(۴۳۸۴) سوال: بعضی از مردم را می‌بینیم که در رمضان بیشتر از یک بار عمره می‌کنند آیا در این اشکالی وجود دارد؟

جواب:

بله در این اشکال است و مخالف روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان می‌باشد لذا فتح مکه در ۲۰ رمضان بوده و ایام باقی مانده را در امنیت در مکه بودند اما رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب به تنعیم نرفتند که برای عمره بیایند مگر عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که به خاطر سببی این کار را کرد و آن این بود که او احرام به عمره بسته بود و قبل از این که به مکه برسد دچار حیض شد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امر نمود که احرام حج قران ببندد و این کار را کرد و معلوم است کسی که احرام به حج قران بسته است تمام افعال عمره را انجام نمی‌دهد بلکه افعال عمره در حج درج می شود و هنگامی که مردم حج را به پایان رساندند عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طلب کرد که عمره کند پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود که همراه برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا به تنعیم بروند و احرام به عمره ببندد پس چنین کرد.[۱]

و هنگامی که چنین سببی در برادرش عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وجود نداشت احرام به عمره نبست و کسانی که می‌گویند جایز است از تنعیم برای کسانی که در مکه هستند احرام ببندند این بیشترین چیزی است که به آن اعتماد می‌کنند و همانطور که شنیدی این دلیل نیست زیرا آن برای حالت خاص و معینی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ اجازه دادن اما تکرار کردن عمره، شیخ الإسلام رَحِمَهُ‌الله نقل می‌کند که به اتفاق سلف مکروه است[۲] و ایشان در این راست گفتند که مکروه است چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش به آن عمل نکردند و آن از عبادت می‌باشد، چگونه این مطلوب می‌باشد در صورتی و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب آن را انجام ندادند و اگر آن خیر و نیک می‌بود از ما در آنجام آن سبقت می‌گرفتند و همچنین اگر مشروع می‌بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را با قول یا فعل یا تقریرش بیان می‌نمود اما هیچ یک از اینها وجود ندارد و اگر آنها در مکه می‌ماندند و حول کعبه طواف می‌کردند برایشان بهتر از این می‌بود که از مکه خارج شوند و برای عمره بیایند و تفاوتی نمی‌کند که برای خودشان عمره کنند یا برای دیگری باشد مانند پدر یا مادرشان؛ لذا در اصل در مورد عمره کردن از جانب پدر و مادر می‌گوییم: افضل دعا برای ایشان می‌باشد اگر که وفات کرده‌اند زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ ؛ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»[۳] : (با مرگ انسان ، رشته عملش قطع مى شود ، مگر از سه چيز : صدقه جارى، دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند ، و فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند): لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به دعا کردن برای پدر و مادر ارشاد فرمودند و نگفتند که از جانب ایشان حج یا عمره یا طاعت دیگری انجام دهید.

خلاصه: تکرار عمره در رمضان یا غیر رمضان از عمل سلف نبوده است بلکه از اعمال کسانی است که اطلاعی از آنچه سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب بر آن دلالت دارد، ندارند.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] مجموع الفتاوی (۲۶/۲۶۹).

[۳] تخریج آن گذشت.