چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۴۸۳۹) حکم شرعی ترجیح یکی از فرزندان در محبت و بخش مال توسط پدر

(۴۸۳۹) سوال: ما چهار برادر هستیم که از فضل الهی پدری متومل داریم و با ایشان زندگی می‌کنیم. اما پدرمان به برادر کوچکترمان محبت بیشتری می‌ورزد و او را بیشتر مورد توجه و اکرام قرار می‌دهد زیرا او فرزند همسر دومش است و علاوه بر این برخی از ملاک را هم به نام او ثبت کرده است. حکم این امر چیست؟

جواب:

حکم این مساله این است که شما باید همچنان با پدرتان نیکی کنید و در برابر ستمی که به شما روا می‌دارد صبر پیشه کنید زیرا نیکی به والدین وظیفه شماست. اما در مورد پدر من جدا او را از این کار بر حذر می‌دارم به او می‌گویم که از خدا بترس و بین فرزندانت عدالت برقرار کن. بر او واجب است که آنچه را به نام پسرش ثبت کرده از او باز پس گیرد و هرچه که به صورت تبعیض آمیز به او داده را از او پس بگیرد (مگر اینکه شما بر این تبعیض رضایت دهید). دلیل ما بر این سخن این است که در حدیث آمده که بشیر بن سعد انصاری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا وقتی به پسرش نعمان چیزی بخشید، به دستور پیامبر که به او فرمود: “إتقوا الله، واعدلوا بین أولادکم” “تقوای خدا را پیشه کنید و میان فرزندانتان عدالت برقرار نمایید” آن را از نعمان باز پس گرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن أربعة من الإخوان، نعيش مع والدنا الذي أكرمه الله – سبحانه وتعالى بالنعمة، ونحمد الله على ذلك، إلا أن الوالد يُفضّل ويكرم ويعطف على أخ لنا أصغر ، لأنه من زوجة ثانية، وقد كتب له بعض الأملاك باسمه، فما الحكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحكم في هذا أن عليكم أن تقوموا ببر الوالد، وتصبروا على ما حصل منه مِن جَوْرٍ لأنكم مأمورون ببر الوالدين، أما بالنسبة لوالدكم، فإنني أحذره من هذا العمل، وأقول له اتق الله، واعدل بين أولادك، ويجب عليه أن يَرُدَّ ما كتبه لابنه من الأملاك، وما آثر به ابنه من الأمور الأخرى، إلا إذا سمحتم بذلك، فلا حرج عليه أن تبقى هذه الأملاك عند ابنه الذي آثره عليكم، أما مع عدم السماح فيجب عليه أن يَرُدَّ ما أعطاه، لأن بشير بن سعد الأنصاري رضي الله عنه لما وهب ابنه النعمان بن بشير هبة أمره النبي صلى الله عليه وسلم فردها، حيث قال له الرسول عليه الصلاة والسلام: «اتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلَادِكُمْ».

مطالب مرتبط:

(۴۸۱۵) حکم شرعی تبعیض میان فرزندان در کمک‌های مالی پس از ازدواج

عدل در نفقه بدین معناست که به هر کسی به اندازه احتیاجش داده شود، حال چه این مقدار برابر با مقداری باشد که به سایر فرزندان داده میشود یا خیر!...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۷) آیا مادر می‌تواند سهم ارث خود را به برادرش بدهد و فرزندانش را از آن محروم کند؟

اگر این کار را در حالت صحت کامل انجام داده است کاملا بلا اشکال است و می‌تواند هر طور می‌خواهد در مال خود دست برد به شرطی که در بین فرزندانش تبعیض قایل نگردد، اما اینکه پول خود را به برادر یا هر کس دیگر از نزدیکانش بدهد هیچ منعی ندارد و حق طبیعی اوست...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۰) حکم بخشش نابرابر میان فرزندان

بر انسان واجب است که در اعطا بین فرزندانش عدالت را برقرار نماید و به پسر دو برابر دختر پول بدهد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۳۰) حکم شرعی بخشش زمین به فرزند خدمت‌گزار در زمان حیات والدین

اگر فقط برای ثواب با تو کار می‌کند چیزی به او نده، اما اگر برای دستمزد با تو کار میکند، میتوانی دستمزدی که برای یک کارگر غیرخودی در نظر می‌گیری را برای او در نظر بگیری...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۹) حکم محبت بیشتر به فرزند بزرگتر که بیشتر از مادر مراقبت می‌کند

در باب اینکه فرزند بزرگتر را بیشتر دوست دارد چون به او نیکی می‌کند، این امری طبیعی است و انسان به کسی که به او نیکی می‌کند محبت بیشتری دارد. اما اینکه به او پول بیشتری می‌دهد امر ناجایزی است...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۰) حکم شرعی انتقال ناعادلانه اموال به فرزندان در زمان حیات

جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه