سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۰۸۱) آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج را ادا کند؟

(۴۰۸۱) سوال: : آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج واجب یا سنت را ادا کند؟

جواب:

در صورتی که انسان بدهکار باشد که شامل کل مال او شود حج بر او واجب نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حج را فقط بر کسی که توانایی دارد واجب نموده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و هرکسی بدهکار باشد که شامل کل مالش شود توانایی حج را ندارد بنابراین بدهی خود را پرداخت می‌‌کند سپس اگر بعد از آن برای او میسر شد برای ادای حج می‌‌رود.

اما اگر مقدار بدهی کمتر از آن چیزی است که نزد او است طوری که می‌‌تواند بعد از ادای بدهی حج را ادا کند بدهی خود را پرداخت می‌‌کند سپس برای ادای حج می‌‌رود چه حج واجب و چه سنت باشد اما اگر واجب باشد لازم است برای ادای آن بشتابد و اگر سنت باشد اختیار دارد که آن را انجام دهد و یا ندهی و گناهی بر او نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لمن عليه دينُ أَن يُؤَدِّيَ فَرِيضَةَ الْحَجِّ، إن لم يكن قد أداهَا من قبل، أو أداها ولكنه يريد أن يتطوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان على الإنسان دَين يستغرق ما عنده من المال فإنه لا يجب عليه الْحَجُ، لأن الله تعالى إنما أوجب الْحَجَّ على المستطيع، قال الله تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧]، ومن عليه دين يستغرق ما عنده لم يكن مستطيعًا لِلْحَجِّ، وعلى هذا فَيُوَفِّي الدين، ثم إذا تيسر له بعد ذلك فَلْيَحُجَّ .

وأما إذا كان الدَّيْنُ أقل مما عنده بحيث يتوفر لديه ما يحج به بعد أداء الدَّيْنِ، فإنه يقضي دَيْنَهُ، ثم يحج حينئذ، سواءً أكان فرضًا أم تطوعًا، لكنَّ الْفَرِيضَةَ يجب عليه أن يُبَادِرَ بها، وغير الفَرِيضَة هو بالخيار إن شاء تطوع، وإن شاء فلا أثم عليه.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۲) آیا جوان می‌تواند پیش از ازدواج حج به‌جا آورد؟

برای جوان جایز است که قبل از ازدواج حج را ادا کند و اشکالی ندارد اما اگر به ازدواج نیاز دارد و در صورت ترک آن از مشقت و سختی می‌‌ترسد ازدواج را بر حج مقدم می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۴) تکلیف شرعی حاجی در برابر درخواست‌های زیاد اطرافیان

اشکالی ندارد در صورتی که بدین وصیت‌‌هایی که تو را به آن وصیت نموده‌‌اند وفا نکنی....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۰) حکم ادا حج به نیابت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه

اهدای عبادات به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کم خردی و از لحاظ شرعی بدعت در دین است....

ادامه مطلب …

(۴۱۰۸) حکم باقی‌ماندن مبلغ اضافی پس از انجام حج به نیابت از دیگری

اگر این دراهم را گرفته تا با آن حج را ادا کند و این دراهم اضاف آمده لازم نیست آن‌‌ها را به کسی که به او این دراهم را داده پس دهد مگر این که کسی که.....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

(۴۱۲۲) حکم ادای حج نیابتی برای مادر فوت شده توسط فرزندان

در صورتی که حج بر او واجب شده ولی آن را به تأخیر انداخته و در آن کوتاهی نموده در این حالت حج واجب را به نیابت از او ادا می‌‌کنند اما خود حج را به نیابت از او ادا نمی‌‌کنند مگر زمانی که حج خود را ادا کنند ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه