پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۳۹۴) حکم ماندن در مکه به جای منی در ایام تشریق

(۴۳۹۴) سوال: او با راننده‌ی ماشین از قویعیه حج کرده است ولی راننده به مسیرهای مشاعر حج آگاه نبوده و متاسفانه ما سه در روز ایام منی درمنطقه‌ی در مکه ماندیم و شب‌های منی را در این مکان گذراندیم و قربانی‌هایمان را ذبح کردیم، آیا چیزی بر ما لازم است؟ با وجود این که برای ما رسیدن به منا میسر نبود، پس چه کفاره‌ای برای ما واجب می‌شود؟ و آیا از ما ساقط می‌شود؟ و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به همه توفیق سعادت و خیر را نصیب کند.

جواب:

اما ذبح کردنشان در آن مکان اشکالی ندارد زیرا ذبح کردن در منی و در مکه و در تمام مناطق حرم جایز است.

اما به نسبت سه روز ماندنشان در آن مکان، اگر آن‌گونه که وصف کرد امکان رسیدن به منی برایشان وجود نداشته است چیزی بر ایشان لازم نیست و اگر سهل‌انگار بوده‌اند و دنبال نرفتند و تحقیق نکردند، خطای بسیار بزرگی مرتکب شده‌اند.

و بر هر مسلمانی واجب است که در امر دینش احتیاط کند و دنبال آن باشد تا این که دیگر بیش از آن توان نداشته باشد و هنگامی توانایی آن را نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیش از توانایی‌اش او را مکلف نمی‌کند و اهل علم با استناد به این آیه گفته‌اند: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند): هنگامی که توانایی ندارد بر او واجب نیست پس کفاره‌ای نیز بر ایشان نمی‌باشد غیر از این که در آینده احتیاط کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه قد حَجَّ في عام ٩٨ من القويعية مع صاحب سيارة، ولكن صاحب السيارة كان جاهلًا بطرق مشاعر الْحَجِّ، ومع الأسف الشديد أننا نزلنا أيام منى الثلاث في الحوض بمكة، وبتنا ليالي مِنّى في هذا المكان، وذَبَحْنَا هَدْيَنَا، فهل علينا في ذلك شيء ؟ علما أننا لم يتيسر لنا الوصول إلى منى، فما يجب علينا من الكفارة؟ وهل تسقط عنا هذا؟ والله أسأل أن يوفق الجميع لما فيه السعادة والخير والتوفيق.

فأجاب رحمه الله تعالى: أما ذبحهم الهدي هناك فلا بأس به، لأنه يجوز الذبح بمنى، ويجوز الذبح في مَكَّةَ، ويجوز الذبح في جميع مناطق الْحَرَمِ.

وأما بالنسبة لمكثهم الأيام الثلاثة في هذا المكان، فإن كان الأمر كما وصف لم يتمكن من الوصول إلى مِنّى، فليس عليهم في ذلك شيء، وإن كانوا مُفَرِّطين، ولم يبحثوا، ولم يستقصوا في هذا الأمر، فقد أخطأوا خطأ عظيمًا.

والواجب على المسلم أن يحتاط لدينه، وأن يبحث حتى يتحقق العجز، فإذا تحقق العجز فإن الله – سبحانه وتعالى- لا يكلف نفسا إلا وسعها، وقد قال أهل العلم استنادا لهذه الآية الكريمة: إنه لا واجب مع العجز. فليس عليهم كَفَّارَةٌ إنما عليهم أن يحتاطوا في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۴۳۹۶) حکم تعجیل در خروج از منی و نیابت در رمی جمرات در ایام تشریق

رای شخص واجب است که در منی، روز عید و شب یازدهم و شب دوازدهم و روز دوازدهم تا غروب خورشید بماند و رمی جمرات کند سپس اگر خواست تعجیل کند و حجش را تمام کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۰۵) حکم نقص در مناسک حج و تأثیر حج دوم بر جبران نقص حج اول

حج اولی تمام نشده است چون حج بدون طواف افاضه تمام نمی‌شود و برای همین شایسته‌ی این مفتی است که او را امر به انجام طواف افاضه کند تا این که حج اولش کامل شود سپس حج دیگر به جا آورد و این حج آخری تطوع (مستحب) است....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۲) حکم ترک طواف وداع و نحوه جبران آن برای پدر مسن

مادامی که پدرت فقط طواف وداع را ترک کرده است، اهل علم می‌گویند کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند بر او واجب است که فدیه‌ای را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند ...

ادامه مطلب …

(۴۴۱۲) حکم بیرون آمدن از احرام پیش از عمره به دلیل عذر و تأخیر در ادای مناسک

بر تو واجب است که در آینده هنگامی که احرام برای عمره یا حج می‌بندی تا پایان آنها و تحلل در احرام بمانی مگر این که مانع شرعی برایت پیش بیاید که تحلل صورت پذیرد که در این صورت برای تحللت قربانی می‌کنی....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۵) حکم ترک رمی جمرات در ایام تشریق با شک در وکالت پس از گذشت سال‌ها

آن چیزی که فقها مقرر داشته‌اند واجب می‌باشد یعنی بدل رمی را گوسفند یا بز نر یا ماده را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند ....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۳) حکم زن مُحرمی که به دلیل عادت ماهیانه نتوانسته عمره را ادا کند

شما همچنان در احرام می‌باشید و بر شما واجب است که از تمام محظورات احرام دوری کنید و فوری به مکه روید و عمره را به جا آورید و بر انسان واجب است که در سوال کردن از اهل علم تأخیر نکند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه