یکشنبه 5 جمادی‌الثانی 1448
۲۴ آبان ۱۴۰۵
15 نوامبر 2026

(۵۲۵۱) حکم هجر شوهر سالخورده در صورت ترک نفقه

(۵۲۵۱) سوال: من با مردی مسن ازدواج کرده‌ام و از او فرزندانی دارم ولی او به من عنایتی ندارد و خیلی با من نمی‌شیند بلکه نزد همسر دوم خود می‌رود و همچنین به نیز هزینه کافی را پرداخت نمی‌کند، آیا جایز است که او را هجر کند با وجودی که او نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد؟

جواب:

اولا شایسته است که او را نصیحت کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به یاد او بیاندازد و برای او واضح کند که خطر ظلم و جور بزرگ است چرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱] : (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است): و برای او بیان کند که حق خود بر او واجب است را نمی‌بخشد چه بسا اگر او را به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیاندازد و او عذر خواهی کند و او را یاد آور شود که از حق خود نمی‌گذرد.

با این وجود به این زن می‌گویم: بر آن صبر کند و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احتساب اجر کند و واجب او را به جا آورد زیرا به جا آوردن واجب شوهر از تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ یُسۡرࣰا } [سوره الطلاق: ۴] : (و هرکس از الله بترسد، (الله) کارش را برایش آسان می‌سازد): و :{وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجࣰا* وَیَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَیۡثُ لَا یَحۡتَسِبُ} [سوره الطلاق: ۲-۳] : (و هرکس که از الله بترسد، (الله) راه نجاتی برای او قرار می‌دهد* و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد): جواب دشمنی را با دشمنی و جواب کوتاهی را با کوتاهی دادن فقط امر بدتر خواهد کرد و من می‌ترسم که اگر این زن نیز آن‌طور که مرد با او با ظلم و جور تعامل می‌کند، تعامل کند، بین آن‌ها جدایی کامل رخ دهد لذا شوهرش از او ناراحت و دل‌تنگ شود سپس او را طلاق دهد و در این حالت خانواده و جمع آن‌ها از هم بپاشد و این خلاف آنچه شریعت از ائتلاف و اتفاق می‌خواهد می‌باشد.


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: بأنا متزوجة من رجل كبير في السن أنجبت منه أولادًا، ولكنه لا يعتني بي ولا يجلس معي كثيرا، إنما يذهب إلى زوجته الثانية، وهو أيضًا لا يعطيها المصروف الكافي، فهل يجوز لي أن أهجره، علما بأنه يصلي ويصوم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ينبغي لها أن تُوجّه له النصيحة، وتُذكَّره بالله -عز وجل-، وتبين له أن الجور خطره عظيم، فإن النبي -صلى الله عليه وعلى آله سلم- قال: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ». وتُبيّن أنها لن تسمح في حقها الواجب عليه، فلعله يعتذر إذا ذكر بالله، وذكر أن المرأة لا تسمح بإهدار حقها.

ومع ذلك فإنني أقول لهذه المرأة اصبري عليه، واحتسبي الأجر على الله -عز وجل- وقومي بواجبك؛ فإن قيامك بواجب الزوج من تقوى الله -عز وجل-، وقد قال الله تعالى وتبارك: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا ﴾ [الطلاق: ٤] وقال تعالى: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يحتسب ﴾ [الطلاق: ۲-۳] ومقابلة العدوان بالعدوان والتقصير بالتقصير قد لا تزيد الأمر إلا شدة، فأخشى إن قابلت هذه المرأة زوجها بمثل ما يعاملها به من الجور والظلم أن يقع بينهما الانفصال الكامل فيضجر منها، ثم يطلقها بعد ذلك، وفي هذه الحال تتفرق العائلة، ويتمزق الشمل، وهذا أمر خلاف ما يرمي إليه الشرع من الائتلاف والاتفاق.

مطالب مرتبط:

(۵۲۴۳) آیا کسی که بغض زن خود را داشته باشد گناه‌كار است؟

محبت و بغض چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرب بنده می‌اندازد و شاید انسان نتواند در این امر تصرفی در نفس خود داشته باشد ...

ادامه مطلب …

(۵۲۸۸) آیا از سنت است که در شب زفاف دو رکعت را با زن خود بخوانی؟

برای این دلیلی از سنت نمی‌شناسم ...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۵) مدت مجاز غیبت شرعی شوهر از همسر

بله اگر انسان برای ضرورت سفر کند مانند این که در کشور خود چیزی نیست که با آن زندگی خود را بگذارند و برای همین سفر کند پس او معذور است....

ادامه مطلب …

(۵۲۲۸) آیا برای مسلمان جایز است که در یک شب در یک تخت خواب با دو همسر خود باشد؟

علماء ذکر کرده‌اند که مثل این کار مکروه است و شایسته نیست که انجام شود....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۶) آیا جایز است که زن بدون اجازه‌ی شوهر خود از خانه خارج گردد؟

خارج شدن زن از خانه‌ی شوهر جایز نیست مگر به اجازه‌ی او...

ادامه مطلب …

(۵۲۸۳) آیا برای مرد جایز است که بیش از دو سال از زن خود جدا باشد؟

اگر زن به غیبت او راضی است اگرچه مدت طولانی باشد پس زن این حق را دارد (که به او این اجازه را بدهد) و برای شوهر نیز اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه