جمعه 15 شوال 1447
۱۴ فروردین ۱۴۰۵
3 آوریل 2026

(۵۳۶۷) حکم تهدید به طلاق در مواجهه با وسواس شدید همسر در عبادات

(۵۳۶۷) سوال: زنی دارم که بسیار دچار وسواس و شک است و او چندین بار وضو می‌گیرد و وقت زیادی در وضو گرفتن می‌گذراند و بسیار آب مصرف می‌کند و نماز را بیش از سه یا چهار بار اعاده می‌کند و از نصیحت کردن زیاد او خسته شدم و بعضی وقت‌ها از کارش عصبانی می‌شوم و با او به تندی صحبت می‌کنم و بین من و او خصومت پیش می‌آید و ممکن است که سبب جدایی ما شود با وجود این که فرزندانی داریم، لفطا او را راهنمایی کنید و او را به راه حق در این امر ارشاد کنید و چندین بار از من کلمه‌ی طلاق صادر شده است ولی نیت طلاق نداشتم و فقط او را تهدید کردم، لذا حکم آن چیست؟

جواب:

اولا: این زن را نصیحت می‌کنم که این وسوسه‌ها را رها کند و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده پناه ببرد و آنچه بر او واجب است را بار اول که انجام داد آن را معتبر حساب کند و نگوید: شاید خوب انجام نداده‌ام، شاید کامل نکرده‌ام لذا وقتی یک بار وضو گرفت از آن مکان وضو گرفتن خارج شود و آن را تمام شده و کامل بداند و به وسوسه‌هایی که می‌گویند وضویت را کامل نکرده‌ای توجهی نکند بلکه حتی اگر از مکان وضو کرفتن خارج شده و معتقد باشد که وضویش کامل نشده است ولی وضویش قطعا وضویش کامل گشته است و همچنین در وقوف در نماز باید تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در نفس و عبادتش رعایت کند و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده پناه ببرد.

اما به نسبت نصحیت کردن تو به او، مورد تقدیر و تشکر است و شایسته است که این‌گونه انسان مسئول خانواده‌اش باشد و ایشان را به سوی خیر و دوری از شر راهنمایی کند.

دوما: به نسبت طلاقی که از تو صادر شده است صیغه‌ی آن را ذکر نکردی کم با آن طلاق دادی یا آن را گفتی و ما نیز در این صورت نمی‌توانیم جوابی به تو بدهیم ولی به صورت عموم می‌گوییم: اگر به او گفتی: اگر وضو یا نماز یا مانند آن را تکرار کردی پس تو طلاق هستی و قصد تو از این، تهدید و منع او بوده است و قصد تو وقوع طلاق نبوده پس در این حالت اگر با تو در آن مخالفت نمود، طلاق نیست ولی برای تو کفاره‌ی قسم واجب است و آن نیز همانطور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است، می‌باشد: {فَكَفَّـٰرَتُهُۥۤ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَـٰكِینَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِیكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲۖ فَمَن لَّمۡ یَجِدۡ فَصِیَامُ ثَلَـٰثَةِ أَیَّامࣲ} [سوره المائدة: ۸۹] : (پس کفارۀ آن اطعام ده مسکین است از غذاهای متوسطی که به خانوادۀ خود می‌خورانید، یا لباس پوشانیدن آن‌ها، و یا آزاد کردن یک برده، پس اگر کسی (هیچ یک از این‌ها) نیابد، سه روز روزه بگیرد).

و اگر مقصود از قولت: اگر این کار را کردی، پس تو طلاق هستی، وقوع طلاق یوده است پس اگر آن کار را انجام داد، طلاق است، والله الموفق.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندي امرأة كثيرة الشك والوسواس، فهي تتوضأ عدة مرات، وتستغرق وقتا طويلًا في الوضوء، وماء كثيرًا كذلك، وتعيد الصلاة أكثر من ثلاث أو أربع مرات، وقد تعبت معها كثيرا بالنصح، وبعض الأحيان أغضب من فعلها، وأتكلم معها بشدة، ويحصل بيني وبينها خصام، ومن الممكن أن يتسبب ذلك في الفراق بيننا، مع العلم أن لنا أولادًا، فأرجو أن تُدِلُّوها، وترشدوها إلى طريق الحق في ذلك الأمر، وقد خرجت مني كلمة الطلاق عدة مرات، ولكني لا أنوي ،الطلاق، وإنما أهددها فقط، فما الحكم في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا نوجه النصيحة إلى هذه المرأة أن تَدَعَ هذا الوسواس، وأن تتعوذ بالله من الشيطان الرجيم، وأن تعتبر نفسها قد أبرأت ذمتها بفعل ما يجب عليها أول مرة، ولا تَقُلْ: لَعَلِّي لم أُحْسِنه. لعلي لم أكمله. فإذا توضأت مرة فإنها تخرج من مكان الوضوء، وتعتبر نفسها قد انتهى أمرها، وكمل وضوؤها، ولا تلتفت إلى الوساوس التي تقول إنها ما أتمت الوضوء، بل حتى لو خرجت من مكان وضوئها، وتعتقد أنها لم تكمل وضوئها، فإنها قد أكملت، وكذلك الوقوف في الصلاة، فعليها أن تتقي الله – سبحانه وتعالى- في نفسها وفي عبادتها وأن تتعوذ بالله من الشيطان الرجيم. أما بالنسبة لنضحك إياها فإنك مشكور على ذلك، وهكذا ينبغي الإنسان مع أهله أن يكون راعيًا لهم ، موجهًا لهم إلى ما فيه الخير ودَرْء الشر.

ثانيا: بالنسبة للطلاق الذي وقع منك عليها، فأنت لم تذكر الصيغة التي أوقعت بها الطلاق، أو التي قلتها، وحينئذ فلا نستطيع أن نعطي جوابا، ولكن نقول بصفة عامة : إذا كنتَ قلت لها: إن كررت وضوءك، أو الصلاة، أو ما أشبه ذلك، فأنتِ طالق، وأنت تقصد بذلك تهديدها ومنعها، ولا تقصد بذلك إيقاع الطلاق عليها، فإنها في مثل هذه الحال إذا خالفتك لا تطلق، ولكن يجب منك كفارة يمين، وهي كما قال الله -عز وجل-: ﴿ فَكَفَّـٰرَتُهُۥۤ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَـٰكِینَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِیكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲۖ فَمَن لَّمۡ یَجِدۡ فَصِیَامُ ثَلَـٰثَةِ أَیَّامࣲ ﴾ [المائدة: ۸۹] .

وإن كنتَ أردتَ بقولك: إن فعلت كذا فأنت طالق. أردت وقوع الطلاق عليها، فإنها إنْ فَعَلته تَطْلُقُ، والله الموفق.

مطالب مرتبط:

(۵۳۶۴) آیا لعن همسر در عصبانیت، پیوند ازدواج را می‌شکند؟

لعنت کردن همسرش که لعنت کردن مسلمانی است حرام می‌باشد بلکه لعنت کردن کافر معین نیز حرام است و برای هیچ کس جایز نیست که شخص معینی را لعنت کند زیرا معنای لعنت، دوری و طرد از رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۵۳۶۶) وقوع طلاق از راه ارسال صوتیِ قسم طلاق در شرایط مهاجرت

اگر این مرد در نوار به طلاق تصریح می‌کند و زنش را مخاطب قرار داده و گفته است: تو طلاق هستی پس با آن طلاق داده شده است زیرا این نواری که در آن لفظ طلاق را به کار برده است مانند ورقه‌ای است که در آن طلاق را می‌نویس..

ادامه مطلب …

(۵۳۵۷) حکم شرعی تلفظ طلاق در غیاب همسر و بدون نیت قبلی در حالت ناراحتی

حرفی که به مادرت زدی که او را طلاق خواهم داد، طلاق محسوب نمی‌گردد بلکه خبری است از آنچه از تو واقع خواهد شد لذا او را طلاق ندادی...

ادامه مطلب …

(۵۳۶۱) حکم الفاظ کنایه‌آمیز طلاق در حالت عصبانیت همراه با نیت طلاق

کلماتی که با آن نیت طلاق را کرده است، طلاق واقع می‌شود چون کلمات دلالت بر جدایی می‌کنند و او نیز نیت طلاق کرده است...

ادامه مطلب …

(۵۳۶۵) حکم نیت طلاق در غیاب تلفظ و اقدام

شایسته است که هر کاری می‌خواهد بکند در آن تعقل کند مخصوصا در امور خطرناک مثل این یعنی طلاق..

ادامه مطلب …

(۵۳۵۹) حکم نوشتن طلاق بدون تلفظ در دوران عقد و پیش از دخول

این طلاقی که از تو واقع شده است و آن را با دستت بر ورقه‌ای نوشتی که خوانده می‌شود، طلاقی شرعی می‌باشد و از جهتی که قبل از جماع و همبستری رخ داده است پس آن زن نیازی به گذراندن عده ندارد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه