(۵۴۴۱) حکم رسم ۴۰ روز خانه‌نشینی زنان پس از مرگ یکی از نزدیکان

(۵۴۴۱) سوال: در روستاهای منطقه‌ی ما عادت است که وقتی شخصی از اهل روستا فوت کند زنان خویشاوند و بعضی از همسایگان او در حانه می‌مانند و از آن بیرون نمی‌آیند حتی برای زیارت دوستان و نزدیکانشان سا مناسبات دیگر نیز بیرون نمی‌آیند و تا مدت ۴۰ روز ادامه دارد به این حجت که دارند با خانواده‌ی میت مدارا و نیکی می‌کنند در مصیبتشان با آنها مشارکت می‌کنند، آیا این برای ایشان جایز است؟

جواب:

آنچه در سوال ذکر شد از إحداد می‌باشد و إحداد بر غیر از میت نیز حرام است مگر سه روز یا کمتر و بر همین اساس واجب است که بر این عمل انکار صورت گیرد و از آن نهی شود و بیان شود که از این عمل از اسلام نیست تا این که آن‌ها از این عمل دست بکشند و نمی‌دانم اگر هر چهل روز یک نفر فوت کند آیا آن‌ها کل عمرشان را در خانه می‌مانند؟

قطعا این عادت بد و منکری است و و اجب است که از آن دوری شود و از آن دست کشید و هر کس که دچار مصیبت میت شد پس شارع سه روز یا کمتر را برای او حد تعیین کرده است مگر برای زنی که شوهر فوت کرده است که برای او واجب است که چهار ماه و ده روز اگر که حامله نیست و اگر حامله است تا وضع حملش إحداد کند و بر همین اساس اگر زنی شوهرش فوت کند در حالی که حامله است سپس بعد از یک روز یا کمتر وضع حمل کند، عده و إحداد او تمام می‌شود.

در این مناسبت دوست دارم بگویم: بعضی از عوام مردم گمان می‌کنند زنی که شوهرش فوت کرده است وقتی عده‌اش تمام شد باید در همان وقت یا نظیر وقتی که شوهرش در آن فوت کرده است به بازار رود و همراه خود غذا یا درهم‌هایی ببرد و به اولین کسی که دید بدهد و این بدعتی است که اصلی ندارد.

و تمام شدن عده به این معنا است که وقتی عده‌اش که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن امر نموده است تمام شده پس إحداد او نیز تمام شده حال چه از خانه خارج شود یا در خانه‌اش بماند مهم این است که منع او از استعمال عطر و آرایش و مانند آن پایان یافته و بیرون رفتن او با غذا و مانند آن که به اولین نفری که ملاقات کرد بدهد از امور عادی است که اصلی در شریعت ندارد و منکر می‌باشد.

سوال کننده: شیخ بزرگوار مفهموم إحدادی که فرمودید برای میت به مدت سه روز، مفهوم آن برای غیر از زنان چیست؟

جواب: مفهوم آن این است مادامی که انسان در حالت مصیبت است و غم می‌تواند که از خانه بیرون نرود مگر برای نماز جماعت اگر که مرد باشد و لباس زیبا نپوشد و در فقط در آن مدت به مجالس دوستانش نرود، این معنی إحداد است ولی پوشیدن لباس سیاه مشروع نیست نه برای زنی که شوهرش فوت کرده و نه برای غیر از او چون به نسبت زنی که شوهرش فوت کرده است مراد نپوشیدن لباس قشنگ است و که مختص به رنگ خاصی نیست بلکه هر لباسی که زینتی محسوب نگردد و از هر رنگی که می‌خواهد باشد برای زن جایز است که آن را بپوشد اما آنچه زینتی محسوب می‌گردد برایش جایز نیست که بپوشد از هر رنگی که می‌خواهد باشد.

تعداد بازدید: 48

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لقد جرت العادة عندنا في قرى منطقتنا عندما يتوفى شخص ما من أهل هذه القرى تقوم النساء القريبات لهذا الشخص وبعض الجيران بالتزام البيوت، وعدم مغادرتها، سواء لزيارة أصدقائهم، أو أقربائهم، أو لمناسبات أخرى، وذلك لمدة أربعين يوما؛ بحجة المجاملة والمداراة لأهل المتوفى، ومشاركتهم في مأساتهم، فهل يجوز لهن ذلك أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: ما ذُكِرَ في هذا السؤال هو من الإحداد، والإحداد على غير الميت حرام إلا في ثلاثة أيام، فأقل، وعلى هذا فيجب إنكار هذا العمل، والنهي عنه، وبيان أن هذا ليس من الإسلام في شيء، حتى ينتهي هؤلاء عن هذا الفعل، ولا أدري لو كان كلما مضى أربعون يوما مات واحد هل سيبقى هؤلاء في بيوتهم مدى الدهر؟

إن هذه العادة عادة سيئة منكرة، يجب تجنبها، والتخلي عنها، ومن أصيب بميت فإن الشارع جعل له ثلاثة أيام فأقل يُحد فيها، إلا المرأة على زوجها؛ فإنه يجب أن تُحِدَّ أربعة أشهر وعشرة أيام إن كانت غير حامل، وإن كانت حاملا فإحدادها إلى وضع الحمل. وعلى هذا فلو أن امرأة تُوفي عنها زوجها وهي حامل، ثم وضعت بعد يوم واحد أو أقل، تنتهي عدتها وإحدادها.

وبهذه المناسبة أحب أن أقول: إن بعض العامة يظنون أن المرأة المحِدَّة إذا تمت عدتها فإنها تخرج إلى السوق في تلك الساعة، أو في نظير تلك الساعة التي مات زوجها فيها، وتخرج معها بطعام أو دراهم، تعطيها أول من تقابل. وهذه بدعة لا أصل لها.

وإنما انقضاء العدة معناه أنه إذا تمت العدة التي أمر الله بها فإن المرأة تنتهي من الإحداد، سواء خرجت، أو بقيت في بيتها، المهم أنه انتهي منعها من التجمل والتطيب، وما أشبه ذلك، هذا هو معنى انتهاء العدة، وليس معناه أن تخرج في مثل الساعة التي مات زوجها فيها، وتخرج بطعام أو نحوه، تعطيه من تلاقيه أولا، فإن هذا من الأمور العادية التي لا أصل لها في الشرع، فهي منكرة.

فضيلة الشيخ: مفهوم الإحداد الذي تفضلتم بذكره على الميت لمدة ثلاثة أيام ما هو مفهومه لغير النساء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: مفهومه أن الإنسان ما دام في حالة المصيبة حزني له أن يَدَعَ الخروج – مثلا من بيته – إلا للجماعة إذا كان رجلا، وله أن يدع الثياب الجميلة، وله أن يدع مجالس أصحابه في هذه المدة فقط، هذا معنى الإحداد، ولبس السواد ليس مشروعًا، لا للمرأة المتوفى عنها زوجها، ولا لغيرها؛ لأن المراد بالنسبة للمرأة المتوفى عنها زوجها ألا تلبس ثوبا جميلا، ولا يختص ذلك بلون معين، بل كل الثياب التي لا تعد تجملا من أي لون كانت جائز للمرأة أن تلبسها، أما ما يعد تجملا فإنه لا يجوز من أي لون كان.