سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۴۰۹۴) آیا می‌توانم به‌ جای پدر پیر و بیمارم که توان مالی ندارد حج انجام دهم؟

(۴۰۹۴) سوال: پدر پیرم در سودان است اما می‌‌تواند تا اماکن نزدیک حرکت کند مثل این که به مسجد یا خانه‌‌های نزدیک برود اما به خاطر پیری‌‌اش نمی‌‌تواند کار کند و بیماری دارد که سالیان طولانی همراه او است و اگر بتواند برای ادای حج بیاید می‌‌تواند طواف و سعی را ادا کند اما پولی ندارد ومن از آن جا نمی‌‌توانم پولی را که پدرم بتواند با آن به حج بیاید را بفرستم و هزینه‌‌ی آن حدود هجده هزار جنیه سودانی است؛ آیا برای من جایز است حج  را به جای او ادا کنم؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اگر پدرت بر حالتی که توصیف نمودی است یعنی نزد او مالی نیست حج بر او واجب نیست و اگر بمیرد در حال عدم معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فوت نموده است و اگر فوت کند در حالی فوت نموده است که نقصی در دینش ایجاد نشده که مورد سرزنش قرار گیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای واجب بودن حج توانایی را شرط قرار داده است لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و کسی که مالی نداشته باشد توانایی حج ندارد و در صورتی که توانایی حج ر ا نداشته باشد حج بر او واجب نیست لذا از پدرت اطمینان داشته باشد و نترس و ناراحت نباش  زیرا حج در حق واجب نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدي في السودان كبير السن لكنه يستطيع الحركة إلى الأماكن القريبة، مثل أن يذهب إلى المسجد وإلى البيوت القريبة، لكنه لا يستطيع العمل لكبر سنه، و به مرض يلازمه سنين طويلة، وإذا استطاع المجيء إلى الْحَج يمكن أن يؤدِّيَ الطَّوَافَ والسَّعْي، لكن ليس له مال، وأنا من هنا لا أستطيع أن أرسل له المبلغ الذي يأتي به، وهو يُكَلِّفُ ما يقارب من ثمانية عشر ألف جنيه سوداني، فهل يجوز لي أن أحُجَّ عَنْهُ، أفتوني بذلك مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن والدك إذا كان على الحال التي وصفت -يعني: ليس عنده مال-، فإنه لا يلزمه الْحَجُ، ولو مات ماتَ غَيْرَ عاص الله، ولو مات مات وليس في دينه نقص يُلَامُ عليه، لأن الله تعالى اشترط لوجوب الحج الاستطاعة فقال تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [ال عمران: ٩٧]، ومن ليس عنده مال فإنه لا يستطيع الْحَجَّ، وإذا لم يستطع الْحَجَّ فلا حَجَّ عليه، فاطْمَئِنَّ على والدك، ولا تَخَفْ عليه، ولا تَقْلَقُ لأن الْحَجَّ ليس واجبًا في حقه.

مطالب مرتبط:

(۴۰۹۸) عمره به نیابت از مادر یا کمک مالی به برادر؟

بهتر است این مبلغ را به برادرت بدهی زیرا این از صله‌‌ی رحم واجب است اما ادا کردن عمره به جای مادرت در صورتی که نمی‌‌تواند إن شاء الله در وقت دیگری آن را ادا می‌‌کنی....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۲) حکم رفتن زن بدون محرم برای انجام حج واجب

حج بر این زنی که محرم ندارد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۰) جکم ادا حج با کمک مالی فرد ثروتمند

حج او درست است اما درخواست از مردم به قصد حج غلط است و جایز نیست که از مردم مالی را برای ادای حج درخواست کند هر چند که حج واجب باشد زیرا این درخواست بدون نیاز است و چون بر شخصی که توانایی ندارد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۵۸) آیا حج باعث کفاره‌‌ی گناهان کبیره می‌‌شود؟

شایسته نیست انسان بر حج اعتماد کند و برود و گناهان کبیره انجام دهد و بگوید: حج باعث کفاره‌‌ی گناهان کبیره می‌‌شود  بلکه بر او واجب است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از انجام دادن گناهان کبیره توبه نموده و از آن‌‌ها دست بکشد و آن‌‌ها را تکرار نکند...

ادامه مطلب …

(۴۰۵۶) بهترین توشه برای حج چیست؟

بهترین توشه این است که تقوای الله را با انجام دادن اوامرش و پرهیز از چیزهایی که نهی کرده پیشه کنی....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه