پنج‌شنبه 27 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
14 می 2026

(۱۳۳۷) آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود؟

(۱۳۳۷) سوال: آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود یا فقط بعد از قضای حاجت انجام می‌شود؟

جواب:

استنجاء به معنای پاک نمودن محل ادرار یا مدفوع از هرگونه نجاست است. وقتی این نجاست از بدن زدوده شود، عورت شخص، پاک است و نیازی به شست و شوی دوباره نیست مگر این‌ که دوباره ادرار یا مدفوع از آن خارج شود.

بنابراین اگر فردی بعد از طلوع خورشید قضای حاجت نمود و عورتش را با آب شست یا با سنگ پاک نمود (با رعایت شروط شرعی) سپس وقت نماز ظهر رسید و بدون این‌ که عورتش را بشوید وضو گرفت، وضویش درست و این کارش جایز است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز بایستید، صورت‌هایتان و دستانتان را تا آرنج بشویید. سرهایتان را مسح نمایید و پاهایتان را تا مچ بشویید).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه از شستن عورت نام نبرد؛ این دلالت می‌دهد که وضو فقط خاص همین اعضای چهارگانه است: صورت، دو دست، سر و دو پا؛ اما شستن عورت، سبب دارد یعنی فقط زمانی انجام می‌شود که عورت، دچار نجاست گردد لذا هرگاه محل خروج نجاست از آن نجاست، پاک شود، دیگر نیازی به شست و شوی دوباره ندارد مگر این ‌که دوباره با خروج نجاست، آلوده و نجس گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم الاستنجاء عند كل وضوء، أم عند الحدث الأصغر فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الاستنجاء هو تطهير المحل القُبل أو هذه الدبر – من التلوث بالنجاسة التي حصلت، فإذا تطهر الإنسان من النجاسة فقد طهر المحل، ولا حاجة إلى إعادة غسله مرة ثانية، إلَّا إذا حصل بول أو غائط مرة أخرى. وعلى هذا فلو أن الإنسان قضى حاجته بعد طلوع الشمس، ثم استنجى، أو استجمر استجمارًا شرعيًّا، ثم حان وقت صلاة الظهر، وتوضأ من غير أن يَغسل فرجه كان ذلك جائزا ، وكان عملًا صحيحًا؛ لأن الله -عز وجل- يقول: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ [المائدة: ٦]

ولم يذكر الله -سبحانه وتعالى- غسل الفرج، فدل هذا على أن الوضوء يختص بهذه الأعضاء الأربعة فقط: الوجه واليدان والرأس والرجلان. وأما غسل الفرج فإنه لسبب ؛ وهو تلوث المحل بالنجاسة، فإذا طَهُرَ المحل من هذه النجاسة لم يحتج إلى إعادة تطهيره مرة أخرى إلا بنجاسة جديدة.

مطالب مرتبط:

(۱۳۲۳) آداب قضای حاجت

در مورد سوال اول، درست نیست که چنین گفته شود. در مورد سوال دوم، ماموم باید شروع به قرائت سوره کند و زمانی که امام قرائت کرد، سکوت کند

ادامه مطلب …

(۱۳۲۸) حکم وضو گرفتن در دستشویی مسجد

اگر دستشویی مال مسجد باشد و دیگران منتظر بیرون آمدن او باشند و وضو خانه هم در مسجد وجود داشته باشد، نباید داخل حمام وضو بگیرد

ادامه مطلب …

(۱۳۴۱) حکم قضای حاجت به صورت ایستاده برای مرد چیست؟

قضای حاجت به صورت ایستاده، به خصوص ادرار برای مرد، اشکالی ندارد اما به دو شرط...

ادامه مطلب …

(۱۳۴۳) حکم رو و پشت کردن به قبله در خانه و صحرا

در فضای باز و بیرون از منزل، رو به قبله یا پشت به قبله شدن برای قضای حاجت، جایزی نیست. اما در منزل، ایرادی ندارد که پشت به قبله، قضای حاجت نماید.

ادامه مطلب …

(۱۳۲۵) وضو گرفتن در حمام چه حکمی دارد

وضو در حمام جایز است و گناهی ندارد. اما فرد باید مواظب باشد که نجاست و ناپاکی محیط، به بدن یا لباسش نرسد. هر جایی می‌تواند وضو بگیرد

ادامه مطلب …

(۱۳۲۹) حکم وضو گرفتن در فضای مشترک سرویس بهداشتی

بله، جایز است که فرد در محلی که قضای حاجت اعم از مدفوع و ادرار انجام داده، وضو بگیرد اما به شرطی که از آلوده شدن بدن یا لباسش به نجاست در امان باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه