چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

(۴۳۵۵) سوال: سه سال است که حج را به جا آوردم و حج من  قران بوده و مناسک عمره را تمام کردم و رفتم برای مناسک حج و طواف افاضه را به آخر انداختم همراه طواف وداع و بعد از اتمام مناسک داخل حرم شدم و طواف را به جا نیاورده بودم و به برای مرید وسایل به جده رفته بودم سپس در همان روز برگشتم و طواف کردم و از مکه خارج شدم تا این مه آخرین عهدم با کعبه باشد و الان فهمیدم که قبل از طواف افاضه و وداع، باید سعی می‌کردم، لذا حکم آن چیست؟

جواب:

این مرد اهل حائل است و از سوالش این‌گونه دانسته می‌شود که هنگامی که از منی آمده مناسکش را تکمیل کرده اما طواف افاضه را نکرده و آن را برای وداع به تأخیر انداخته است و سعی بین صفا و مروه نکرده و برای نیازش به جده رفته و برگشته و طواف کرده و خارج شده است.

بنا بر این که او در سوالش گفت حج او قران است و در اولی که آمده است طواف و سعی نموده است لذا به او می‌گوییم: سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است زیرا جده بلد او نیست و در واقع او از مکه به بلد خودش بر نگشته است ولی به جده برگشته و سپس طواف وداع را به جا آورده است و به حائل که مقر او می‌باشد رفته است و این اشکالی ندارد.

و به هنگامی که گفت: به مکه آمده و مناسک عمره را انجام داده و می‌گوید که حج او قران است؛ ظاهر این است که مراد او از این که مناسک عمره را انجام داده‌ام این است که او طواف و سعی کرده و گمان کرده که آن عمره‌ی مستقلی است وگرنه او بر قرانش می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أديت فَرِيضَةَ الْحَج منذ ثلاث سنوات، وكان حَجَّي قرانا، وأتممت مناسك الْعُمْرَةِ، وذهبت لأداء مناسك الْحَجِّ، وعند طَوَافِ الْإِفَاضَةِ أَخَرْتُهُ مع طَوَافِ الْوَدَاعِ، وبعد إتمام المَناسِكِ دخلت الْحَرَمَ، ولم أُؤَدِ الطواف، وذهبت إلى جُدَّةَ لشراء بعض الأغراض، ثم عدت في نفس اليوم، وطفت من يومها، وخرجت من مكة حتى يكون أخر عهدي بالبيت، وعلمت الآن أنه كان يلزمني السَّعْي قبل طَوافِ الْإِفَاضَةِ والوداع، فما الحكم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذا الرجل من أهل حائل، والمفهوم من سؤاله أنه حينما نزل من مِنّى مستكملا المناسِكِ لم يطف طَوَافَ الْإِفَاضَةِ، لأنه أَخَرَهُ للوداع ولم يسعَ بين الصَّفَا والْمَرْوَةِ، ثم خرج إلى جدة لحاجة، ورجع، وطاف، ومشى.

فبناء على سؤاله حيث قال: إنه كان قارنا بين الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، وقد طاف وسعى أول ما قدم. نقول له: لا سعي عليك، لأن الْقَارِنَ إِذا سعى بعد طَوَافِ الْقُدُومِ كفاه عن السَّعْي بعد طَوافِ الْإِفَاضَةِ، ولا حرج عليه أيضًا حين خرج إلى جدة قبل أن يطوف للوداع، لأن جُدَّة ليست بلده، فهو في الحقيقة لم يغادر مَكَّةَ إلى بلده، أو محل إقامته، ولكنه رجع من جُدَّةَ، ثم طاف طوافا للوداع، وسار إلى حائل مقر عمله، وهذا العمل لا بأس به.

بقي أن يقال: إنه قال في كلامه إنه قدم إلى مَكَّةَ، وأدى مناسك الْعُمْرَةِ. مع إنه يقول: إنه كان قارنا بين الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ. والظاهر أن مراده بقوله: أديت مناسك الْعُمْرَةِ. أنه طاف وسعى فظن أن ذلك عُمْرَة مستقلة، وإلا فهو على قرانه.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۶) آیا مراد از جمع همان مزدلفه است؟

مراد از آن مزدلفه است و جمع نامیده است چون مردم جمع می‌شوند و مردم در آن در جاهلیت و اسلام جمع می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۹) آیا ترک مزدلفه در نیمه‌شب برای جلوگیری از ازدحام جایز است؟

اگر که ماه غروب کرد اشکالی ندارد و ماه در شب دهم غایب نمی‌شود مگر اگر این که اکثر شب گذشته باشد و در این حالت اشکالی ندارد که از مزدلفه خارج شده و برای رمی جمره‌ی عقبه به منی برود...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۸) حکم کسی که در خارج از منی می‌خوابد و تا بعد از طلوع خورشید بیدار نمی‌شود

اگر این از روی سهل‌انگاری و تفریط از جانب او نباشد چیزی بر او لازم نیست اما اگر از روی تفریط بوده است نزد جمهور اهل علم باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۵) ارکان حج و عمره چیست؟

علما ذکر کرده‌اند که ارکان حج چهار چیز است: احرام بستن و نیت دخول به نسک، وقوف در عرفه، طواف افاضه و سعی و ارکان عمره سه چیز می‌باشد: احرام بستن و نیت عمره، طواف و سعی....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۸) حکم چندین بار عمره کردن چیست؟

هنگامی که انسان برای حج به سوی مکه رفته است چندین بار عمره کردن مشروع نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه