معنی شستن شرمگاه از ادار و شستن عقب از مدفوع است.

ادامه مطلب …

(۱۳۳۰) حکم ورود به سرویس بهداشتی با قرآن یا نوشته‌های مشتمل بر ذکر خدا و حدیث

بسیاری از علما تصریح نموده‌اند که وارد کردن قرآن و مصحف به سرویس بهداشتی و به همراه داشتن آن، حرام است...

ادامه مطلب …

(۱۳۲۷) آیا پوشاندن عورت در وضو گرفتن، شرط است؟

بهتر است انسان پس از غسل، بی‌درنگ لباسش را بپوشد تا عورتش بدون وجود نیاز، نمایان نباشد؛ اما اگر پس از غسل جنابت و قبل از پوشیدن لباس، وضو بگیرد، ایرادی ندارد و وضویش درست می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۳۳۵) آیا اگر باد شکم از فرد خارج شد، واجب است که دوباره استنجا کند؟

خروج باد شکم، استنجا و پاک کردن محل خروج نجاست را واجب نمی‌کند مگر این ‌که باد همراه با رطوبت باشد....

ادامه مطلب …

(۱۳۴۱) حکم قضای حاجت به صورت ایستاده برای مرد چیست؟

قضای حاجت به صورت ایستاده، به خصوص ادرار برای مرد، اشکالی ندارد اما به دو شرط...

ادامه مطلب …

(۱۳۲۴) کم شرعی کشف عورت در محل وضو به‌ سبب تطهیر یا قضای حاجت

جایز نیست که انسان عورتش را نمایان کند به طوری که افرادی که برایشان حلال نیست عورتش را ببینند. در جایی که برای وضو گرفتن است و مردم می‌بینند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه