یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۸۲۱) آیا پدر حق دارد زمینی را که با پول فرزند خریده، به نام خود ثبت کند؟

(۴۸۲۱) سوال: من شش سال است که در عربستان کار می‌کنم و در این مدت تمام درآمدم را برای پدرم در مصر فرستاده‌ام. پدرم به توصیه من و با پول‌هایی که من برای او فرستاده‌ام اقدام به خرید یک زمین کرده است. با علم به اینکه ما سه پسر و پنج دختر یعنی مجموعا هشت فرزند هستیم و دختران ازدواج کرده و پسران کوچک هستند پدرم زمین را به نام خودش ثبت کرده است، آیا حق من نیست که از او بخواهم زمین یا قسمتی از آن را به نام من بزند، چون با پولهایی که من فرستاده‌ام خریداری شده است.

جواب:

ای برادر گرامی راجع به سوالت درباره پولی که برای پدرت می‌فرستی و او با اصرار تو زمینی با آن پول خریده باید بگویم که حق نداری از او بخواهی آن زمین یا قسمتی از آن را به نام تو ثبت کند زیرا مالی که برای پدرت فرستاده‌ای را با نیت اینکه متعلق به خودش است از تو اخذ کرده و این مال ملک اوست و نشانه این امر این است که زمین را به نام خود ثبت کرده و آن را برای خود می‌خواسته است. پس بر تو ابدا حلال نیست که قسمتی از آن را به برای خود طلب کنی و برای پدرت نیز حلال نیست که قسمتی از آن را به طور ویژه به تو اختصاص دهد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   می‌فرمایند: “إتقوا الله، واعدلوا بین أولادکم” “تقوای خدا را پیشه کنید و میان فرزندانتان عدالت برقرار نمایید” و اگر پدرت چیزی ویژه به تو از این زمین اختصاص دهد دیگر عدالتی برقرار نشده است. زیرا سبب این حدیث آن است که بشیر بن سعد، به پسرش نعمان بن بشیر مال ویژه‌ای که احتمالا یا باغی بود یا غلامی را اختصاص داد. اما مادرش گفت من تا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر این امر شهادت ندهند راضی نخواهم شد. پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: “إنی لا أشهد علی جور” “من بر کاری که در آن ستمی جاری باشد شهادت نخواهم داد” و همچنین فرمودند: “إتقوا الله، واعدلوا بین أولادکم” “تقوای خدا را پیشه کنید و میان فرزندانتان عدالت برقرار نمایید”

و خلاصه جواب: این زمین ملک پدرت باقی می‌ماند و اگر الله چنین مقدر کرد که پدر قبل از شما فوت کند پس از وی حسب قوانین شریعت، در بین شما تقسیم خواهد شد.

جناب شیخ اگر این شخص مستنداتی دال بر این امر ارائه نمود که این ملک به او اختصاص دارد و پولها را تنها به عنوان امانت نزد پدر فرستاده چه‌؟

پاسخ: اگر این مال را به عنوان امانت نزد پدر فرستاده، یا برای این فرستاده که پدرش برای او زمینی یا هر چیز دیگری بخرد پس این زمین از آن اوست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل في المملكة من مدة ست سنوات، وكلُّ ما أتحصل عليه من مال أرسله لوالدي بمصر، وقام والدي بشراء قطعة من الأراضي الزراعية من المبالغ التي أرسلها له، وبتشجيع مني -مع العلم بأننا ثمانية إخوة: خمس بنات وثلاثة بنين وقام والدي بتسجيل الأرض المشتراة باسمه هو، فأرجو الإفادة عما إذا كان لي حق في مطالبتي لوالدي بأن يسجل الأرض، أو بعضًا منها ،باسمي، علما بأن أخواتي البنات كلهن متزوجات، والبنين صغار، وهي مشتراة من المال الذي بعثته له؟

فأجاب رحمه الله تعالى: سؤالك أيها الأخ عن هذا المال الذي ترسله إلى والدك، واشترى الأرض بتشجيع منك، وسجلها باسمه، نقول لك: إنه لا حق لك في المطالبة أن تسجل هذه الأرض، أو بعضًا منها باسمك، لأن المال الذي تبعث به إلى والدك يأخذه بنية أنه له، فهو ملكه، ويدل لهذا أن أباك سجل هذه الأرض باسمه هو، مما يدل على أنه تملك هذا المال لنفسه، واشترى هذه الأرض لنفسه، فحينئذ لا يجوز لك أن تطلب تخصيصك بشيء منها، بل ولا تحل لأبيك أن يخصصك بشيء منها، لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «اتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلادِكُمْ». ولو خصصك بشيء منها لم يكن ذلك من العدل، لأن سبب الحديث هو أن بشير بن سعد خصّ ابنه النعمان بن بشير بشيء من ماله، إما بستان، وإما غلام فقالت أُمُّه: لا أرضى حتى تشهد رسول الله صلى الله عليه وسلم على ذلك فقال النبي – عليه الصلاة والسلام-: «إِنِّي لَا أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ». وقال: «اتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلَادِكُمْ».

وخلاصة الجواب أن هذه الأرض تبقى لأبيك، فهي: ملكه ثم إن قدر الله أن يموت أبوكم قبلكم ، فإنكم تأخذونها بالإرث حسب شريعة الله.

فضيلة الشيخ، وماذا لو كان الباعث قد أرسل ما يثبت أن هذا المال خاص به، وقد أرسله ليكون أمانة عند والده؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لو أرسل هذا المال على أنه وديعة عند أبيه، فهو له يخصه، أو أرسله على أنه يطلب منه أن يشتري له به سلعة أرضا، أو غيرها، فاشتراها بنية أنها لابنه، فهو على ما نوى.

مطالب مرتبط:

(۴۸۴۰) حکم بخشش نابرابر میان فرزندان

بر انسان واجب است که در اعطا بین فرزندانش عدالت را برقرار نماید و به پسر دو برابر دختر پول بدهد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۰۹) حکم هدیه دادن به مدیر مدرسه

مدیر نباید هدیه معلم­ها را قبول کند،...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۶) حکم شرعی یک‌ سویه به فرزندان پسر و محروم‌کردن دختران

اگر این بذل و بخشش مستقل جنبه هدیه داشته باشد و ربطی به محتاج بودن یا نبودن فرزندان نداشته باشد، هرگز بر هیچکس حلال نیست که بین فرزندان پسر و دخترش یا بین فرزندان پسرش تبعیض قایل گردد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۰۲) حکم شرعی تبادل هدیه در مراسم عروسی

جایز است به شرطی که هدف تبادل هدیه باشد، یعنی اگر ازدواج نکرد مثلا پول هدیه­ای که داده را به او پس ندهند!..

ادامه مطلب …

(۴۸۱۴) حکم شرعی تبعیض میان فرزندان در بخشش مال

این امر حرام است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از این کار نهی فرموده‌اند...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۷) آیا مادر می‌تواند سهم ارث خود را به برادرش بدهد و فرزندانش را از آن محروم کند؟

اگر این کار را در حالت صحت کامل انجام داده است کاملا بلا اشکال است و می‌تواند هر طور می‌خواهد در مال خود دست برد به شرطی که در بین فرزندانش تبعیض قایل نگردد، اما اینکه پول خود را به برادر یا هر کس دیگر از نزدیکانش بدهد هیچ منعی ندارد و حق طبیعی اوست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه