دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۳۵۳۳) آیا اطعام در ایام تعزیه برای روح میت جایز است؟

(۳۵۳۲) سوال: در شهری که ما ساکن هستیم، زمانی که شخصی وفات کند نزدیکان و دوستان و آشنایان او برای تشییع و دفن و تعزیه‌اش جمع می‌شوند و به خانواده‌اش به اندازه‌ای که هزینه‌ی آشپز و غذا برای تعزیه کنندگان باشد، پرداخت می‌کنند و این زمان بین سه روز تا هفت روز می‌باشد و با این اعتقاد که با این عمل، صله‌ی رحم و محبت بینشان قوی‌تر می‌شود و این غذا صدقه‌‌ی مقبولی است برای روح میت که فقیر و غنی، کوچک و بزرگ از آن می‌خورد و همچنین در گذشته پدر یا برادر این میت این کار را برای میت ایشان انجام داده است پس آیا این عمل صحیح است؟ و آیا درست است که مسلمان از این غذاها بخورد و در این مجالس حضور یابد؟

جواب:

این عمل صحیح نمی‌باشد اما می‌گوییم: این عمل ( یعنی جمع کردن این صدقات) صحیح نمی‌باشد ولی اما جمع شدن نزدیکان و دوستان برای تشیع جنازه و همراهی جنازه‌اش اشکالی ندارد و بلکه از سنت است مخصوصا اگر نزدیکانش یا دوستانش و یا غیره از کسانی که حقی بر او دارند، باشد.

اما این ماتم‌هایی که سه روز یا هفت روز و یا چهل روز است قطعا از بدعت‌هاست و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده و امتش را بر حذر کرده‌ است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش و سلف صالح، هیچ کدام آن را انجام نداده‌اند در صورتی که ایشان بر خیر حریص‌تر بودند.

برادرانمان را در این سرزمینی که سوال‌کننده ذکر کرد نصیحت می‌کنیم به جای خسته کردن در اینگونه بذل مال (بلکه اتلاف مال) که در شرع جایگاهی ندارد، از اولیای میت به صورت مخفیانه صدقه بدهد نه این‌گونه علنی و به این صورت انجام دهد.

الله شما را موفق بگرداند.

سوال کننده می‌گوید: شیخ بزرگوار آیا برای مسلمان خوردن این طعام و حاضر شدن در این مجالس صحیح است؟

شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله جواب دادند: خیر، برای مسلمان شایسته نیست که در ماتم‌ها حضور یابد بلکه بر او حرام است، چون این تشویق بدعت محسوب می‌شود و کسی که یاور بدعت باشد مانند فاعل آن است و گناه کار است و برادرانمان از حضور در این مجالس و تشویق بر آن و اقرار کردنش بر حذر می‌داریم، بلکه برای مسلمان انکار کردن اینگونه امور واحب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في القرى التي نسكن فيها عندما يموت أحدهم يتجمع أقرباء الميت وأصدقاؤه ومعارفه؛ لتشييعه ودفنه وتعزية أهله وتقديم المعونات المادية لهم بشكل يكفي ليقوم أهل الميت بتأجير طباخ لإعداد الطعام للمشيعين والمعزين والفترة تصل أحيانًا من ثلاثة أيام إلى سبعة أيام، وفي اعتقادهم أن مثل هذا العمل يُقَوِّي الصلة بينهم ويُوثق عُرَى المحبة، وفي اعتقادهم أن هذا الطعام صدقة مقبولة على روح الميت، يأكل منه الغني والفقير والصغير والكبير والمرأة والمحتاج وقد سبق أن الميت أو أخاه أو أباه أعطى هؤلاء الناس الذين يُعْطُونَ أهله مثل أعطياتهم. فهل هذا العمل صحيح؟ وهل يصح للمسلم أن يأكل من مثل هذا الطعام، وأن يحضر مثل هذا المجلس؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا العمل ليس بصحيح، ولكن إنما نقول: إن هذا العمل نعني به جمع التبرعات بالصدقات والمآتم المذكورة فإنه ليس بصحيح، وأما اجتماع الأصدقاء والأقارب لتشييع الميت والخروج بجنازته فهذا لا بأس به، وهو من السُّنَّة، فإن تشييع الميت لا شك أنه من السُّنَّة، خصوصا إذا كان له حق من قرابة أو صداقة أو تعليم أو غير ذلك.

وأما هذه المآتم التي تصل إلى ثلاثة أيام أو سبعة أيام أو أربعين يوما، فإنها من البدع التي نهى عنها رسول الله صلى الله عليه وسلم وحذر منها أمته، فالنبي -عليه الصلاة والسلام- ما فعلها ولا فعلها أصحابه رضي الله عنهم ولا السلف الصالح، وهم أحرص منا على الخير.

والذي ننصح به إخواننا في هذه البلاد التي تفعل مثل ما ذكره السائل أن يُوَفِّرُوا على أنفسهم التعب والعناء وبذل المال بل إتلاف المال في هذه المسائل التي ليست من الشرع في شيء، وإذا أراد أحد من أولياء الميت أن ينفعه فليتصدق عنه بصدقة تكون خفيةً، وليست على هذا الوجه الذي يعلنه هؤلاء. والله الموفق.

يقول السائل فضيلة الشيخ: هل يصح للمسلم أن يأكل من مثل هذا الطعام، وأن يحضر مثل هذا المجلس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا، المسلم لا ينبغي له أن يحضر مثل هذه المآتم، بل يحرم عليه ذلك؛ لأن هذا تشجيع للبدع، ومن أعان بدعة فهو كفاعلها فيأثم، فنُحَدِّرُ إخواننا من حضور هذه المآتم ومن التشجيع عليها ومن إقرارها، بل يجب على المسلم إنكار هذه الأشياء.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۹) حکم شرکت در مجالس فاتحه‌خوانی

نوحه خوانی بر میت از گناهان کبیره می‌باشد و تنها حرام نیست بلکه از گناهان کبیره می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۵۲۱) حکم گریه، شیون و خاک مالیدن بر خود در عزاداری

این اشتباه خیلی بزرگی است بلکه برای شخص واجب است که به پرودگار بودن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ راضی باشد و به قضا و قدر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز راضی باشد و کاری که دلالت بر ناراحتی و عصبانی بودن آن می‌دهد را انجام ندهد ...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۶) حکم گریه بر میت

بر اثر گریه کردن بر پدرش گناهی بر وی نیست. زیرا این امری فطری است که انسان نمی‌تواند آن را دفع کند به ویژه زمانی که مصیبت را به یاد آورد یا چیزی از آثارش مثل کتاب، لباس، مجلس و چنین چیزهایی را ببیند اما برای انسان شایسته است به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، صبر و شکیبایی کرده و مصیبتش و آنچه از دست داده را زیاد یاد نکند...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۰) حکم حضور در مراسم چهلم با اعمال نوحه‌خوانی

حضور در آن جایز نیست و برای کسی که دعوت می‌شود واجب است که نصیحتشان کند و بگوید: در مورد خودت و میتت تقوای الهی را رعایت کن و سببی برای نوحه خوانی نباش و در مال و وقتت بهره‌ی درست بجوی و از پروردگارت خوف داشته باش ...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۲) حکم جمع شدن در چادر برای کسی که می‌خواهد تعزیه بگیرد؟

این ماتم که اهل میت بعد از مرگ برایش می‌گیرند از بدعت‌هایی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش معروف نبوده و در آن مفاسدی از جمع شدن آنها و نوحه‌خوانی است و نوحه‌خوانی از امور منکر بلکه از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۴) حكم ختم قرآن و دعای ختم از کتاب احمد البراک برای میت

از این کتابی که سوال کننده گفتند چیزی در نزد من نیست و از آن نمی‌دانم اما جمع شدن اهل میت برای عزا به مدت سه روز و قرائت قرآن و اهدای ثواب آن از بدعت می‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه