(۵۳۵۶) حکم شرعی توبه از قسم‌های مکرر به طلاق و لزوم کفاره آن

(۵۳۵۶) سوال: نظر شما در مورد کسی که بسیار به طلاق قسم خورده است و توبه خالص به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کرده است چیست؟ و نظر شما در مورد قسم‌هایی که خورده است چیست، آیا باید کفاره دهد؟

جواب:

اکثر علماء نظرشان بر این است که قسم به طلاق، طلاق معلق است لذا وقتی به همسر خود بگوید: اگر وارد این خانه شدی پس تو طلاق هستی پس داخل آن شد، در هر صورت طلاق است و این نظر جمهور علماء است که امامان چهارگانه نیز جز آن‌ها می‌باشند: امام مالک رَحِمَهُ‌الله ، امام ابوحنیفه رَحِمَهُ‌الله ، امام شافعی رَحِمَهُ‌الله ، و امام احمد بن حنبل رَحِمَهُ‌الله .

بعضی اهل علم نیز نظرشان این است که اگر قصدش از این طلاق، قسم باشد پس قسم است که کفاره می‌پردازد یعنی اگر به همسر خود بگوید: اگر وارد این خانه شدی پس طلاق هستی، مراد او از این جمله طلاق او نیست پس همسرش وارد آن خانه شد پس طلاق نیست ولی باید کفاره‌ی قسم بدهد و این قول راجح است.

ولی در حقیقت اگر خواستیم، می‌گفتیم: اگر مردم آن را سبک بشمارند و زیاد آن را بکار ببرند لذا شایسته است که به قول جمهور فتوا داده شود که طلاق واقع می‌شود تا این که مردم در آن جرأت پیدا نکنند و بر اساس قولی که این، قسم محسوب می‌گردد و کفاره باید بدهد، می‌گوییم: اگر این طلاق بر چیزهای متعددی بوده است پس بر هر کدام از آن، کفاره‌ای واجب می‌گردد و اگر بر یک چیز بوده اگرچه آن صغیه را تکرار کرده باشد ، یک کفاره بر او لازم می‌گردد.

مثال آن، این است که اگر بگوید: اگر وارد این خانه شدی پس تو طلاق هستی سپس (زنش) آمد و گفت: به من اجازه بده و مرد می‌گوید: اگر وارد این خانه شدی پس تو طلاق هستی سپس به شوهر می‌گوید: به من اجازه بده، و مرد می‌گوید: اگر وارد این خانه شدی پس تو طلاق هستی، در این صورت فقط یک کفاره لازم می‌گردد و اما اگر بگوید: اگر وارد این خانه شدی پس تو طلاق هستی و اگر آن جماعت را زیارت کردی پس تو طلاق هستی و اگر با فلانی صحبت کردی پس تو طلاق هستی لذا در این صورت سه کفاره واجب می‌گردد و این برای متعدد بودن آن چیزی است که به آن قسم خورده است.

تعداد بازدید: 18

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم في شخص كان يحلف بالطلاق كثيرًا، وتاب إلى الله توبة نصوحًا؟ وما رأيكم في حلفه في الماضي، هل عليه كفارة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكثر العلماء يرون أن الحلف بالطلاق طلاق معلق، فإذا قال لزوجته: إن دخلت هذه الدار فأنت طالق. فدخلت، تطلق على كل حال، هذا هو رأي جمهور العلماء، ومنهم الأئمة الأربعة: مالك وأبو حنيفة والشافعي والإمام أحمد بن حنبل.

وذهب بعض أهل العلم إلى أنه إذا قصد بهذا الطلاق معنى اليمين صار يمينا تحله الكفارة. بمعنى أنه إذا قال لزوجته: إن دخلت هذه الدار فأنت طالق. يريد بذلك منعها لا يريد، طلاقها، فدخلت، فإنها لا تطلق، لكن عليه كفارة يمين. وهذا القول هو الراجح.

لكننا في الحقيقة لو شئنا لقلنا: إن الناس إذا تهاونوا فيه، وكثر فيهم، فينبغي أن يُفْتَوا فيه بقول الجمهور؛ وهو أنه طلاق يقع به الطلاق؛ حتى لا يتجاسر الناس على ذلك، وعلى القول بأن هذا يمين، وأن الكفارة تحله، فإننا نقول: إذا كان هذا الطلاق على أشياء متعددة وَجَبَ عليه بكل شيء كفارة، وإذا كان على شيء واحد، ولكنه كرّر الصيغة، فإنه لا يلزمه إلا كفارة واحدة.

مثال ذلك إذا قال: إن دخلت هذه الدار فأنتِ طالقة. ثم جاءته تقول له : ائذن لي. فقال: إن دخلت هذه الدار فأنتِ طالق. ثم جاءته، فقالت: ائذن لي. فقال: إن دخلت هذه الدار فأنت طالق فهنا لا يلزمه إلا كفارة واحدة. وأما إذا قال: إن دخلت هذه الدار فأنت طالق وإن زرت هؤلاء الجماعة فأنت طالق، وإن كلمت فلانا فأنت طالق فهنا يلزمه ثلاث كفارات؛ وذلك لتعدد المحلوف عليه.