جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۳۴۳) حکم رمی جمرات قبل از زوال در ایام تشریق

(۴۳۴۳) سوال: ما مجموعه‌ای از حجاج هستیم که در ایام تشریق رمی جمرات سه‌گانه را در صبح قبل از زوال به جا آوردیم، لذا چه چیزی بر ما لازم می‌شود؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سال دهم با مردم حج کردند و مردم را امر نمودند که مناسک حج از ایشان بگیرند زیرا امام و معلم و راهنما می‌باشد لذا واجب است که به روش ایشان اقتدا شود: {لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِی رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةࣱ لِّمَن كَانَ یَرۡجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلۡیَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا} [سوره اﻷحزاب: ۲۱] : (یقیناً برای شما در زندگی رسول الله سرمشق نیکویی است، برای آنان که به الله و روز آخرت امید دارند، و الله را بسیار یاد می‌کنند): و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در ایام تشریق رمی جمرات را بعد از زوال آفتاب به جا آوردند و صحابه نیز تا آن وقت صبر می‌کردند لذا رمی نمی‌کردند تا بعد از زوال خورشید و نمی‌دانم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به کسی رخصت داده باشد که در این ایام قبل از زوال خورشید رمی بکند بنابراین رمی ایشان در واقع در غیر واقتش بوده است یعنی قبل از وقتش انجام داده‌اند و عبادت هنگامی که قبل از وقتش انجام شود به جا نمی‌آید مخصوصا این که سوال کردن در مورد آن آسان بوده و آنجا علمای بسیاری حضور دارند و حتی اگر از طالب العلم مبتدی نیز سوال کرده بودند به آنها می‌گفت که چه چیزی بر ایشان واجب است لذا فعل ایشان در حکم ترک است همانند این که رمی در این سه روز را انجام نداده‌اند و بر اساس آن‌چه اهل علم می‌گویند کسی که واجبی از واجبات حج را ترک کرد باید فدیه بدهد و آن نیز ذبح کردن گوسفندی در مکه می‌باشد و آن را بین فقر توزیع کند و خودش از آن چیزی بر ندارد زیرا آن به منزله‌ی کفاره است و با آن حجش تمام می‌یابد إن شاء الله.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن مجموعة من الْحُجَّاجِ رَمَيْنَا الْجَمَرَاتِ الثلاث في أيام التشريق في الصباح، قبل الزوال، فما الذي يلزمنا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن رسول الله صلى الله عليه وسلم حَجَّ بالناس في السَّنَةِ العاشرة، وأمرهم أن يأخذوا عنه مَنَاسِكَهُمْ، لأنه -عليه الصلاة والسلام- هو الإمام الْمُعَلِّمُ المرشد، وهو الذي يجب أن يهتدى ﴿ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن كَانَ يَرْجُوا اللهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَر الله كثيرا ﴾ [الأحزاب: ٢١]، والنبي -عليه الصلاة والسلام – لم يرمِ الْجَمَرَاتِ الثلاثة في أيام التشريق إلا بعد زوال الشمس، وهكذا كان الصحابة رضي الله عنهم و يتحينون هذا الوقت، ولا يرمون إلا بعد زوال الشمس، ولم أعلم أن الرسول صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لأحد أن يرمي قبل زوال الشمس في مثل هذه الأيام، لهذا يكون رميهم واقعا في غير وقته، أي قبل الوقت والعبادة، إذا فعلت قبل وقتها فإنها لا تجزئ – لا سيما – وأن السؤال عليهم متيسر فالعلماء هناك كثيرون، ولو سألوا أدنى طالب للعلم لأخبرهم بما يجب فعلهم في مثل هذا الأمر، فيكون فعلهم هذا في حكم التَّرْكِ كأنهم لم يرموا هذه الأيام الثلاثة، وعليه فيجب عليهم على حسب ما قاله أهل العلم فيمن ترك واجبًا من واجبات الْحَجّ فِدْيَةٌ، أي: ذبح شاةٍ في مَكَّةَ، يوزعونها على الفقراء، ولا يأخذون منها شيئًا، لأنها بمنزلة الكفارة وبهذا يتم حجهم إن شاء الله.

مطالب مرتبط:

(۴۲۸۸) حکم خارج شدن از احرام در منا پیش از وقوف عرفه

افضل آن است که از مکانش با احرام بیرون بیاید...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۷) حکم ماندن در مزدلفه به‌ جای منی و ذبح خارج از منی در ایام تشریق

بعد از این که انسان کاملا منی را گشت و مکانی برای ماندن نیافت در این صورت شب ماندن در منی از او ساقط شده است اما بر او واجب است که نزد آخرین خیمه‌ها بماند و خیمه را به دیگر خیمه‌‌های حجاج متصل کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۵) حکم وکیل گرفتن برای رمی جمرات در حج چیست؟

رمی جمرات نسکی از مناسک حج است و برای خود حج کننده واجب است که آن را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۴) دلیل واجب بودن شب ماندن در مزدلفه چیست؟

دلیل واجب بودن آن قول الله است که می‌فرماید:...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۹) آیا طواف وداع در عمره واجب است؟

ما آن را واجب می‌دانیم و این که برای شخص واجب است که بعد از عمره از مکه خارج نشود مگر این که طواف وداع را بعد از تمام کارهایش انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۳) آیا خروج حاجی از مکه در روز ترویه نیاز به طواف وداع دارد؟

طواف وداع بر او لازم نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از مکه به منی رفتند و سپس به عرفه اما طواف وداع ننمودند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه