چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۸۶۳) حکم شرعی در مورد وصیت به نفع برادر و محروم کردن همسر از ارث

(۴۸۶۳) سوال: سه برادر با مال خود اقدام به خرید یک خانه کردند یکی از آنها وصیتی نوشت و در آن قید کرد پس از مرگش مالش به برادرنش برسد و همسرش را از آن محروم نمود. به نظر شما حکم شرع در این مساله چیست؟

جواب:

این کار حرام است زیرا شامل وصیت برای برخی از ورثه و محروم کردن برخی دیگر است که این بدون شک تجاوز از حدود الهی است و خداوند تعالی سهم همسر را معین فرموده است که عبارت است از: اگر همسر فرزند داشت یک هشتم و اگر فرزند نداشت یک چهارم ارثیه از آن او خواهد بود و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   در باب همین موضوع فرموده‌اند:« إن الله قد أعطی کل ذي حق حقه، فلا وصیة لوارث» «خداوند به هر ذی حقی حقش را داده است و هیچ وارثی حق وصیت کردن ندارد».

پس این وصیت یک وصیت ظالمانه بوده و آن کس که این وصیت را انجام داده مرتکب گناه شده است. اگر زنده است باید آن را پاره کند و ورثه وی نیز باید این ماترک او را بر حسب قوانین شریعت در بین خود تقسیم نمایند و سهم زوجه را تمام و کمال به وی اعطا کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: اشترى ثلاثة أشقاء منزلا بمالهم، وكتب أحدهم وصية يقول فيها : إذا توفيت وانتقلت إلى رحمة الله، فإنني أترك التركة لإخواني الأشقاء، ولا نصيب لزوجتي في هذا الميراث، فما حكم الشرع في نظركم في هذا العمل؟

فأجاب رحمه الله تعالى هذا العمل مُحرَّم، لأنه يتضمن الوصية لبعض الورثة، وحرمان بعضهم، وهو من تعدي حدود الله -عز وجل- فإن الله -تعالى- جعل للزوجة نصيبها : إن كان لزوجها أولاد، فلها الثّمن وإن لم يكن لها أولاد فلها الربع وقال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٌّ حَقَّهُ، فَلَا وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ». فهذه الوصية وصية جائرة، والموصي آثم، وعليه أن يمزقها إن كان حيًّا، وعلى ورثته أن يقسموا ماله على فريضة الله عز وجل فيعطوا الزوجة نصيبها كاملا، ويعطي هؤلاء نصيبهم كاملا.

مطالب مرتبط:

(۴۸۵۷) حکم واگذاری اموال به برادر به توصیه دختر

بهترین کار این است که مالت در دست خودت بماند و آن را به نام هیچکس ثبت نکنی. زیرا تو نمی‌دانی چه چیزی در آینده در انتظار تو است....

ادامه مطلب …

(۴۸۵۲) آیا وصیت به نصف دارایی برای امور خیریه با وجود ورثه جایز است؟

وصیت بیش از یک سوم اموال بر انسان حرام است، اما اگر کسی از روی جهل یا سهل انگاری بیش از یک سوم مالش را وصیت کرد، پس از مرگش ورثه می‌توانند به اختیار خود قسمت اضافی آن را یا بپذیرند و یا نپذیرند....

ادامه مطلب …

(۴۸۶۴) حکم شرعی اجرای وصیت پیش از مرگ و انتقال زکات به شهر دیگر

اگر انسان ثلث مالش را در زمان حیاتش تقسیم کند دیگر نام این کار وصیت نخواهد بود بلکه هدیه و بخشش است و انسان تا زمانی که زنده و سالم است می‌تواند هرچقدر که می‌خواهد را از مال خود به دیگران ببخشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۶۹) حکم اختصاص بخشی از ماترک به همسر یا فرزند به‌عنوان قدردانی

آنچه به زوجه پس از مرگ زوج می‌رسد، یک چهارم یا یک هشتم ارثیه است که خداوند آن را تعیین فرموده است و هرگز بیشتر از آن نیست...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۰) حکم شرعی وصیت به وقف خانه‌ای بی‌ارزش و تکلیف شرعی وراث در برابر آن

اگر وصیت کسی شامل تمامی املاک وی گردد در این حالت ورثه مختارند که به وصیت وی عمل کنند یا تنها در مورد یک سوم اموال وی این کار را انجام دهند و دوسوم باقیمانده را بین خود تقسیم نمایند....

ادامه مطلب …

(۴۸۶۸) حکم اختصاص دادن تمام دارایی پدر به یک فرزند در زمان حیات

بر این پدر حلال نیست که ماترک خود را به نام فرزند بزرگش انتقال دهد و در واقع هیچ چیز دیگری را نباید بدون برادران دیگر به این برادر بزرگ ببخشد. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه