جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۵۲۳۶) حکم شرعی هجر همسر ناسازگار

(۵۲۳۶) سوال: من دو همسر دارم که یکی از آن‌ها از من اطلاعت می‌کند و حق من را به جا می‌آورد و پدر و نزدیکان و فرزندانی که از او نیستند را نیز دوست دارد اما دیگری از من اطاعت نمی‌کند و از من حرف‌ شنویی ندارد و فرزندان دیگرم که از او نیستند را دوست ندارد و همچنین نزدیکانم را نیز دوست ندارد، آیا جایز است که او را هجر کنم و از او اجتناب کنم با وجود این که از او فرزندانی دارم؟

جواب:

این همسرت که از تو اطاعت می‌کند و احترام نزدیکانت و فرزندانت که از او نیست را می‌کند اجر دارد و این عمل بزرگ مشکور است و اما همسر دیگرت که خلاف آن می‌باشد و تو را اطاعت نمی‌کند و فرزندانت از غیر خودش را دوست ندارد و همچنین نزدیکانت را نیز دوست ندارد، او گناه‌کار است اگر که نافرمانی او سببی ندارد و باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و با شوهر خود تعاملی شایسته داشته باشد اما اگر این کار را نکند او ناشز (زنی که نافرمانی شوهر خود را می‌کند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن کریم می‌‌فرماید: {وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا} [سوره النساء: ۳۴] : (و زنانی را که نافرمانی آن‌ها بیم دارید، پند و اندرز شان دهید، (اگر فرمانبردار نشد) در بستر از ایشان دوری کنید، (و اگر تأثیر نکرد) آنان را بزنید، پس اگر از شما اطاعت کردند، هیچ راهی برای (سرزنش و) تعدّی بر آن‌ها مجویید، (بدانید) که الله، بلند مرتبۀ بزرگ است).

پس اگر نشوز (نافرمانی) او سببی ندارد از او در بستر دوری جوی تا این که اصلاح گردد و واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را واجب گردانیده است انجام دهد اما در صحبت کردن او را هجر نمی‌کند زیرا برای هیچ کس از مؤمنان حلال نیست که برادر مؤمن خود را بیشتر از سه روز هجر کند همانطور که در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، لذا می‌توانی در صحبت کردن او را کمتر از سه روز هجر کنی اما در بستر هرآنقدر که بخواهی می‌توانی از او دوری جویی تا این‌که آنچه بر او به نسبت تو واجب است، انجام دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج من زوجتين؛ واحدة تطيعني، وتقوم بواجبي وتحب والدي وأقاربي وأولادي الذين ليسوا منها، أما الأخرى فهي لا تطيعني ولا تسمع كلامي ولا تحب أولادي الذين من غيرها، ولا تحب أيضًا أقاربي هل يجوز لي أن أهجرها وأتجنبها، علما أن لي منها أولاد؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذه الزوجة التي تطيعك وتكرم أقاربك وأولادك من غيرها . مأجورة، ومشكورة على هذا العمل الجليل، وأما الزوجة الأخرى التي بخلاف ذلك – لا تطيعك، ولا تحب أولادك من غيرها، ولا تحب أقاربك- هذه آثمة إذا لم يكن لنشوزها سبب، وعليها أن تتوب إلى الله عز وجل، وأن تعاشر زوجها بالمعروف، فإن لم تفعل فهي ناشز وقد قال الله تعالى في القرآن الكريم: ﴿ وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا ﴾ [النساء: ٣٤].

فلك في حال نشوزها بلا سبب أن تهجرها في المضجع حتى تستقيم، وتقوم بواجبها الذي أوجب الله عليها، لكن في الكلام لا تهجرها؛ لأنه لا يحل لأحد من المؤمنين أن يهجر أخاه المؤمن فوق ثلاث، كما ثبت ذلك في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم فلك أن تهجرها في الكلام في حدود ثلاثة أيام، وأما في المضجع فلك أن تهجرها ما شئت، حتى تقوم بما يجب عليها لك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۷۲) حکم ترک طولانی‌مدت همسران توسط کارگران مهاجر

این به زن او برمی‌گردد چون که حق او است و اگر بدان راضی باشد حق دارد به شرط این که در امنیت باشد اگر که شوهر او نزد او نباشد اما اگر در امنیت نباشد این حق را ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۵) آیا سفر کردن به خانه‌ی خانواده بدون اجازه شوهر جایز است؟

در هر صورت جایز نیست که بدون خبر دادن به شوهرش سفر کند و بدون اجازه‌ی او از خانه‌ی او بیرون نرود...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۰) مسلمان در شب زفاف قبل از دخول چه دعایی می‌کند؟

شایسته است که اگر برای اولین بار است می‌خواهد بر او وارد شود، پیشانی او را بگیرد و بگوید:....

ادامه مطلب …

(۵۲۹۵) حکم زندگی با همسری نیک‌سیرت اما مبتلا به شرب خمر

معاشرت تو به نسبت این مرد حرام و ممنوع نیست چون که نوشیدن خمر مقتضای کفر نیست ولی او را زیاد نصیحت کن شاید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن نفع رساند اما هجر تو در بستر اگر که مصلحت ترک نوشیدن خمر در آن می‌باشد و این که از آن دست بکشد، جایز است و اگر در آن مصلحتی نمی‌باشد برای تو جایز نیست ...

ادامه مطلب …

(۵۲۴۲) حکم هجر کردن زن خود بیشتر از سه روز

باید بدانیم که از واجبی که خوشبختی زندگی مشترک در آن است این است که معاشرت بین دو زوجین به بهترین نحو باشد ...

ادامه مطلب …

(۵۲۲۶) حکم شرعی مخالفت زن با ازدواج دوم شوهر و درخواست طلاق به‌ سبب آن

می‌تواند با چهار زن (هم زمان) ازدواج کند و برای زن او حلال نیست که او را از ازدواج منع کند چون شوهر حق چند همسری را دارد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه