چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۵۲۱۸) حكم عدالت بین زنان در ازدواج و حدود آن

(۵۲۱۸) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب عزیزش می‌‌فرماید: {وَلَن تَسۡتَطِیعُوۤا۟ أَن تَعۡدِلُوا۟ بَیۡنَ ٱلنِّسَاۤءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡ} [سوره النساء: ۱۲۹] : (و هر چند بکوشید هرگز نمی‌توانید (از نظر محبت قلبی) در میان زنان عدالت بر قرار کنید). اموری که باید بین همسران عدالت نمود چیست؟ آیا اموری نیز وجود دارد که در آن با رضایت خودشان عدالت نکردن جایز باشد؟

جواب:

بر شوهری که چند همسر دارد واجب است که با مساوات بین آن رفتار کند لذا کوچک‌تر را بر بزرگ‌تر، زیبا را بر غیر زیبا، برتری ندهد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده‌اند: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱]: (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است).

عدالت در هر آنچه می‌تواند، واجب است و برخی چیزهایی وجود دارد که نمی‌تواند در آن عدالت را کند مثل دوست داشتن‌ که انسان قدرتی بر آن ندارد بلکه جای آن در قلب است اما انسان تقسیم بین همسران خود در امر ظاهر باید عدالت کند مثل شب ماندن و نفقه و مانند آن.


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الله تعالى في كتابه العزيز: ﴿ وَلَن تَسۡتَطِیعُوۤا۟ أَن تَعۡدِلُوا۟ بَیۡنَ ٱلنِّسَاۤءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡ ﴾ [النساء: ١٢٩]. ما الأمور الواجب اتخاذها في العدل بين الزوجات؟ وهل هناك أمور يجوز فيها تجاوز العدل بينهن برضاهن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الزوج إذا كان له زوجات متعددات أن يقسم بينهن بالسوية؛ فلا يفضل صغيرة على كبيرة، ولا جميلة على غير جميلة، وقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ».

والعدل واجب في كل ما يستطيع، لكن هناك أشياء لا يستطيعها؛ وهي مسألة المودة، فإن المودة لا يستطيع الإنسان التحكم فيها، بل هي في القلب، إنما يستطيع الإنسان أن يقسم بين الزوجات، ويعدل في الأمر الظاهر؛ كالمبيت والنفقة، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۴۷) حکم هجر طولانی و بدزبانی شوهر نسبت به زن صالحه

شکی در آن نیست که کارهای او در قبال خانواده‌اش صحیح نیست و بر او واجب است که معاشرتی شایسته با اهلش داشته باشد ....

ادامه مطلب …

(۵۲۷۷) حکم شرعی غیبت طولانی شوهر از همسر به‌ سبب مهاجرت کاری

اگر برای ضرورت طلب رزق است اشکالی ندارد و زن بدان راضی است...

ادامه مطلب …

(۵۲۵۹) حکم زوجه‌ای که از شوهر خود کراهت دارد و در ادای حقوق زناشویی ناتوان است

این حالت بر بسیاری از زنان پیش می‌آید؛ بین او و شوهرش توافق و انسجام صورت نمی‌گیرد و او می‌ترسد که حدود الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در حق سوهرش به جا نیاورد ....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۹) مسئولیت شرعی شوهر در تأمین نفقه و اثرات ترک آن

نچه شوهرت انجام داده است خطای بزرگی بوده و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از حقوق همسر بر او واجب گردانیده است را به جا نیاورده است از معاشرت نیک و پرداخت هزینه و لباس و منزل تا این که مصلحت بزرگ نکاح متحقق گردد...

ادامه مطلب …

(۵۲۶۳) حکم هجر شوهر نافرمان از دستورات شرعی

این آیه برای تطبیق زنان نیست ...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۴) دوری بیش از یک‌سال مرد از همسر به‌ علت اشتغال

بر مرد واجب است که با همسر خود با نیکی معاشرت کند و از آن معاشرت نیک سفر طولانی نکردن است و این‌که نزدیک او باشد ولی اگر نیاز بود که سفر طولانی برود و زن او نیز راضی بود و مانع او نمی‌شود و با او درگیر نمی‌شود اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه