جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۵۲۱۸) حكم عدالت بین زنان در ازدواج و حدود آن

(۵۲۱۸) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب عزیزش می‌‌فرماید: {وَلَن تَسۡتَطِیعُوۤا۟ أَن تَعۡدِلُوا۟ بَیۡنَ ٱلنِّسَاۤءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡ} [سوره النساء: ۱۲۹] : (و هر چند بکوشید هرگز نمی‌توانید (از نظر محبت قلبی) در میان زنان عدالت بر قرار کنید). اموری که باید بین همسران عدالت نمود چیست؟ آیا اموری نیز وجود دارد که در آن با رضایت خودشان عدالت نکردن جایز باشد؟

جواب:

بر شوهری که چند همسر دارد واجب است که با مساوات بین آن رفتار کند لذا کوچک‌تر را بر بزرگ‌تر، زیبا را بر غیر زیبا، برتری ندهد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده‌اند: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱]: (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است).

عدالت در هر آنچه می‌تواند، واجب است و برخی چیزهایی وجود دارد که نمی‌تواند در آن عدالت را کند مثل دوست داشتن‌ که انسان قدرتی بر آن ندارد بلکه جای آن در قلب است اما انسان تقسیم بین همسران خود در امر ظاهر باید عدالت کند مثل شب ماندن و نفقه و مانند آن.


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الله تعالى في كتابه العزيز: ﴿ وَلَن تَسۡتَطِیعُوۤا۟ أَن تَعۡدِلُوا۟ بَیۡنَ ٱلنِّسَاۤءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡ ﴾ [النساء: ١٢٩]. ما الأمور الواجب اتخاذها في العدل بين الزوجات؟ وهل هناك أمور يجوز فيها تجاوز العدل بينهن برضاهن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الزوج إذا كان له زوجات متعددات أن يقسم بينهن بالسوية؛ فلا يفضل صغيرة على كبيرة، ولا جميلة على غير جميلة، وقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ».

والعدل واجب في كل ما يستطيع، لكن هناك أشياء لا يستطيعها؛ وهي مسألة المودة، فإن المودة لا يستطيع الإنسان التحكم فيها، بل هي في القلب، إنما يستطيع الإنسان أن يقسم بين الزوجات، ويعدل في الأمر الظاهر؛ كالمبيت والنفقة، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۶۲) حکم ادامه‌ی زندگی زن با شوهر فاسق

بدون شک شایسته نیست که با این مرد بماند اما حرام بودن ماندن با او در صورتی که گناه او به حد کفر نرسیده است محل نظر است ولی شایسته نیست که نزد او بماند....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۲) شروط التزام به آیه ﴿وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ﴾ در زندگی خانوادگی

به این برادر ملتزم توصیه می‌کنم که با خانواده خود نرم باشد سخت گیر نباشد و از چیزهایی که شاید در آن حساسیت وجود داشته باشد منعشان نکند مخصوصا منع کردن آنان از زیارت خانواده و نزدیکانشان چون این منع نمودن از صله‌ی رحمی است که از واجبات دین است...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۸) در شریعت چه مدتی برای مرد جایز است که در سفر از همسر خود دور باشد؟

اگر مرد به مدت طولانی از همسر خود دور باشد و زنش به آن اجازه ندهد باید هر نصف سال نزدش باز گردد مگر این که به خاطر مریضی یا کانند آن معذور باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۶۷) حکم زنی که بدون اجازه‌ی شوهر خود بیرون می‌رود، چیست؟

اگر که شوهر او نزد او می‌باشد جایز نیست که بدون اجازه‌ی او بیرون رود...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۸) توضيحاتي در مورد حق زن بر شوهر و حق شوهر بر زن

(۵۲۳۸) سوال: در مورد حق زن بر شوهر و حق شوهر بر زن سوال دارم؟ جواب: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِ} [سوره النساء: ۱۹] : (و با آن‌ها بطور شایسته رفتار کنید): و : {وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِی عَلَیۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ} [سوره البقرة: ۲۲۸] : (و برای زنان حقوق شایسته‌ای است همانند (حقوق و وظایفی) که بر […]

ادامه مطلب …

(۵۲۲۱) حکم و توصیه‌های شرعی درباره مخالفت زنان با تعدد زوجات

به نسبت مرد‌ها: شایسته نیست که با بیش از یک زن ازدواج کنند مگر این که قدرت مالی، بدنی و قدرت در عدالت کردن را داشته باشند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه