پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۴۸۳۹) حکم شرعی ترجیح یکی از فرزندان در محبت و بخش مال توسط پدر

(۴۸۳۹) سوال: ما چهار برادر هستیم که از فضل الهی پدری متومل داریم و با ایشان زندگی می‌کنیم. اما پدرمان به برادر کوچکترمان محبت بیشتری می‌ورزد و او را بیشتر مورد توجه و اکرام قرار می‌دهد زیرا او فرزند همسر دومش است و علاوه بر این برخی از ملاک را هم به نام او ثبت کرده است. حکم این امر چیست؟

جواب:

حکم این مساله این است که شما باید همچنان با پدرتان نیکی کنید و در برابر ستمی که به شما روا می‌دارد صبر پیشه کنید زیرا نیکی به والدین وظیفه شماست. اما در مورد پدر من جدا او را از این کار بر حذر می‌دارم به او می‌گویم که از خدا بترس و بین فرزندانت عدالت برقرار کن. بر او واجب است که آنچه را به نام پسرش ثبت کرده از او باز پس گیرد و هرچه که به صورت تبعیض آمیز به او داده را از او پس بگیرد (مگر اینکه شما بر این تبعیض رضایت دهید). دلیل ما بر این سخن این است که در حدیث آمده که بشیر بن سعد انصاری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا وقتی به پسرش نعمان چیزی بخشید، به دستور پیامبر که به او فرمود: “إتقوا الله، واعدلوا بین أولادکم” “تقوای خدا را پیشه کنید و میان فرزندانتان عدالت برقرار نمایید” آن را از نعمان باز پس گرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن أربعة من الإخوان، نعيش مع والدنا الذي أكرمه الله – سبحانه وتعالى بالنعمة، ونحمد الله على ذلك، إلا أن الوالد يُفضّل ويكرم ويعطف على أخ لنا أصغر ، لأنه من زوجة ثانية، وقد كتب له بعض الأملاك باسمه، فما الحكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحكم في هذا أن عليكم أن تقوموا ببر الوالد، وتصبروا على ما حصل منه مِن جَوْرٍ لأنكم مأمورون ببر الوالدين، أما بالنسبة لوالدكم، فإنني أحذره من هذا العمل، وأقول له اتق الله، واعدل بين أولادك، ويجب عليه أن يَرُدَّ ما كتبه لابنه من الأملاك، وما آثر به ابنه من الأمور الأخرى، إلا إذا سمحتم بذلك، فلا حرج عليه أن تبقى هذه الأملاك عند ابنه الذي آثره عليكم، أما مع عدم السماح فيجب عليه أن يَرُدَّ ما أعطاه، لأن بشير بن سعد الأنصاري رضي الله عنه لما وهب ابنه النعمان بن بشير هبة أمره النبي صلى الله عليه وسلم فردها، حيث قال له الرسول عليه الصلاة والسلام: «اتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلَادِكُمْ».

مطالب مرتبط:

(۴۸۴۸) آیا قطع رابطه به‌ سبب شنیدن تهمت، قطع صله رحم محسوب می‌شود؟

تنها اینکه یکی از اقوام ما معصیتی کرده این مجوز را به ما نمی‌دهد که ارتباطمان را با او قطع کنیم...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۵) حکم شرعی تبعیض میان فرزندان در کمک‌های مالی پس از ازدواج

عدل در نفقه بدین معناست که به هر کسی به اندازه احتیاجش داده شود، حال چه این مقدار برابر با مقداری باشد که به سایر فرزندان داده میشود یا خیر!...

ادامه مطلب …

(۴۸۳۳) حکم تقسیم ارث در زمان حیات پدر بدون در نظر گرفتن همه فرزندان

تقسیم اموال بین فرزندان اگر بر پایه عدل صورت بگیرد سهم هر پسر دو برابر هر دختر باشد هیچ اشکالی ندارد. اما با وجود این انجام دادن این کار به صلاح نیست، زیرا اگر کسی اموالش را بین فرزندانش تقسیم کند این اموال از تملک او خارج می‌گردند و ممکن است بعدها به آنها نیاز پیدا کند و یا اینکه همانطور که در این سوال آمده است فرزندان جدیدی به دنیا بیایند....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۲) حکم شرعی فروش و اهدای چشم

انسان مملوک است و مالک نیست و چون مالک هیچکدام از اعضای بدنش نیست و تمام آنها نزد وی امانت هستند، پس نباید با فروش یا هر امر دیگری در آنها تصرف کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۰۷) آیا خوردن غذایی با مال ربا جایز است؟

هر کس مال حرامی کسب می­کند تنها بر خود او حرام است و اگر دیگران این مال را به طریق مشروع از او اخذ نمایند حرام نیست. ....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۱) آیا پدر حق دارد زمینی را که با پول فرزند خریده، به نام خود ثبت کند؟

مالی که برای پدرت فرستاده‌ای را با نیت اینکه متعلق به خودش است از تو اخذ کرده و این مال ملک اوست و نشانه این امر این است که زمین را به نام خود ثبت کرده و آن را برای خود می‌خواسته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه