سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

(۴۳۰۹) سوال: آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد مخصوصا زمانی که شلوغ می‌باشد؟

جواب:

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَأَتِمُّوا۟ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِ} [سوره البقرة: ۱۹۶] : (و حج و عمره را برای الله به اتمام برسانید): و : {طثُمَّ لۡیَقۡضُوا۟ تَفَثَهُمۡ وَلۡیُوفُوا۟ نُذُورَهُم} [سوره الحج: ۲۹] : (سپس، باید آلودگی‌هایشان را بر طرف سازند، و به نذر‌‌های خود وفا کنند): و شلوغی عذر نیست زیرا با تأخیر یا تقدیم رمی در وقت دیگر از شلوغی رهایی یابد اگر که تقدیم آن جایز باشد و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ضعفای خانواده‌اش اجازه داد که شب مزدلفه را به خاطر شلوغی ترک کنند و به منی بروند و رمی جمره‌ی عقبه را به جا آوردند[۱] اما اجازه نداد که کسی به نیابت ایشان رمی کنند و همچنین به شتربان اجازه دادن که روزی را رمی ‌کنند و روزی رمی نکنند[۲] و به آنها اجازه نداد که کسی به نیابت از ایشان رمی کنند و این دلالت می‌دهد که باید خود حج کننده رمی را به جا آورد و همانگونه که ذکر کردم می‌توان با تقدیم اگر برای او صحیح باشد یا با تأخیر از شلوغی رهایی یابد پس تقدیمی که صحیح است رمی جمره‌ی عقبه در روز عید است.

و امکان تأخیر نیز  رمی جمرات در ایام تشریق است اگر که بتواند تا شب به تأخیز بیاندازد و رمی در شب به خاطر هوای مناسب و خنک آن راحت‌تر است و رمی در شب به دلیل عدم وجود دلیل صریح بر منع آن، جایز است.


[۱] رواه مسلم (۱۲۹۵).

[۲] رواه ابو داود (۱۹۷۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة أن تُوَكَّلَ من يَرْمِي عنها فِي الْجِمَارِ، وخصوصا في الزحام؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للمرأة ولا لغيرها أن تُوَكَّلَ من يَرْمِي عنها، لأن الرمي من أفعال الْحَجّ، وقد قال الله -تبارك وتعالى-: ﴿ وَأَتِمُّوا الْحَجَ والعمرة له ﴾ [البقرة: ١٩٦]، وقال تعالى: ﴿ ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَنَهُمْ وَلْيُوفُوا نذورهُمْ ﴾ [الحج: ٢٩]، وأما الزحام فليس بعذر ، لأنه يمكن التخلص منه بتأخير الرمي إلى وقت آخر، أو بتقديمه إذا كان يجوز تقديمه، ولهذا أَذِنَ النبي صلى الله عليه وسلم للضَّعَفَةِ من أَهْلِهِ أَن يَدْفَعُوا مِنْ مُزْدَلِفَةَ بليل لِيَصِلُوا إلى مِنِّى قبل زَحْمَةِ الناس فيرموا الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ولم يأذن لهم أن يُوَكَّلُوا من يرمي عنهم، وكذلك أذن النبي صلى الله عليه وسلم للرُّعَاةِ رعاة الإبل أن يرموا يومًا ويَدَعُوا يوما، ولم يأذن لهم أن يُوَكَّلُوا من يرمي عنهم، وهذا دليل على تأكد الرمي على الحاج بنفسه، وكما ذكرت أن الزحام يمكن تلافيه، أو التخلص منه بتقديمه إن كان . تقديمه، أو يصح بتأخيره فالذي يصح تقديمه، مثلنا به وهو رمي جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ يوم العيد.

وأما الذي يمكن تأخيره فرمي الْجَمَرَاتِ في أيام التشريق إذ يمكن أن يؤخر الرمي إلى الليل والرمي في الليل فيه سعة، وفيه لطافة الجو وبرودته، والرمي جائز في الليل لعدم وجود دليل صريح يمنع من الرمي ليلا.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۷) توضیح درباره مشعرالحرام و حکم دعا و وقوف بر کوه آن

مکان معینی است که مسجد بر آن بنا شده است و آن مکانی که است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که نماز صبح در مزدلفه را خواند و تا مشعر الحرام سوار بر سواره شده است و نزد آن ایستادن و دعا، تکبیر تهلیل گفته است....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۴) دلیل واجب بودن شب ماندن در مزدلفه چیست؟

دلیل واجب بودن آن قول الله است که می‌فرماید:...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۱) در روز وقوف در عرفه چه فعلی مشروع است؟

بهتر این است که با چیزی دعا کند که معنای آن را بداند و آنچه برخی مردم انجام می‌دهند که کتابی که در آن ادعیه وجود دارد و معنای آن را نیز نمی‌دانند حمل می‌کنند و در این فائده‌ی خیلی کمی است ولی شایسته است که قرائت یا دعایی را انجام دهد که معنای آن را بداند تا این که بفهمد چه از پروردگارش می‌خواهد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۶) آیا وکالت در رمی برای حاجیِ مقیم در مکه در ایام تشریق جایز است؟

رمی جمرات از اعمال حج و از واجبات است و جایز نیست که در رمی کردن کسی را وکیل گرفت....

ادامه مطلب …

(۴۳۰۳) آیا رمی در هوا بدون برخورد به جمره معتبر است؟

اگر رمی را بر وجه صحیح آن اعاده نکردید باید فدیه‌ای را  در مکه ذبح کنید و بر فقرا آنجا توزیع کیند و اهل علم برای کسی که واجبی را ترک کند این‌گونه گفتند و رمی از واجبات حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۰۸) حکم وکالت در رمی جمره اول برای حاجی ناتوان

واجب است که خودش رمی کند مگر این که آن مرد یا زن مریض باشد یا این که حامله باشد و برای فرزندش بترسد یا مانند آن که کسی از او نیابت می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه