پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

(۴۳۳۶) سوال: مشخص است که حج‌کننده باید در ایام تشریق در منی شب را بگذراند ولی ولی کسی که نمی‌خواهد شب را بخواهد آیا می‌تواند از منی خارج شود و شب را در حرم برای عبادت کردن بیتشر بگذراند؟ وفقکم الله.

جواب:

مراد قول اهل علم که می‌گویند شب ماندن در منی در ایام تشریق واجب است، این است گه سب را در منی بماند و تفاوتی نمی‌کند که او بیدار یا خواب باشد و برای همین به سوال کننده می‌گوییم: جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.

سوال کننده: شیخ بزرگوار این در صورتی است که شخص بتواند در آنجا بماند اما بعضی از مردم معذور هستند مثلا من نمی‌توانم در منی بمانم چون مکانی یا خیمه‌ای ندارم و مکانی را نمی‌یابم؟

جواب: اگر مکانی در منی نمی‌یاید واجب است که نزد آخرین خیمه بماند و نباید به مکه برود بلکه می‌گوییم: اگر نتوانستی که در منی بمانی کنار آخرین خیمه‌ی حجاج برو و نمراه ایشان باش زیرا واجب است که حجاج به هم دیگر متصل و در کنار یک‌دیگر باشند همان‌طور که مثلا اگر مسجد از جماعت پر شد مردم کنار هم صف می‌بندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: معلوم أن الحاج يلزمه الْمَبِيتُ في مِنّى أيام التشريق، لكن إذا كان الإنسان لا يريد أن ينام في الليل، فهل له أن يَخْرُجَ خارج منى، ويبقى طوال الليل في الْحَرَمِ مثلا لأداء المزيد من العبادة، وفقكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المراد بقول أهل العلم: إن الْمَبِيتَ بِمِنِّى ليالي أيام التشريق واجب المراد به أن يبقى في مِنّى سواء أكان نائما أم يقظان، وليس المراد أن يكون نائما فحسب، وعلى هذا فنقول للسائل: لا يجوز لك أن تبقى في مكة ليالي أيام التشريق، بل يجب عليك أن تكون في منى إلا أن أهل العلم يقولون: إذا قضى معظم الليل في مِنّى كفاه ذلك.

فضيلة الشيخ: هذا إذا كان يستطيع البقاء لأنه قد يتعذر بعض الناس مثلا، فلا أستطيع البقاء في مِنّى، لأني ليس لي مكان، أو ليس لي خيمة، ولم أجد مكانًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا لم يجد مكانًا في مِنّى فإنه يجب أن ينزل عند منتهى آخر خيمة، وليس له أن يذهب إلى مَكَّةَ أيضًا، بل نقول: إنك إذا لم تستطع أن تكون في مِنّى فانظر آخر خيمة من خيام الحُجَّاجِ، وكن معهم، لأن الواجب أن يتصل الحَجِيج، وأن يكون بعضهم إلى جنب بعض، كما نقول مثلا لو أن المسجد امتلأ بالجماعة، فإن الناس يَصُفُونَ بعضهم إلى جنب بعض.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۲) حکم رمی جمرات خارج از وقت سنت

برای کسی که از شلوغی و خسته شدن می‌ترسد از آخر شب نحر تا طلوع فجر روز یازدهم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۳) حکم انجام عمره بعد از حج و پیش از طواف وداع برای حاجی مفرد

مثل اهل جده مثلا حج را به پایان رسانده‌اند و به جده برگشته‌اند سپس احرام می‌بندند و به مکه می‌آیند و در این حالت اشکالی ندارد زیرا او از بلد خود برای عمره آمده است....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۹) آیا جایز است در شب‌های یازدهم و دوازدهم بعد از نصف شب از منی خارج شد؟

اگر بیشتر شب گذشته باشد و او در منی بوده می‌تواند خارج شود چون اکثر به منزله‌ی کل است...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۸) حکم کسی که در خارج از منی می‌خوابد و تا بعد از طلوع خورشید بیدار نمی‌شود

اگر این از روی سهل‌انگاری و تفریط از جانب او نباشد چیزی بر او لازم نیست اما اگر از روی تفریط بوده است نزد جمهور اهل علم باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۲) روز حج اکبر آیا روز عید است یا روز وقوف در عرفه و چرا به این اسم نام گذاری شده است؟

روز حج اکبر همان روز عید است همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۰) تعداد دورهای طواف وداع؛ آیا عدد مشخصی دارد یا طواف به هر مقدار کفایت می‌کند؟

زمانی که طواف اطلاق شد منظور طواف شرعی است که هفت دور است و بر آن زیاد و کم نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه