دوشنبه 6 جمادی‌الثانی 1448
۲۵ آبان ۱۴۰۵
16 نوامبر 2026

(۵۲۵۴) حکم برخورد با همسر سالمندِ ناتوان از حافظه

(۵۲۵۴) سوال: من زنی ۳۰ ساله هستم که شوهرم ۸۰ سال دارد و او مریض است و از آن‌که از بیمارستان بیرون آمده حافظه‌اش آسیب دیده و بسیار فراموش می‌کند حتی نماز را به یاد نمی‌آورد و بسیار از ما سوال می‌کند و بسیار با تردید برمی‌خیزد و برخی اوقات عصبانی می‌شوم و جوابی به او نمی‌دهم یا با عصبانیت جواب می‌دهم و صدای من بلند است و من بسیار می‌ترسم که به خاطر آن گناه‌کار شوم با وجود این که با او تعامل خوبی می‌کنم و رعایتش می‌نمایم و به سوالات زیاد و خسته کننده‌اش جواب می‌دهم، حکم آن چیست؟ و نصیحت شما به من چه می‌باشد؟

جواب:

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: «إِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ»[۱]: (الله به بندگانش که رحم و شقفت دارند، رحم می کند): و رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به نیکوکاران نزدیک است و شوهر شما الان به حالی رسیده است که نیاز به رحمت و رأفت دارد و اگر با او با رحمت و رأفت برخورد نمودی پس با آن مستحق این رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواهی شد و اگر برآنچه از او از اذیت قولی و فعلی که سر می‌زند صبر نمودی، منزلت تو به صابران ارتقا می‌یابد، کسانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد آن‌ها می‌‌فرماید: {إِنَّمَا یُوَفَّى ٱلصَّـٰبِرُونَ أَجۡرَهُم بِغَیۡرِ حِسَابࣲ} [سوره الزمر: ۱۰] : (جز این نیست که صابران، پاداش خود را بی‌شمار و تمام دریافت می‌دارند).

لذا نصیحت من به تو این است احسان و نیکی خود را بر او تمام کنی و صبر نمایی و هنگامی که انسان شیرینی صبر را بچشد با وجود این که همراه با تلخی می‌باشد همیشه گوارای اوست و در مورد صبر گفته شده است: “الصبرُ مثلُ اسمِهِ مرٌ مذاقتُه   لكن عواقبه أحلى من العسلِ” : (صبر مثل اسمش طعم آن تلخ است اما عواقب آن از عسل نیز شیرین‌تر است).

لذا صبر کن و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احتساب اجر نما و اوضاع و احوال زندگی نیز ثابت نیست و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به شوهرت عمر دهد و طاعت را در عمرت نصیب شما کند و صبر و احتساب را روزی همه‌ی ما کند و رحمت را به کسانی که مستحق آن هستند، یقینا او بر همه چیز قادر است و من بر اساس قول خودت برای آنچه از رأفت و احسان که به او تقدیم می‌کنی و حق او را به جا می‌آوری تشکر می‌کنم و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که بر صبر بر آنچه از او سر می‌زند تو را کمک کند، والله المستعان.


[۱] رواه البخاری (۷۴۴۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا امرأة في الثلاثين من عمري، ومتزوجة من رجل في الثمانين، ومرض هذا الرجل، وأدخل المستشفى، وخرج منه وقد أصيب بمرض في الذاكرة، وأصبح كثير النسيان، وحتى الصلاة لم يعد يتذكرها، ويكثر علينا من الأسئلة، ويقوم بترديدها أيضًا كثيرًا، وأحيانًا قد أغضب فلا أرد عليه أو أرد بغضب وصوتي قوي، وأنا أخاف جدا أن يكون على إثم في ذلك، مع أنني أعامله جيدًا، وأرعاه، وأرد على الأسئلة الكثيرة المملة، فما حكم ذلك؟ وما نصيحتكم لي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «إِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ». ورحمة الله تعالى قريب من المحسنين، وزوجك الآن قد بلغ حالا يحتاج معها إلى الرحمة والرأفة، فإذا قمتِ برحمته والرأفة به فإنك تستحقين بذلك رحمة الله عز وجل، وإذا صبرت على ما يحصل منه من أذى قَوْلي أو فعلي ارتقيت إلى منزلة الصابرين، الذين قال الله فيهم: ﴿ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّبِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴾ [الزمر: ١٠].

فنصيحتي لك أن تتمي إحسانك ومعروفك بتحمل الصادر منه، ومتى ذاق الإنسان حلاوة الصبر مع كونه مرا استساغه دائما، وقد قيل في الصبر:

الصَّبْرُ مِثْلُ اسْمِهِ مُرٌ مَذَاقَتُهُ                             َكِنْ عَوَاقِبُهُ أَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ

فاصبري واحتسبي الأجر من الله عز وجل، ودوام الحال من المحال وأسأل الله تعالى أن يمد في عمر زوجك، وفي عمرك على طاعة الله، وأن يرزقنا جميعا الصبر والاحتساب، والرحمة بمن يستحقون الرحمة، إنه على كل شيء قدير. وأنا أشكرك على ما تقومين به -حسب قولك- من الرأفة به والإحسان إليه، والقيام بحقه. وأرجو الله سبحانه وتعالى أن يُعِينك على إتمام ذلك بالصبر على ما يحصل منه، والله المستعان.

مطالب مرتبط:

(۵۲۷۲) حکم ترک طولانی‌مدت همسران توسط کارگران مهاجر

این به زن او برمی‌گردد چون که حق او است و اگر بدان راضی باشد حق دارد به شرط این که در امنیت باشد اگر که شوهر او نزد او نباشد اما اگر در امنیت نباشد این حق را ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۳۰۳) اگر زنم را امر کنم و او بگوید: إن شاء الله انجام می‌دهم و انجام نمی‌دهد، حکم این کار او چیست؟

بر او واجب است که آنچه به او امر کردی انجام دهد مادامی که ضرری بر او نداشته باشد یا معصیت الله و رسولش نباشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۶۹) مسئولیت شرعی شوهر در تأمین نفقه و اثرات ترک آن

نچه شوهرت انجام داده است خطای بزرگی بوده و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از حقوق همسر بر او واجب گردانیده است را به جا نیاورده است از معاشرت نیک و پرداخت هزینه و لباس و منزل تا این که مصلحت بزرگ نکاح متحقق گردد...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۳) حکم شرعی پنهان‌کردن ازدواج دوم از همسر و خانواده در حیات و پس از وفات

برای مخفی کردن ازدواجش گناهی ندارد ولی اعلان نکاح واجب است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر نموده است....

ادامه مطلب …

(۵۲۴۹) حکم ترک منزل شوهر در صورت استمرار سوء‌رفتار و امتناع از معاشرت نیکو

نظر من این است که او (زن) در خانه‌ی شوهرش بماند و صبر نماید و احتساب اجر کند تا این که فرزندان جدا نگردند و خانواده پراکنده نشود و هر چیزی نهایت و غایت دارد و همانطور که گفته شده است هیچ چیزی ثابت نیست.....

ادامه مطلب …

(۵۲۸۵) حکم دوری طولانی‌مدت شوهر از همسران به‌ سبب ممانعت اولیاء ایشان از سفر

اگر در عقد بر مرد شرط کرده‌اند که دخترانشان همراه او سفر نمی‌کنند پس پدرانشان حق دارند که شوهر را از سفر همراه همسرانش منع کنند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه