سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۶۹۸) حکم دریافت دستمزد برای آموزش قرآن و احادیث

(۴۶۹۸) سوال: من در یک سازمان دولتی کار می­کنم. اما حقوقی که می­گیرم ناکافی است، زیرا خانواده­ای پرجمعیت را تحت تکفل دارم. من به فرزندان مسلمانان کتاب خدا و احادیث نبوی شریف و توحید درس می­دهم و از پدران آنها هیچ وجهی طلب نمی­کنم، اما آنها خود با توجه به شرایط من، به ازای هر شاگرد پانزده ریال در ماه دستمزد قرار داده­اند. لطفا به بنده بفرمایید حکم دریافت این مبلغ چیست خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

حکم این مبلغی که به شما می­دهند این است که هیچ اشکالی در آن وجود ندارد، زیرا بدون شرط پرداخت شده است. قول ارجح این است که بر خلاف دریافت دستمزد برای تلاوت قرآن که حرام است، دریافت دستمزد برای آموزش قرآن جایز است. دلیل این امر آن است که نفع تعلیم قرآن متعدد است و شاگرد نیز از آن بهره­مند می­شود. پس اگر به ازای آموزش قرآن پول دریافت کردی هیچ اشکالی ندارد. اما دریافت پول برای قرائت قرآن حرام است. زیرا تلاوت قرآن تنها به منظور عبادت و نزدیک شدن به خدا انجام می­گیرد و اخذ دستمزد به ازای آن صحیح نیست. به این دلیل که در این حالت انسان دنیا را بر آخرت تقدم بخشیده است. اما اگر می­پرسیدی: بهتر است این پول را بگیرم یا نگیرم؟ در جواب می­گفتیم: بهتر است نگیری و پاداش خود را برای آموزش کتاب خدا و سنت رسولش صل الله علیه و آله و سلم و توحید به خدای سبحان واگذار کنی. اما بنا به وضعی که تشریح کردی و احتیاجاتی که در زندگی داری اشکالی ندارد. زیرا تو این پول را برای رفع نیازها و بی نیاز بودن از خلق اخذ می­کنی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل في مصلحة حكومية، ولكن راتبي الشهري الذي أتقاضاه لا يكفيني، لأنني أعُول أسرة كبيرة، وأنا أعلم أولاد المسلمين كتاب الله، والأحاديث النبوية الشريفة والتوحيد، ولم أطلب من آبائهم أجرًا على ذلك، لكنهم جعلوا لي خمسة عشر ريالا عن كل تلميذ في الشهر الواحد، نظرا منهم لظروفي، فما حكم هذا المبلغ الذي أتقاضاه، أفيدوني أفادكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى حكم هذا المبلغ الذي تتقاضاه لا حرج عليك فيه، لأنه جاء بدون شرط، على أن القول الراجح أنه يجوز أخذ الأجرة على تعليم القرآن، بخلاف أخذ الأجرة على تلاوة القرآن، فإنها محرمة، وذلك لأن التعليم نفعُه مُتعد، فإنه ينفع المتعلم، فإذا أخذت أجرة على تعليم كتاب الله، فلا حرج في ذلك، وأما أخذ الأجرة على تلاوته، فإن ذلك محرم لأن تلاوة القرآن لا تقع إلا قُربة وعبادة، وكل عمل لا يقع إلا قربة وعبادة، فإنه لا يصح أخذ الأجر عليه، لأن الإنسان يكون مُقَدِّما للدنيا على الآخرة في مثل هذه الحال، أما إن كنت تسأل هل الأولى أن تأخذ، أو ألا تأخذ؟ فإننا نقول لك: الأولى ألا تأخذ، وأن تحتسب الأجر من الله -سبحانه وتعالى- على تعليم كتاب الله، وسُنَّة رسول الله صلى الله عليه وسلم والتوحيد، ولكن مع الحاجة -كما وصفت عن نفسك – لا بأس به، لأنك تأخذ لدفع حاجتك، واستعفافك عن الناس، واستغنائك عنهم.

مطالب مرتبط:

(۴۷۱۵) آیا دریافت بیعانه از مشتریان در دفاتر املاک جایز است؟

اگر مستأجر پانصد ریال به عنوان بیعانه به شما داد و نیامد و شما از آمدنش مأیوس شدید، پس آن برای شماست، اما مقداری از اجرت آن برای صاحب املاک و صاحب دفتر است،..

ادامه مطلب …

(۴۷۰۳) حکم شرعی در مورد تقسیم ارث و عمل به وصیت پدر و مادر پس از فوت آنان

از آنچه پدرتان به ارث گذارده، یک سوم آن صرف عمل به وصیتش می­گردد و بقیه تقسیم می­شود....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۰) آیا آیه ۷۹ سوره بقره شامل کسانی می‌شود که قرآن می‌نویسند و برای آن پول می‌گیرند؟

معنی این آیه این است که: خداوند به کسانی که به او افترای دروغ می­بندند، یعنی به دست خود کلامی نوشته و سپس به مردم می­گویند این از نزد خدا است ...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۷) آیا مجاز است از کارگران تحت کفالت درصدی از سود یا مبلغی ثابت دریافت کنیم؟

جذب کارگر از خارج کشور، در شرایطی که بین واردکننده و بین حکومت (خداوند به حکومت توفیق دهد) شروط معینی وجود داشته باشد:...

ادامه مطلب …

(۴۶۸۹) حکم پرداخت کمتر از مزد توافق شده به کارگر

اگر کسی کارگری به کار بگمارد و به صورت کامل از او کار بکشد، سپس دستمزد او را کامل به او ندهد، خداوند در روز قیامت دشمن او خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۵) کم شرعی دریافت پول برای قرائت فاتحه در مراسم ترحیم

جایز نیست کسی به خاطر تلاوت قرآن چیزی اخذ کند، اما دریافت وجه برای تعلیم قرآن مجاز است. زیرا تعلیم قرآن بر خلاف قرائت عملی است که نفعش به غیر می­رسد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه