شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۴۱۷) حکم قطع حج به‌ سبب اختلاف مالی و ترک ادامه مناسک پس از احرام

(۴۴۱۷) سوال: من راننده بودم و در ماه حج جمعی بر حج کردن اتفاق کردن و من را نیز راننده‌ی خود قرار دادند تا این که با ماشینم آنها را بین مشاعر ببرم و من نیز همراه آنان نیت حج کردم و زمانی که به مکه رسیدیم و داخل مسجد الحرام شدیم و طواف قدوم را به جا آوردیمو خارج شدیم، نظرشان را تغییر دادند و به من گفتند: ماشینت را در مکه بزار و خودت برو حجت را به تنهایی به جا آور و ما بر مبلغی از مال با هم توافق کرده بودیم که چیزی بسیار کمتر از آن به من دادند و نیز عصبانی شدم و به جده رفتم و حج خود را قطع کردم و از آن روز تا الان نمی‌دانم که چه چیزی بر من مترتب شده است، اولا ایشان حق داشتند که کمتر از مالی که اتفاق کرده بودیم به من بدهند، دوما: چه چیزی بر من لازم می‌باشد که از حج انصراف دادم و ایشان نیز از آن لحظه حج خود را قطع کردند و رها کردند؟

جواب:

اما به نسبت دستمزد مادامی که فسخ از جانب ایشان بوده است باید آن را کامل بدهند چون که تو عذری نیاوردی و سهل‌انگاری نکردی بلکه ایشان خودشان سفر را قطع کرده‌اند لذا باید دست مزد را کامل بپردازند.

اما به نسبت حج: اگر شما از احرام عمره بیرون آمدید یعنی طواف، سعی و کوتاه کردن موی سر را انجام دادید سپس از احرام بیرون آمدید با این نیت که در زمان حج حج را به جا آورید در این صورت چیزی بر شما نیست چون قبل از این احرام ببندید از آن منصرف شدید اما اگر آن بعد از احرام بودن است بر تو واجب است که از احرام عمره به خاطر فوت شدن حج بیرون بیایی و حجی که بدون عذر از آن خارج شدی به جا آوری و همچنین بتید آنچه اهل تلم می‌گویند یعنی فدیه‌ای را ذبح کنی زیرا هنگامی که بدون عذر از احرام بیرون آمدی خطا کردی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنت أعمل سائقا، وفي شهر الْحَجِّ اتفق جماعة على الحج وكلموني على ذلك، لكي أتنقل بهم بسيارتي بين المشاعر، ونويت الْحَجَّ معهم، وعندما وصلنا مَكَّةَ ودخلنا المسجد الْحَرَامِ، وطفنا طَوافِ الْقُدُوم، بعد ذلك خرجنا، وإذا بهم غَيَّرُوا رأيهم وقالوا لي : أوقف السيارة في مكة، وأنت اذهب وحُجَّ وحدك، وكنت قد اتفقت معهم على مبلغ من المال، وأعطوني أقل منه بكثير، وعندها غضبت ونزلت إلى جُدَّةَ ، وقطعت حجي، ومن يومها وأنا لا أعرف ماذا يترتب عليَّ من جَرَّاءِ ذلك، فهل لهم الحق أولا: في نقض هذا الاتفاق على الأجرة، وثانيًا: ماذا عليَّ في العدول عن الْحَجِّ، فهم أيضًا عدلوا عن الْحَجِّ وقطعوه من تلك اللحظة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما بالنسبة للأجرة، فإن لك الأجرة كاملة ما دام الْفَسْخُ من قِبَلِهِمْ لأنه لا عذر منك أنت ولا تفريط، وإنما هم الذين قطعوا ذلك على أنفسهم، فيلزمهم أن يُعْطُوكَ الأجرة كاملة.

أما بالنسبة لِلْحَجِّ: فإن كنتم قد تحللتم بِعُمْرَةٍ يعني: طفتم، وسعيتم، وقَصَّرْتُمْ، ثم حللتم على نية أن تأتوا بالْحَجِّ في وقته، فإنه لا شيء عليكم حيث انصرفتم من الْإِحْرَامِ قبل أن تحرموا، وأما إن كان ذلك بعد الْإِحْرَامِ فإنه يجب عليك الآن أن تتحلل بِعُمْرَةٍ لفوات الْحَجّ، وعليك أن تأتي بالْحَجِّ الذي تحللت منه بدون عذر، وعليك أيضًا على ما قاله أهل العلم أن تذبح لذلك فِدْيَةٌ، لأنك أخطأت حينما تحللت بدون عذر.

مطالب مرتبط:

(۴۴۲۰) حکم بازگشت از سفر حج پس از پیمودن مسافت طولانی بدون انجام مناسک

در این حالت چیزی بر تو لازم نیست مادامی که احرام نبستی زیرا انسان هنگامی که احرام نبسته است اگر می‌خواهد به راهش ادامه می‌دهد و اگر خواست به پیش اهلش برمی‌گردد مگر این که حج فرض باشد که باید نسبت به آن شتاب ورزد...

ادامه مطلب …

(۴۴۰۸) حکم ترک طواف افاضه پس از انجام بخشی از آن توسط زن حاجی

اگر او ازدواج کرده است برای او جایز نیست که با همسرش (با شهوت) ارتباط داشته باشد تا این که به مکه برود و طواف افاضه را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۴۰۷) حکم نزدیکی با همسر پس از بازگشت از حج بدون انجام طواف افاضه

اگر در این مدتی که با زنش هم‌خوابی کرده است جاهل بوده و حکم آن را نمی‌دانسته است چیزی براو لازم نمی‌شود چون وقتی که او به آن جهل دارد با انجام محظورات چیزی بر او لازم نمی‌شود اما اگر به آن آگاه بوده است پس باید همانطور که اهل هلم گفته‌اند گوسفندی را ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۰) حکم فراموشی وکیل در رمی جمرات و الزامات آن برای زن و وکیل

در این حالت فدیه لازم می‌شود زیرا رمی از واجبات حج می‌باشد و علما گفته‌اند: کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید فدیه دهد....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۸) ترک حج واجب پس از احرام به‌ سبب ناآگاهی

نظر ما در مورد این سوال کننده این است که قربانی را در مکه ذبح کند زیرا او در جایگاه کسی بوده که در آن سال به دلیل وجود مانعی نتوانسته نسک حجش را تمام کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۱۰) حکم خارج شدن از احرام عمره به دلیل فوت نزدیکان قبل از اتمام مناسک

هنگامی که خبر فوت یکی از نزدیکانشان یا دوستانشان یا کسی که می‌خواهند در تشیع جنازه‌اش شرکت کنند، واجب است که نسکشان را تمام کنند سپس به آنجا بروند مگر عمره غیر از طواف، سعی و کوتاه کردن موی سر می‌باشد......

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه