یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۸۶۳) حکم شرعی در مورد وصیت به نفع برادر و محروم کردن همسر از ارث

(۴۸۶۳) سوال: سه برادر با مال خود اقدام به خرید یک خانه کردند یکی از آنها وصیتی نوشت و در آن قید کرد پس از مرگش مالش به برادرنش برسد و همسرش را از آن محروم نمود. به نظر شما حکم شرع در این مساله چیست؟

جواب:

این کار حرام است زیرا شامل وصیت برای برخی از ورثه و محروم کردن برخی دیگر است که این بدون شک تجاوز از حدود الهی است و خداوند تعالی سهم همسر را معین فرموده است که عبارت است از: اگر همسر فرزند داشت یک هشتم و اگر فرزند نداشت یک چهارم ارثیه از آن او خواهد بود و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   در باب همین موضوع فرموده‌اند:« إن الله قد أعطی کل ذي حق حقه، فلا وصیة لوارث» «خداوند به هر ذی حقی حقش را داده است و هیچ وارثی حق وصیت کردن ندارد».

پس این وصیت یک وصیت ظالمانه بوده و آن کس که این وصیت را انجام داده مرتکب گناه شده است. اگر زنده است باید آن را پاره کند و ورثه وی نیز باید این ماترک او را بر حسب قوانین شریعت در بین خود تقسیم نمایند و سهم زوجه را تمام و کمال به وی اعطا کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: اشترى ثلاثة أشقاء منزلا بمالهم، وكتب أحدهم وصية يقول فيها : إذا توفيت وانتقلت إلى رحمة الله، فإنني أترك التركة لإخواني الأشقاء، ولا نصيب لزوجتي في هذا الميراث، فما حكم الشرع في نظركم في هذا العمل؟

فأجاب رحمه الله تعالى هذا العمل مُحرَّم، لأنه يتضمن الوصية لبعض الورثة، وحرمان بعضهم، وهو من تعدي حدود الله -عز وجل- فإن الله -تعالى- جعل للزوجة نصيبها : إن كان لزوجها أولاد، فلها الثّمن وإن لم يكن لها أولاد فلها الربع وقال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٌّ حَقَّهُ، فَلَا وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ». فهذه الوصية وصية جائرة، والموصي آثم، وعليه أن يمزقها إن كان حيًّا، وعلى ورثته أن يقسموا ماله على فريضة الله عز وجل فيعطوا الزوجة نصيبها كاملا، ويعطي هؤلاء نصيبهم كاملا.

مطالب مرتبط:

(۴۸۵۶) آیا ثبت ملک به نام فرزندان برای محروم‌ کردن همسر از ارث جایز است؟

اگر در زمان حیات خود آنها را به فرزندانش بخشیده است و شوهر را محروم کرده و در هنگام این بخشش دچار مرضی نبوده که بیم مرگ داشته باشد، در این حالت این بخشش صحیح میباشد....

ادامه مطلب …

(۴۸۶۶) حکم شرعی وصیت مادر به دختر معلول و اثر آن بر سایر وراث

اگر به فرزندان دختر و پسرش وصیت می‌کرد که به این دختر معلول رحم کنند و از او مراقبت نمایند و در نفقه و خرج و مخارج او کوتاهی نکنند، اینگونه بسیار بهتر بود...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۹) چرا اسلام وصیت برای وارث را منع کرده است؟

علت این است که وصیت کردن برای وارث تعدی از حدود الهی است و خداوند تعالی برای فرائض و مواریث حدود تعیین فرموده‌اند...

ادامه مطلب …

(۴۸۶۴) حکم شرعی اجرای وصیت پیش از مرگ و انتقال زکات به شهر دیگر

اگر انسان ثلث مالش را در زمان حیاتش تقسیم کند دیگر نام این کار وصیت نخواهد بود بلکه هدیه و بخشش است و انسان تا زمانی که زنده و سالم است می‌تواند هرچقدر که می‌خواهد را از مال خود به دیگران ببخشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۵۵) حکم شرعی وصیت به نفع پسران و محروم‌کردن دختران از ارث

قول اصح در میان اقوال علما این است که تخصیص ارثیه‌ به یکی از وراث جایز نبوده و این وصیت باطل است....

ادامه مطلب …

(۴۸۵۹) حکم کسی که وصیت می‌کند پس از مرگش در فلان جا دفن شود چیست؟

اگر با نیتی غیر از این نیات حرام وصیت کرده بود، مثلا وصیت کرده بود که در شهری که در آن زندگی می‌کند دفن شود در این حالت عمل به وصیت او مشکلی ندارد. البته به شرطی که امکان آن موجود باشد و هزینه آن سنگین نباشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه