پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۷۰۰) آیا آیه ۷۹ سوره بقره شامل کسانی می‌شود که قرآن می‌نویسند و برای آن پول می‌گیرند؟

(۴۷۰۰) سوال: خداوند در سوره بقره می­فرماید: “فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ۖ فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ” ” پس وای بر کسانی که با دست خود می نویسند، سپس می گویند: « این از جانب خداست» تا آن را به بهای اندک بفروشند، پس وای بر آنها از آنچه دستهايشان نوشته، و وای بر آنان از آنچه از این راه به دست می آورند!” (البقره ٧٩)، معنی این آیه چیست؟ و آیا شامل کسانی می­شود که نوشته­های قرآنی نوشته و در ازای آن پول دریافت می­کنند؟

جواب:

معنی این آیه این است که: خداوند به کسانی که به او افترای دروغ می­بندند، یعنی به دست خود کلامی نوشته و سپس به مردم می­گویند این از نزد خدا است تا بتوانند با این کار به منفعتی دنیایی (جاه و مقام، ریاست، مال و …) دست یابند وعده (عذاب) داده است و تبیین نموده که مقصودش کتابت باطل و کسب حرام ایشان است. اما درباره کسانی که نوشته می­نویسند و به گردن مریض آویزان می­کنند تا شفا پیدا کند یا از مریضی محافظت شود، ابتدا باید دید آیا این کار جایز است؟ -اگر نوع نوشته مشخص نباشد، یا اسامی حرام مانند اسامی جن و شیطان و مانند آن روی آن نوشته شده باشد، آویزان کردن آن به گردن مریض مطلقا حلال نیست. اما اگر در این نوشته­ها قرآن یا احادیث نبوی نوشته شده باشد، در حلال بودن آن بین علما دو قول مختلف وجود دارد و قول ارجح آن است که حلال نیست، زیرا عبادت خداوند سبحان به آنچه که در شرع خود قرار نداده بدعت است و اعتقاد به آن که چیزی که خدا آن را سبب قرار نداده سبب است، نوعی از شرک می­باشد.

بنابراین قول ارجح این است: آویختن نوشته و امثالهم بر گردن مریض چه قرآن باشد چه هر چیز دیگر جایز نیست. همچنین قرار دادن این نوشته­ها زیر بالشت و تخت و … مریض هم جایز نمی­باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الله -تعالى- في سورة البقرة: ﴿ فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَبَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُم مِّمَّا كَنَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُم مِّمَّا يَكْسِبُونَ ﴾ [البقرة: ٧٩]، ما معنى هذه الآية، وهل يدخل فيها من يكتبون الأحجبة من القرآن مقابل أجر نقدي يتقاضونه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: معنى هذه الآيات الكريمة: أن الله سبحانه وتعالى توعد أولئك الذين يفترون عليه كَذِبًا، فيكتبون بأيديهم كلاما، ثم يقولون للناس: هذا من عند الله مِنْ أَجْلِ أن ينالوا به من الدنيا، إما جاها، أو رئاسة، أو مالا ، أو غير ذلك، ثم بيّن الله -تعالى- أن هذا الوعيد على الفعلين جميعا على كتابتهم الباطلة، وعلى كسبهم المُحَرَّم الناشئ عن هذه الكتابة الباطلة، أما الذين يكتبون الأحجبة، وهو ما يُعلّق على المريض لشفائه من المرض، أو على الصحيح لوقايته من المرض، فإنه يُنظر: هل تعليق هذه الأحجبة جائز، أم لا؟ فإذا كانت هذه الأحجبة لا يُعلم ما كُتب فيها، أو كُتب فيها أشياء مُحرَّمة، كأسماء الشياطين والجن، وما أشبه ذلك، فإن تعليقها لا يحل بكل حال، وأما إذا كانت هذه الأحجبة مكتوبة من القرآن، والأحاديث النبوية، ففي حلها قولان لأهل العلم، والراجح أنه لا يحلُّ تعليقها، وذلك لأن التعبد الله -سبحانه وتعالى بما لم يشرعه الله بدعة، ولأن الاعتقاد بأن شيئًا من الأشياء سبب لم يجعله الله سببا نوع من الشرك.

وعلى هذا فالقول الراجح أنه لا يجوز أن يُعلق على المريض شيء لا من القرآن، ولا من غيره، ولا أن يعلق -على الصحيح – شيء لا من القرآن، ولا من غيره، وكذلك لو كتبت هذه الأحجبة ووضعت تحت وسادة مريض، ونحو ذلك، فإنه لا يجوز.

مطالب مرتبط:

(۴۶۹۷) حکم دریافت دستمزد برای انجام وظایف دینی

پول یا هر چیز دیگری که به ازای انجام عباداتی که نفعشان به غیر می­رسد، به کسی پرداخت می­شوند، به سه دسته تقسیم می­شوند:...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۱) حکم دریافت زمین به شرط قرائت قرآن

اگر صاحب زمین، این ملک را به عنوان اجرت برای این شخص و به ازای قرآنی که برای او می­خواند به وی داده که جایز نیست. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۵) کم شرعی دریافت پول برای قرائت فاتحه در مراسم ترحیم

جایز نیست کسی به خاطر تلاوت قرآن چیزی اخذ کند، اما دریافت وجه برای تعلیم قرآن مجاز است. زیرا تعلیم قرآن بر خلاف قرائت عملی است که نفعش به غیر می­رسد....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۰) حکم شهادت دروغ و انکار حقوق کارگر

هر کس شهادتی که به آن آگاه است، کتمان کند، خداوند در موردش می فرماید:...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۶) حكم اخذ اجرت در ازای قرائت قرآن و اذان گفتن و نماز خواندن

گرفتن رزق از بیت المال برای امامت مشکلی ندارد، زیرا بیت المال برای مصالح مسلمین مصرف می­شود و یکی از مصالح مسلمین امامت آنها در مساجد است...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۳) حکم شرعی تمدید قرارداد با مستاجری که نماز نمی‌خواند

بهتر است پدر شما در هنگام تمدید قرارداد بر او شرط بگذارد که باید در نمازهای جماعت شرکت کند چرا که با این اقدام در بر و تقوا مشارکت می­کند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه