سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

(۴۳۳۶) سوال: مشخص است که حج‌کننده باید در ایام تشریق در منی شب را بگذراند ولی ولی کسی که نمی‌خواهد شب را بخواهد آیا می‌تواند از منی خارج شود و شب را در حرم برای عبادت کردن بیتشر بگذراند؟ وفقکم الله.

جواب:

مراد قول اهل علم که می‌گویند شب ماندن در منی در ایام تشریق واجب است، این است گه سب را در منی بماند و تفاوتی نمی‌کند که او بیدار یا خواب باشد و برای همین به سوال کننده می‌گوییم: جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.

سوال کننده: شیخ بزرگوار این در صورتی است که شخص بتواند در آنجا بماند اما بعضی از مردم معذور هستند مثلا من نمی‌توانم در منی بمانم چون مکانی یا خیمه‌ای ندارم و مکانی را نمی‌یابم؟

جواب: اگر مکانی در منی نمی‌یاید واجب است که نزد آخرین خیمه بماند و نباید به مکه برود بلکه می‌گوییم: اگر نتوانستی که در منی بمانی کنار آخرین خیمه‌ی حجاج برو و نمراه ایشان باش زیرا واجب است که حجاج به هم دیگر متصل و در کنار یک‌دیگر باشند همان‌طور که مثلا اگر مسجد از جماعت پر شد مردم کنار هم صف می‌بندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: معلوم أن الحاج يلزمه الْمَبِيتُ في مِنّى أيام التشريق، لكن إذا كان الإنسان لا يريد أن ينام في الليل، فهل له أن يَخْرُجَ خارج منى، ويبقى طوال الليل في الْحَرَمِ مثلا لأداء المزيد من العبادة، وفقكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المراد بقول أهل العلم: إن الْمَبِيتَ بِمِنِّى ليالي أيام التشريق واجب المراد به أن يبقى في مِنّى سواء أكان نائما أم يقظان، وليس المراد أن يكون نائما فحسب، وعلى هذا فنقول للسائل: لا يجوز لك أن تبقى في مكة ليالي أيام التشريق، بل يجب عليك أن تكون في منى إلا أن أهل العلم يقولون: إذا قضى معظم الليل في مِنّى كفاه ذلك.

فضيلة الشيخ: هذا إذا كان يستطيع البقاء لأنه قد يتعذر بعض الناس مثلا، فلا أستطيع البقاء في مِنّى، لأني ليس لي مكان، أو ليس لي خيمة، ولم أجد مكانًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا لم يجد مكانًا في مِنّى فإنه يجب أن ينزل عند منتهى آخر خيمة، وليس له أن يذهب إلى مَكَّةَ أيضًا، بل نقول: إنك إذا لم تستطع أن تكون في مِنّى فانظر آخر خيمة من خيام الحُجَّاجِ، وكن معهم، لأن الواجب أن يتصل الحَجِيج، وأن يكون بعضهم إلى جنب بعض، كما نقول مثلا لو أن المسجد امتلأ بالجماعة، فإن الناس يَصُفُونَ بعضهم إلى جنب بعض.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۲) حکم رمی جمرات خارج از وقت سنت

برای کسی که از شلوغی و خسته شدن می‌ترسد از آخر شب نحر تا طلوع فجر روز یازدهم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۴) آیا انجام بیش از یک عمره در رمضان مشروع است؟

بله در این اشکال است و مخالف روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۵) حکم اشتباه در ترتیب رمی جمرات

رمی سه جمره در روز عید صحیح نمی‌باشد مگر رمی جمره‌ی عقبه زیرا این در روز عید رمی می‌شود و رمی جمره‌ی وسط و کوچک، ملغی می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۵) ارکان حج و عمره چیست؟

علما ذکر کرده‌اند که ارکان حج چهار چیز است: احرام بستن و نیت دخول به نسک، وقوف در عرفه، طواف افاضه و سعی و ارکان عمره سه چیز می‌باشد: احرام بستن و نیت عمره، طواف و سعی....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۶) آیا طواف وداع در حال حیض صحیح است؟

اگر قبل از طواف وداع دچار حیض شده بود طواف وداع از او ساقط می‌شد اما هنگامی که طواف را شروع کرده است او پاک بوده و در اثنای طواف دچار حیض شده است که به دلیل وجود حیض ادامه‌ی طواف از او ساقط شده است لذا وجوب فدیه بر او آشکار نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۱) در روز وقوف در عرفه چه فعلی مشروع است؟

بهتر این است که با چیزی دعا کند که معنای آن را بداند و آنچه برخی مردم انجام می‌دهند که کتابی که در آن ادعیه وجود دارد و معنای آن را نیز نمی‌دانند حمل می‌کنند و در این فائده‌ی خیلی کمی است ولی شایسته است که قرائت یا دعایی را انجام دهد که معنای آن را بداند تا این که بفهمد چه از پروردگارش می‌خواهد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه