پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۵۴۰۱) حکم صحت عده‌ی وفات پس از تأخیر در شروع و خروج اضطراری از منزل

(۵۴۰۱) سوال: ۴۰ سال سن دارم و ازدواج کرده‌ام و پنج فرزند دارم و شوهرم در سال ۱۲/۵/۱۹۸۵ م وفات یافته است ولی عده را به سبب بعضی کارهای خاص شوهر و فرزندانم به جا نیاوردم ولی بعد از چهار ماه عده را به جا آوردم یعنی در تاریخ ۱۲/۹/۱۹۸۵ م و بعد از کامل کردن یک ماه اتفاقی برای من رخ داد که مجبور به خروج از آن شدم، آیا این ماه در ضمن عده محسوب بوده است؟ و آیا به جا آوردن عده در این تاریخ یعنی بعد از چهار ماه گذشت از وفات شوهرم صحیح است یا نه با وجود این که در داخل چارچوب خانه خارج شدم تا بعضی از کارها را انجام دهم چون کسی را نداشتم که در کارهای خانه به او اعتماد داشته باشم؟

جواب:

این کار تو حرام بوده چون که برای زن واجب است که عده و إحداد را از زمان فهمیدن وفات شوهرش شروع کند و برای او حلال نیست که آن را به تأخیر بیاندازد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ یُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَیَذَرُونَ أَزۡوَ ٰ⁠جࣰا یَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرࣲ وَعَشۡرࣰا} [سوره البقرة: ۲۳۴] : (و کسانی از شما که می‌میرند و همسرانی باقی می‌گذارند؛ باید چهار ماه و ده روز انتظار بکشند (وعده نگه دارند)): و چهار ماه منتظر ماندنت و بعد شروع کردن عده گناه و معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد و تو فقط ۱۰ روز عده را به جا آوردی و بیشتر از آن عده محسوب نبوده است و باید از کاری که کردی به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنی و اعمال صالح را زیاد انجام دهی شاید که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تو را ببخشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أبلغ من العمر أربعين سنة، متزوجة ولي خمسة أطفال، ولقد توفي زوجي في ۱۹۸۵/۵/۱۲م، ولكنني لم أقم عليه العدة بسبب بعض الأعمال التي تخص زوجي وأطفالي، ولكن بعد مرور أربعة أشهر أقمت عليه العدة، أي بتاريخ ۹/۱۲/ ۱۹۸۵م، وبعد أن أكملت شهرًا منها حدث لي حادث اضطررت إلى الخروج فهل هذا الشهر محسوب ضمن العدة؟ وهل إقامتي العدة بهذا التاريخ أي بعد الوفاة بأربعة أشهر – صحيح أم لا، علما بأنني أخرج داخل إطار الدار لأقضي بعض الأعمال؛ لأنني ليس لدي شخص أعتمد عليه في أعمال البيت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إن هذا العمل منك عمل محرم؛ لأن الواجب على المرأة أن تبدأ بالعدة والإحداد من حين علمها بوفاة زوجها، ولا يحل لها أن تتأخر عن ذلك ؛ لقوله تعالى: ﴿ َٱلَّذِینَ یُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَیَذَرُونَ أَزۡوَٰجࣰا یَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرࣲ وَعَشۡرࣰا ﴾ [البقرة: ٢٣٤]. وانتظارك إلى أن تمت الأربعة الأشهر، ثم شرعت في العدة، إثْمٌ، ومعصية الله -عز وجل-، ولا يُحسَب لك من العدة إلا عشرة أيام فقط، وما زاد عليها فإنك لست في عدة، وعليك أن تتوبي إلى الله -سبحانه وتعالى- مما صنعتِ وأن تكثري من العمل الصالح، لعل الله أن يغفر لك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۱۵) زنی که (شوهر او) گم شده، چگونه انتظار (عده) بماند؟

زن براساس آنچه قاضی مقرر می‌کند انتظار می‌کشد و قاضی به موضوع این شخص گم شده می‌نگرد و مدت متناسب با حال او تعیین می‌کند و زمانی که آن مدت را بگذراند و خبری از او نگردد، عده‌ی وفات را می‌گذراند سپس برای او حلال است که ازدواج کند....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۶) بازگشت شوهر غائب و حکم ازدواج دوم زن

او (شوهر اول) اختیار دارد که ازدواج به حال خودش باقی بماند و یا این که همسرش به او بر گردانده شود، پس اگر انتخاب نمود که ازدواج به حال خودش باقی بماند، امر ظاهر است و عقد صحیح می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۴) عدة زن مطلّقه از شوهر غائب به حکم قاضی

برای زنی که شوهرش مدت زیادی از او غائب است و او را طلاق دهد باید عده بگذراند و همچنین از جانب قاضی طلاق داده شود نیز باید عده بگذراند و عده‌ی او سه قروء یعنی سه حیض است...

ادامه مطلب …

(۵۴۱۳) حکم بازگشت زن مطلّقه رجعی پس از گذشت یک سال

گرکه عده‌اش پایان یافته است باید با او عقد جدید ببندی ولی اگر عده‌اش تمام نشده است، رجوع به او بدون عقد کافی است....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۰) آیا برای زن مطلقه جایز است که به مردی که او را طلاق داده است سلام کند؟

زنانی که در عده هستند اگر که شوهرانشان حق رحوع را دارند که در همه چیز در حکم همسرانشان هستند مگر آنچه استثنا شده و آن‌ نیز مسائل کمی هستند ....

ادامه مطلب …

(۵۴۱۷) حکم بازگشت شوهر پس از شایعه وفات

عقد مرد دوم با آن زن باطل بوده و شوهر او نیست و نکاح اول همچنان باقی است و زن باید به شوهر اول خود بازگردد ولی باید قبل از جماع با او عده‌ی شوهر دوم را بگذراند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه