یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۱۷۵) حکم ناتمام ماندن سعی حج تمتع به دلیل بیماری

(۴۱۷۵) سوال: مادرم حج تمتع را ادا نمود اما بین صفا و مروه چهار دور بیشتر سعی نکرد زیرا بیمار بود و درخواست ویلچر نمودم تا این که به وسیله­ی آن سعی را کامل نماید اما از روی جهل و گمان این که احساس حرج و ناتوانی می­کند درخواست را رد کرد با دانستن این که من در سال بعد قربانی را در مکه­ی مکرمه ذبح کردم اما آیا این کفایت می­کند یا این که دورهای باقی مانده را کامل کنیم و او خود اصرار می­کند و سخت است که دوباره حضور یابد زیرا بیمار است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

این سؤال بنابر قواعد فقها رَحِمَهُمُ‌الله مشکل است زیرا این کار او به این صورت است که احرام حج نموده قبل از این که عمره را در وقتی که درست نیست در آن حج را در عمره وارد ساخت زیرا وارد ساختن حج در عمره قبل از شروع طواف است در حالی که او طواف نمود و چهار دور نیز سعی نموده است لذا وارد ساختن حج بر عمره در این مسئله اشتباه است برخی از علما می­گویند: احرام او برای حج بسته نشده است و حج او درست نیست در این حالت واجب است بر احرامش به مکه بازگردد و سعی نموده و موهای خود را کوتاه کند اما اگر کسی بگوید: در چنین حالتی که ضرورت است حکم به صحت وارد ساختن حج بر عمره می­شود و بدین­ وسیله حج او قران محسوب می­شود و یک سعی برای او کفایت می­کند امید داشتم که اشکالی در این کار نباشد.

سپس او می­گوید: مادر او خودداری نموده که برای کامل نمود بقیه­ی دورهای سعی از ویلچر استفاده کند می­گویم: در چنین حالتی حتی اگر مادر خودداری نمود بر او واجب است که به او بگوید عمره­اش کامل نشده است و بر او واجب است عمره­ی خود را کامل سازد و بر او تأکید کند حتی اگر خشمگین شود زیرا امر عبادت است و ممکن نیست که در آن جانب مخلوق مراعات شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حَجَّتْ والدتي مُتَمَتِّعَةٌ لكنها لم تَسْعَ بين الصَّفَا والْمَرْوَةِ إلا أربعة أشواط، لأنها مريضة وطلبت أن أحضر لها العربة لحملها عليها وأكمل معها السعي، ولكنها رفضت الجهلها وظنا منها أنها تشعر بالحرج والعجز، وهذا جهل منها، مع العلم أنني في العام القادم ذبحت هَدْيًا فِي مَكَّةَ الْمُكَرَّمَة، ولكن هل يجزئ ذلك أم نكمل لها الأشواط المتبقية، وهي مصرة ومن الصعب أن تحضر مرة أخرى، وذلك لمرضها؟ وجزاكم الله خيرًا.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: مسألتها مشكلة على قواعد الفقهاء -رحمهم الله-، وذلك لأن عملها هذا يتضمن أنها أَحْرَمَتْ بِالْحَجِّ قبل أن تُتِمَّ الْعُمْرَةَ في وقت لا يصح فيه إدخال الْحَجّ على الْعُمْرَةِ، لأن إدخال الْحَجِّ على الْعُمْرَةِ إنما يكون قبل الشروع في طَوَافِهَا، وهذه قد طافت وسعت أربعة أشواط، فيكون إدخال الْحَجّ على الْعُمْرَةِ في هذه المسألة خطأ، فمن العلماء من يقول إن إحرامها بالحج غير منعقد، وأنه لا حَجَّ لها، وفي هذه الحال يجب أن ترجع إلى مَكَّةَ على إِحْرَامِهَا، وتسعى، وتُقَصِّرُ، لكن لو قال قائل: إن في مثل هذه الضرورة يُحكم بصحة دخول إدخال الْحَجّ على الْعُمْرَةِ. وتكون بذلك قارِنَةٌ ويكفيها سعي واحد، كنت أرجو أن لا بأس بذلك.

ثم إنه يقول: إن أمه أبَتْ أن يأتي بالعربة لتكمل عليها أشواط السَّعْي. أقول: في مثل هذه الحال حتى لو أبَتِ الأم يجب عليه أن يُبين أن عمرتها لم تتم، وأنه يلزمها أن تتم عمرتها، ويؤكد عليها حتى لو غضبت، لأن هذا أمر عبادة، لا يمكن أن يُراعى فيها جانب المخلوق.

مطالب مرتبط:

(۴۱۶۸) آیا حج بعد از عمرۀ شوال به حج تمتع تبدیل می‌شود؟

اگر عمره را در شوال ادا نموده آن را در ماه­های حج ادا نموده است سپس اگر در مکه باقی ماند یا به شهری غیر از شهر خود مسافرت کرد حج او تمتع حساب می­شود..

ادامه مطلب …

(۴۱۸۱) حکم تأخیر سعی پس از طواف قدوم در حج افراد

برای کسی که به نیت حج افراد به مکه آمده جایز است طواف قدوم را انجام دهد و سعی را یک یا دو روز یا بیشر به تأخیر بیندازد...

ادامه مطلب …

(۴۱۸۵) حکم نیت حج تمتع بدون خروج از احرام عمره در روز هشتم

اشکالی ندارد زیرا عبرت به افعال عمره است لذا هنگامی که طواف و سعی نمودی و موی سر خود را کوتاه کردی از احرام خارج شدی تفاوتی ندارد لباس احرام را بیرون آورده و لباس عادی بپوشی یا این که لباس احرام را بیرون نیاوری...

ادامه مطلب …

(۴۱۶۴) بهترین نوع حج برای حاجی

بهترین نسک برای حاجی این است که ابتدا برای عمره از میقات نیت احرام نیت احرام کند سپس هرگاه به مکه رسید طواف نموده، سعی کند و سرش را کوتاه کند سپس لباسش را بپوشد و کامل از احرام خارج شود ...

ادامه مطلب …

(۴۱۷۷) حکم طواف و سعی در حج قران

صحیح این است که در حج قران فقط یک طواف و یک سعی واجب است همان­طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام دادند...

ادامه مطلب …

(۴۱۶۳) بهترین مناسک کدام است؟

بهترین مناسک تمتع است و آن به این صورت است که حاجی ابتدا عمره را ادا نموده سپس در روز هشتم ذی الحجه برای حج احرام می­بندد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه