جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۴۰۸۱) آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج را ادا کند؟

(۴۰۸۱) سوال: : آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج واجب یا سنت را ادا کند؟

جواب:

در صورتی که انسان بدهکار باشد که شامل کل مال او شود حج بر او واجب نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حج را فقط بر کسی که توانایی دارد واجب نموده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و هرکسی بدهکار باشد که شامل کل مالش شود توانایی حج را ندارد بنابراین بدهی خود را پرداخت می‌‌کند سپس اگر بعد از آن برای او میسر شد برای ادای حج می‌‌رود.

اما اگر مقدار بدهی کمتر از آن چیزی است که نزد او است طوری که می‌‌تواند بعد از ادای بدهی حج را ادا کند بدهی خود را پرداخت می‌‌کند سپس برای ادای حج می‌‌رود چه حج واجب و چه سنت باشد اما اگر واجب باشد لازم است برای ادای آن بشتابد و اگر سنت باشد اختیار دارد که آن را انجام دهد و یا ندهی و گناهی بر او نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لمن عليه دينُ أَن يُؤَدِّيَ فَرِيضَةَ الْحَجِّ، إن لم يكن قد أداهَا من قبل، أو أداها ولكنه يريد أن يتطوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان على الإنسان دَين يستغرق ما عنده من المال فإنه لا يجب عليه الْحَجُ، لأن الله تعالى إنما أوجب الْحَجَّ على المستطيع، قال الله تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧]، ومن عليه دين يستغرق ما عنده لم يكن مستطيعًا لِلْحَجِّ، وعلى هذا فَيُوَفِّي الدين، ثم إذا تيسر له بعد ذلك فَلْيَحُجَّ .

وأما إذا كان الدَّيْنُ أقل مما عنده بحيث يتوفر لديه ما يحج به بعد أداء الدَّيْنِ، فإنه يقضي دَيْنَهُ، ثم يحج حينئذ، سواءً أكان فرضًا أم تطوعًا، لكنَّ الْفَرِيضَةَ يجب عليه أن يُبَادِرَ بها، وغير الفَرِيضَة هو بالخيار إن شاء تطوع، وإن شاء فلا أثم عليه.

مطالب مرتبط:

(۴۱۱۶) حکم سفر حج برای زن بدون محرم با نیت نیکی به مادر

اگر زن محرمی نداشته باشد حج بر او واجب نیست زیرا جایز نیست به سفر برود مگر این که همراه محرم باشد ....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۱) فوایدی که مردم آن را در حج مشاهده می‌‌کنند چیست؟

فوایدی که مسلمانان آن را در حج مشاهد می‌‌کنند فوایدی زیادی از جمله فواید دینی، اجتماعی و دنیوی است...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۰) آیا حج بر کسی که بدهکار است واجب است؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما گناه‌‌گار است اگر حج  را ادا کند در صورتی که بدهکار باشد زیرا پرداخت بدهی واجب است و حج در صورتی که بدهکار باشد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۰) آیا جایز است شوهر، همسرش را از ادای حج واجب باز دارد؟

جایز نیست شوهر همسرش را از ادای حج واجب باز دارد زیرا در معصیت خالق از مخلوق تبعیت نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۹) حکم ادا حج زن در دوران عده بعد از فوت شوهر

جایز نیست در اثنای عده‌‌اش به حج برود بلکه واجب است در خانه‌‌ای که شوهرش در آن وفات یافته و او در آن ساکن است بماند سپس در سال بعد حج را ادا کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۷) حکم شرعی حج زن با محرم هشت ساله

حج او درست است اما کار او و سفرش بدون محرم حرام و نافرمانی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه