سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۹۰۷) تقسیم ارث در حالت فوت زن با داشتن همسر و فرزند

(۴۹۰۷) سوال: اگر زنی فوت کند در حالی که همسر و یک فرزند دارد ارثیه او چگونه تقسیم خواهد شد؟ اگر مردی بمیرد که همسر او هیچ فرزندی نداشته باشد ترکه وی چگونه تقسیم خواهد شد؟

جواب:

حالت اول: اگر زنی بمیرد و وراث او شامل شوهر و یک فرزند باشند و می‌دانیم که فرزند در لغت به هر دو جنس مونث و مذکر دلالت دارد، در این حالت به زوج او یک چهارم ماترک ارث خواهد رسید چنان که خداوند منان می‌فرماید:{ ۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَٰجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌۭ فَلَكُمُ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ يُوصِينَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍۢ ۚ}{و برای شما نصف ترکه همسران تان است، اگر آن‌ها فرزندی نداشته باشند، و اگر فرزندی داشته باشند یک چهارم ترکه از آن شماست [در هنگام نبودن فرزند، نوه‌ها حکم فرزند را دارند. در این مورد اجماع علما هست.]. پس از انجام وصیتی که به آن سفارش کرده‌اند، و بعد از ادای دین (آن‌ها) است.}(النساء  ١٢ )

اما در حالت دوم به زوجه یک چهارم اموال خواهد رسید حتی اگر زوج بجز این زوجه همسران دیگری نیز داشته باشد و از آنها نیز فرزندانی نداشته باشد چنان که خداوند تعالی می‌فرماید:{ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ }{ و برای زنان شما یک چهارم ترکه شماست، اگر شما فرزندی نداشته باشید}(النساء  ١٢) و این بود شیوه تقسیم مال در این حالت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ي أ كيف تكون قسمة ميراث المرأة إن تركت ولدا مع زوجها، وقسمة ميراث الرجل إن لم يترك ولدا مع زوجته؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الصورة الأولى: إذا ماتت المرأة عن زوجها مع ولد لها – والولد في اللغة يشمل الذكر والأنثى – فإن زوجها في هذه الحال يكون له الربع أي ربع مالها لقول تعالى -: ﴿ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا ترَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنِ ﴾ [النساء: ١٢].

وأما الصورة الثانية: وهي إذا مات الزوج عن زوجته، وليس له ولد، فإن لزوجته الربع، حتى لو كانت الزوجة معها ضَرَّاتٌ، يعني أن الزوج المتوفى له أكثر من زوجة، فمات عنهن، ولم يكن له ولد، فإن لهن الربع لقوله -تعالى-: ﴿ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ ﴾ [النساء: ١٢]. هذه هي قسمة المال في هذه الصورة.

مطالب مرتبط:

(۴۸۹۹) حکم ارث نامزدی که عقد کرده اما دخولی صورت نگرفته، در صورت فوت شوهر

بله، از او ارث خواهد برد....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۷) : آیا زوجه می‌تواند از سهم الارث خود از ارثیه زوج، به برادران شوهرش صدقه بدهد؟

بله اگر برادران شوهرش فقیر باشند این امر کاملا بلا اشکال خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۳) حکم ارث مسلمانان از والدین غیرمسلمان

اگر این فرد کافر نزدیکانی کافر داشت، باید این مال به آنها اعطا گردد......

ادامه مطلب …

(۴۸۸۵) حکم صرف‌نظر از سهم ارث در برابر ظلم یکی از ورثه در تصرف مال موروثی

بر تو حلال نیست از ماشینی که بین تو و سایر ورثه مشترک است گذشت کنی مگر اینکه سایر وراث هم بر این کار رضایت داشته باشند...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۸) آیا وجود فرزندان باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردد؟

بله فرزندان مذکر باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردند.....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۶) حکم ساخت مسجد از مال میت بدون وصیت قبلی و رضایت سایر ورثه

اگر وصیتی نکرده باشد، هیچ حقی بر گردن وراث خود ندارد. بنابراین تا رضایت تمامی ورثه آن هم به شرطی که همگی آنها بالغ و رشید باشند اخذ نگردد، احداث این مسجد ممکن نخواهد بود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه