شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۷۲۴) اگر طلبکار بخواهد طلبش را ببخشد، آیا ثبت بدهی‌ها واجب است؟

(۴۷۲۴) سوال: من به کسی بدهی ندارم، اما از چند کس مقداری پول طلب دارم. آیا باید اینها را یادداشت کنم؟ با علم به اینکه اگر هم مردم یا یکی از آنها مردند حلالشان کردهام!

جواب:

خداوند به خاطر این همت عالی که داری به تو جزای خیر عنایت کند.هیچ حقی از مردم بر تو نیست، اما بهتر است قرضها را یادداشت کنی، زیرا این امر برای بازگرداندن قرضهایت و برای خودت و برای ورثههایت کار خوبی است. همچنین برای دوستت که به تو بدهی دارد نیز خوب است زیرا ممکن است مبلغ قرض را فراموش کرده روزی نزد تو بیاید و بگوید: به من بگو مبلغ قرض چقدر است تا آن را به تو پرداخت کنم. آنگاه اگر آن را یادداشت نکرده باشی و تو نیز مانند او آن را فراموش کرده باشی، ممکن است مشکلاتی پیش بیاید هرچند باب صلح و سازش گسترده و وسیع است، اما انسان باید بر آن چه از آن اوست مسلط باشد، چنان که بر آنچه که بر اوست نیز. مخصوصا اگر دلیل و مدرک روشنی در بین نباشد. پیامبر صل الله علیه و آله و سلم در حدیث صحیحی که ابن عمر نقل میکند میفرماید:” ما حَقُّ امرئٍ مُسلمٍ لَهُ شَيءٌ يُريدُ أن يُوصِيَ فيهِ يَبِيتُ لَيلَتَينِ إلاّ وَصيَّتُهُ مَكتوبَةٌ عِندَهُ ” ” مسلمانى كه مالى دارد و مىخواهد در آن وصيّت كند، حق ندارد دو شب را سپرى كند مگر اينكه وصيّتش نوشته شده نزد او باشد. “

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنني رجل غير مديون، أي لا يطلبني أحد البتة، لكن لي بعض النقود عند الآخرين، فهل يلزمني كتابتها؟ علما بأني لو توفيت فأنا امسامحهم ولو توفي أحد منهم، فأيضًا أنا مسامحه في ذلك.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: أقول جزاك الله خيرًا على هذه الهمة العالية وما وجب لك من الحقوق على الناس فإن كتابته أولى وأحسن، لأن في ذلك ردا لمالك، ولنفسك، ولمن يأتي من بعدك، ثم إن فيه ضبطا لصاحبك الذي أنت تطلبه، لأنه قد يأتيك يوما من الدهر، وقد نسي ما عليه، فيقول لك: ما الدين الذي علي لك حتى أوفيك إياه. فإذا لم يكن مكتوبا فقد تنساه أنت، أو ينساه هو، وحينئذ يقع في النفوس حرج من هذا الأمر، وإن كان باب الصلح واسعا، ولله الحمد، لكن الذي ينبغي للمرء أن يُقيّد ماله، كما أنه يجب عليه أن يقيد ما عليه، لا سيما إذا لم يكن فيه بينة، قال النبي صلى الله عليه وسلم كما صح في حديث ابن عمر: «مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ، يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِندَهُ».

مطالب مرتبط:

(۴۷۲۹) حکم برداشت از مال بدهکاری که قرض را انکار کرده است

مجاز نیست با این بهانه چیزی از مال او اختلاس کنی....

ادامه مطلب …

(۴۷۴۳) فردی فوت کرده که مقداری پول از من طلب دارد، باید چه کنم؟

باید دنبال ورثه او بگردی تا پول را به آنها تحویل دهی، زیرا وقتی کسی میمیرد مالش به ورثههایش میرسد....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۸) حکم فردی که نمی‌تواند قرض خود را بازپرداخت کند

اگر این مرد فقیر نیت دارد که پول این اشخاص را پس دهد، خداوند برای او پرداخت خواهد کرد، حال یا به او کمک میکند که در دنیا پرداخت کند یا اینکه در آخرت برای او پرداخت خواهد کرد...

ادامه مطلب …

(۴۷۲۲) آیا برداشت موقت از صندوق خیریه توسط امین آن جایز است؟

حلال نیست برای امین صندوق که هرگاه نیاز داشت از این پول برداشت کند و سپس آن را برگرداند....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۷) چگونگی بازپرداخت قرض به ورثه فردی که فوت کرده است

هر گاه شخصی فوت کرد و از مردم طلب داشت، این طلب به وراث او منتقل میشود. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۴۴) اموالی از دیگران برداشته‌ام؛ اکنون دسترسی به آنان ندارم، چه کنم؟

اگر مال کسی نزد شما است و صاحب مال در دسترس نیست و مکانش معلوم نیست، یا اگر مرده و وراث او در دسترس نیستند، باید مال او را در راه خدا صدقه داد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه