سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۵۱۹) حکم قرائت فاتحه برای میت

(۳۵۱۹) سوال: حکم شرع در نظر شما شیخ محمد در مورد قرائت فاتحه برای میت در شب و یا مغرب و یا نماز صبح چیست؟

جواب:

تخصیص قرائت سوره‌ی فاتحه برای میت در هر وقتی که باشد بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌فرماید: «كل بدعة ضلالة»[۱] یعنی: (هر بدعتی گمراهی است). و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و هیچ یک از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نمی‌شناسم که چنین کاری می‌کردند و یا اثری بر مستحب بودن آن نیز وجود ندارد و بر ما شایسته نیست که کاری را انجام دهیم که سلف صالحمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم آن را انجام نداده‌اند در صورتی که بهترین روش، روش ایشان است که از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهیم ما را از اتباع ایشان قرار دهد.

و باید دانسته شود که برای قبول هر عبادتی دو شرط اساسی لازم است:

اول: این خالص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد یعنی این که انسان آن را برای نگاه مردم یا این که در صحبت‌های دیگران قرار گیرد یا برای  هرچیزی از امور دنیا که باشد، آن عبادت را انجام دهد.

دوم: این در آن عمل از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند.

متابعت در عبادت محقق نمی‌گردد مگر این که در شش امور با شرع موافق باشد:

در سبب، جنس، اندازه، صفت، زمان و مکانش و اگر در یکی از این شش امور با شرع مخالفت کند متابعت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صورت نگرفته است و آن نه صحیح است و نه مقبول اگر قصد تز آن عبادت باشد در واقع او مبتدع گشته است و آن اصلی در شرع ندارد. 


[۱]  [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع – في نظركم يا شيخ محمد- في قراءة الفاتحة للميت في الليل أو في المغرب أو في صلاة الصبح؟

فأجاب رحمه الله تعالى : تخصيص الفاتحة للقراءة للميت في أي وقت من الأوقات من البدع، وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنه قال: «كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ». ولا أعلم عن رسول الله صلى الله عليه وسلم ولا عن أحد من الصحابة ولا في أثر استحباب قراءة الفاتحة للأموات فعلى هذا لا ينبغي لنا أن نفعل ما لم يفعله أسلافنا الصالحون، فإن الخير في هديهم، نسأل الله – تعالى – أن يجعلنا من أتباعهم. ولْيُعْلَمْ أن كل عبادة يُشْتَرَط لقبولها شرطان أساسيان:

الشرط الأول: الإخلاص لله عز وجل فيها، بأن لا يحمل الإنسان على فعلها مراءاة الناس أو سماعهم أو شيء من أمور الدنيا.

والثاني: المتابعة لرسول الله صلى الله عليه وسلم.

ولا تتحقق المتابعة إلا إذا كانت العبادة موافقة للشرع في أمور ستة: موافقة للشرع في سببها، وفي جنسها، وفي قدرها وفي صفتها، وفي زمانها، وفي مكانها. فإن خالفت الشرع في واحد من هذه الأمور الستة لم تكن موافقة له، ولم يتحقق بها اتباع الرسول صلى الله عليه وسلم، وحينئذ لا تكون مقبولة ولا صحيحة، بل تكون مُبْتَدَعَةً إذا قصد الإنسان التعبد لله بها ولم يثبت أصلها في الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۵۱۷) حکم عزاداری طولانی‌مدت برای میت

این کارها صحیح نیست و کسی که به مصیبت دچار می‌شود واجب است که صبر کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اجر آن را بخواهد زیرا که غم و اندوه چیزی از تقدیر را تغییر نمی‌دهد...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۶) حکم پرداخت پول برای ختم کامل قرآن به نیت میت

این عمل هم برای کسی که قرآن می‌خواند و هم برای کسی که به او اجرت می‌دهد حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۴) حکم اعلان مجالس تعزیه در روزنامه‌ها و مجلات

شکی نیست که اعلام کردن در این‌جا مکروه یا حرام است بنابر قول به این که اجتماع برای تعزیه مکروه یا حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۳) آیا دعا برای میت بعد از مرگش جایز است؟

بله جایز است برای برادر مسلمانت در زندگانی و بعد از مرگش دعا کنی و فرقی ندارد تنها باشی یا در مجلسی از مجالس باشی...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۵) حکم اعلام تعزیه در روزنامه‌ها چیست؟

غالباً مقصود از تعزیه در روزنامه‌ها اعلان مرگ شخصی است که به سبب مرگ وی تعزیه گفته می‌شود وگرنه کسی که قصد تعزیه گفتن دارد می‌تواند برای خانواده‌ی میت نامه‌ای بنویسد یا با تلفن با آنان تماس بگیرد و نیازی به این اعلام ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۲) آیا میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می شود؟

منظور از عذاب دادن، دردمند شدن میت در قبرش است، هر چند که عقوبتی بر وی نباشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه