جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۹۴) حکم ماندن در مکه به جای منی در ایام تشریق

(۴۳۹۴) سوال: او با راننده‌ی ماشین از قویعیه حج کرده است ولی راننده به مسیرهای مشاعر حج آگاه نبوده و متاسفانه ما سه در روز ایام منی درمنطقه‌ی در مکه ماندیم و شب‌های منی را در این مکان گذراندیم و قربانی‌هایمان را ذبح کردیم، آیا چیزی بر ما لازم است؟ با وجود این که برای ما رسیدن به منا میسر نبود، پس چه کفاره‌ای برای ما واجب می‌شود؟ و آیا از ما ساقط می‌شود؟ و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به همه توفیق سعادت و خیر را نصیب کند.

جواب:

اما ذبح کردنشان در آن مکان اشکالی ندارد زیرا ذبح کردن در منی و در مکه و در تمام مناطق حرم جایز است.

اما به نسبت سه روز ماندنشان در آن مکان، اگر آن‌گونه که وصف کرد امکان رسیدن به منی برایشان وجود نداشته است چیزی بر ایشان لازم نیست و اگر سهل‌انگار بوده‌اند و دنبال نرفتند و تحقیق نکردند، خطای بسیار بزرگی مرتکب شده‌اند.

و بر هر مسلمانی واجب است که در امر دینش احتیاط کند و دنبال آن باشد تا این که دیگر بیش از آن توان نداشته باشد و هنگامی توانایی آن را نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیش از توانایی‌اش او را مکلف نمی‌کند و اهل علم با استناد به این آیه گفته‌اند: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند): هنگامی که توانایی ندارد بر او واجب نیست پس کفاره‌ای نیز بر ایشان نمی‌باشد غیر از این که در آینده احتیاط کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه قد حَجَّ في عام ٩٨ من القويعية مع صاحب سيارة، ولكن صاحب السيارة كان جاهلًا بطرق مشاعر الْحَجِّ، ومع الأسف الشديد أننا نزلنا أيام منى الثلاث في الحوض بمكة، وبتنا ليالي مِنّى في هذا المكان، وذَبَحْنَا هَدْيَنَا، فهل علينا في ذلك شيء ؟ علما أننا لم يتيسر لنا الوصول إلى منى، فما يجب علينا من الكفارة؟ وهل تسقط عنا هذا؟ والله أسأل أن يوفق الجميع لما فيه السعادة والخير والتوفيق.

فأجاب رحمه الله تعالى: أما ذبحهم الهدي هناك فلا بأس به، لأنه يجوز الذبح بمنى، ويجوز الذبح في مَكَّةَ، ويجوز الذبح في جميع مناطق الْحَرَمِ.

وأما بالنسبة لمكثهم الأيام الثلاثة في هذا المكان، فإن كان الأمر كما وصف لم يتمكن من الوصول إلى مِنّى، فليس عليهم في ذلك شيء، وإن كانوا مُفَرِّطين، ولم يبحثوا، ولم يستقصوا في هذا الأمر، فقد أخطأوا خطأ عظيمًا.

والواجب على المسلم أن يحتاط لدينه، وأن يبحث حتى يتحقق العجز، فإذا تحقق العجز فإن الله – سبحانه وتعالى- لا يكلف نفسا إلا وسعها، وقد قال أهل العلم استنادا لهذه الآية الكريمة: إنه لا واجب مع العجز. فليس عليهم كَفَّارَةٌ إنما عليهم أن يحتاطوا في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۴۴۱۸) ترک حج واجب پس از احرام به‌ سبب ناآگاهی

نظر ما در مورد این سوال کننده این است که قربانی را در مکه ذبح کند زیرا او در جایگاه کسی بوده که در آن سال به دلیل وجود مانعی نتوانسته نسک حجش را تمام کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۱۷) حکم قطع حج به‌ سبب اختلاف مالی و ترک ادامه مناسک پس از احرام

اگر شما از احرام عمره بیرون آمدید یعنی طواف، سعی و کوتاه کردن موی سر را انجام دادید سپس از احرام بیرون آمدید با این نیت که در زمان حج حج را به جا آورید در این صورت چیزی بر شما نیست چون قبل از این احرام ببندید از آن منصرف شدید اما اگر آن بعد از احرام بودن است بر تو واجب است که از احرام عمره به خاطر فوت شدن حج بیرون بیایی و حجی که بدون عذر از آن خارج شدی به جا آوری....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۳) حکم نقص در طواف وداع به دلیل خستگی و عدم توانایی

کسی که واجبی را ترک کرد فدیه را باید گوسفند (نر یا ماده) یا بز (نر یا ماده) در مکه ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۶) حکم ناتمام ماندن عمره پس از احرام به دلیل شرایط اضطراری

اگر انسان احرام به عمره بست بر او واجب است که آن تمام کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۰) حکم بازگشت از سفر حج پس از پیمودن مسافت طولانی بدون انجام مناسک

در این حالت چیزی بر تو لازم نیست مادامی که احرام نبستی زیرا انسان هنگامی که احرام نبسته است اگر می‌خواهد به راهش ادامه می‌دهد و اگر خواست به پیش اهلش برمی‌گردد مگر این که حج فرض باشد که باید نسبت به آن شتاب ورزد...

ادامه مطلب …

(۴۳۹۲) زمان و مکان ذبح فدیه در حج و حکم کسی که توانایی ذبح ندارد

به نسبت مکان این است که باید در حرم مکه باشد و در مکان دیگر جایز نیست اما اگر برای ترک واجبش فدیه را نیافت به گفته شده است که ده روز را روزه بگیرد اما صحیح این است که روزه بر او واجب نیست بلکه اگر نتوانست فدیه را بخرد چیزی بر او لازم نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه