دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۵ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۴۸۹۶) حکم شرعی تقسیم متفاوت ارث میان دختر و پسر در اموال شهری و اراضی کشاورزی

(۴۸۹۶) سوال: در کشور ما هنگام تقسیم ارث، سهم دختر و پسر را در اموال نقدی و املاکی که داخل حوزه شهرداری‌ها باشد برابر در نظر می‌گیرند، اما در زمین‌های کشاورزی سهم زن را نصف مرد در نظر می‌گیرند. حکم شرعی این گونه تقسیمات چیست؟

جواب:

حکم شرعی آن است که خداوند فرموده است: :{ يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَـٰدِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۚ }{ الله دربارۀ فرزندان‌تان به شما سفارش می‌کند، سهم پسر، چون سهم دو دختر است }(نساء ١١) و زن نباید ارثیه‌ای همانند آنچه مرد دریافت می‌کند را اخذ نماید و بر حاکمان نیز واجب است که به احکام الهی در ارث و میراث و در هر مساله‌ی دیگری التزام و پایبندی کامل داشته باشند، زیرا ما بندگان خدا هستیم و باید تمام آنچه خداوند متعال فرموده است را به اجرا درآوریم و به دستور عقل و هوس و بر طبق میل و امیال شخصی خود آنها را تغییر ندهیم. {وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ }{و هر کس به احکامی که الله نازل کرده است حکم نکند؛ کافر است.}(مائده ٤٤)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عند قسمة الإرث في بلادنا يجعلون للأنثى نصيبا معادلا لنصيب الذكر في الأموال النقدية، والممتلكات التي تكون ضمن حدود البلديات، أما الأراضي الزراعية فيجعلون معها نصف نصيب الذكر، فما الحكم الشرعي في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم الشرعي ما ذَكَرَهُ الله في قوله: ﴿ يُوصِيكُمُ اللهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِ الْأُنثَيَيْنِ ﴾ [النساء: ١١]، والمرأة لا تستحق من الميراث كما يستحق الرجل والواجب على ولاة الأمور أن يلتزموا بأحكام الله – تعالى- سواء بالميراث، أو في غيره، لأننا نحن عباد الله -عز وجل- يجب علينا أن نُطَبق كل ما أمر به، وألا نعارض ذلك بما تمليه علينا أهواؤنا وعقولنا، ﴿ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَيكَ هُمُ الْكَفِرُونَ ﴾[المائدة: ٤٤].

مطالب مرتبط:

(۴۸۸۹) حکم شرعی اموال دختر فوت‌ شده

این طلا ارثیه محسوب می‌گردد و اگر این دختر ورثه دارد باید میان آنها تقسیم گردد (طبق شریعت الهی). ...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۱) اولویت ادای نذر یا پرداخت بدهی‌های فرد مقروض؟

ابتدا مقدار قرض او را محاسبه می‌کنیم، سپس مقدار مالی که از خود بر جای گذاشته را محاسبه کرده و آن را به مقدار کل دیون تقسیم می‌کنیم....

ادامه مطلب …

(۴۹۰۵) حکم ارث نوه پسری در صورت فوت مادر پیش از پدربزرگ و تعیین سهم‌الارث دختر و زوجه

اگر این نوه پسری همان جوانی  باشد که در سوال قید شده است، در این حالت به زوجه یک هشتم (در صورت وجود دختر و نوه) می‌رسد و به دختر نصف و باقیمانده ارثیه به نوه پسری خواهد رسید. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۴) حکم ارثیه فردی که هیچ وارثی ندارد و نزدیک‌ترین افراد به او خواهر و برادر شیری هستند

پیوند شیری داشتن دلیل ارث بردن نیست و پدر شیری و برادر شیری نه ارث می‌ بردند و نه هیچ گونه حق سرپرستی و نفقه و ... دارند...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۰) حکم وقف ناتمام پیش از وفات

وقف هنوز انجام نشده است؛ چرا که تحقق وقف منوط به بازدید آن زن از مکان‌ها و اجرای واقعی آن بوده است،...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۹) حکم محرومیت دختران از ارث

ازدواج باعث ساقط شدن حق الارث دختر نخواهد شد و سهم الارث دختر چه ازدواج کرده باشد چه نکرده باشد باید به او پرداخت شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه