سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۵۱۹) حکم قرائت فاتحه برای میت

(۳۵۱۹) سوال: حکم شرع در نظر شما شیخ محمد در مورد قرائت فاتحه برای میت در شب و یا مغرب و یا نماز صبح چیست؟

جواب:

تخصیص قرائت سوره‌ی فاتحه برای میت در هر وقتی که باشد بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌فرماید: «كل بدعة ضلالة»[۱] یعنی: (هر بدعتی گمراهی است). و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و هیچ یک از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نمی‌شناسم که چنین کاری می‌کردند و یا اثری بر مستحب بودن آن نیز وجود ندارد و بر ما شایسته نیست که کاری را انجام دهیم که سلف صالحمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم آن را انجام نداده‌اند در صورتی که بهترین روش، روش ایشان است که از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهیم ما را از اتباع ایشان قرار دهد.

و باید دانسته شود که برای قبول هر عبادتی دو شرط اساسی لازم است:

اول: این خالص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد یعنی این که انسان آن را برای نگاه مردم یا این که در صحبت‌های دیگران قرار گیرد یا برای  هرچیزی از امور دنیا که باشد، آن عبادت را انجام دهد.

دوم: این در آن عمل از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند.

متابعت در عبادت محقق نمی‌گردد مگر این که در شش امور با شرع موافق باشد:

در سبب، جنس، اندازه، صفت، زمان و مکانش و اگر در یکی از این شش امور با شرع مخالفت کند متابعت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صورت نگرفته است و آن نه صحیح است و نه مقبول اگر قصد تز آن عبادت باشد در واقع او مبتدع گشته است و آن اصلی در شرع ندارد. 


[۱]  [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع – في نظركم يا شيخ محمد- في قراءة الفاتحة للميت في الليل أو في المغرب أو في صلاة الصبح؟

فأجاب رحمه الله تعالى : تخصيص الفاتحة للقراءة للميت في أي وقت من الأوقات من البدع، وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنه قال: «كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ». ولا أعلم عن رسول الله صلى الله عليه وسلم ولا عن أحد من الصحابة ولا في أثر استحباب قراءة الفاتحة للأموات فعلى هذا لا ينبغي لنا أن نفعل ما لم يفعله أسلافنا الصالحون، فإن الخير في هديهم، نسأل الله – تعالى – أن يجعلنا من أتباعهم. ولْيُعْلَمْ أن كل عبادة يُشْتَرَط لقبولها شرطان أساسيان:

الشرط الأول: الإخلاص لله عز وجل فيها، بأن لا يحمل الإنسان على فعلها مراءاة الناس أو سماعهم أو شيء من أمور الدنيا.

والثاني: المتابعة لرسول الله صلى الله عليه وسلم.

ولا تتحقق المتابعة إلا إذا كانت العبادة موافقة للشرع في أمور ستة: موافقة للشرع في سببها، وفي جنسها، وفي قدرها وفي صفتها، وفي زمانها، وفي مكانها. فإن خالفت الشرع في واحد من هذه الأمور الستة لم تكن موافقة له، ولم يتحقق بها اتباع الرسول صلى الله عليه وسلم، وحينئذ لا تكون مقبولة ولا صحيحة، بل تكون مُبْتَدَعَةً إذا قصد الإنسان التعبد لله بها ولم يثبت أصلها في الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۵۱۰) حکم رفتن زن برای تعزیه گفتن به یکی از خویشاوندان یا دوستانش

اشکالی ندارد برای تعزیه گفتن به دوست یا خویشاوندش به نزد وی برود به شرطی که اجتماع صورت نگیرد بلکه تعزیه گفته و بر می‌گردد یا تعزیه گفته و کمی می‌نشیند سپس بر می‌گردد...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۴) حكم ختم قرآن و دعای ختم از کتاب احمد البراک برای میت

از این کتابی که سوال کننده گفتند چیزی در نزد من نیست و از آن نمی‌دانم اما جمع شدن اهل میت برای عزا به مدت سه روز و قرائت قرآن و اهدای ثواب آن از بدعت می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۶) حکم اعتقاد به بازگشت ارواح میت در روزهای دوشنبه و پنجشنبه

این اصلی ندارد و زیارت قبور در هر وقتی مشروع است...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۴) حکم پوشیدن لباس سیاه در مصیبت

پوشیدن سیاه هنگام مصیبت شعار باطلی است که اصلی ندارد بلکه شایسته است انسان هنگام مصیبت آنچه شرع دستور داده را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۸) حکم شرکت در مجالس تعزیه که در آن اختلاط صورت می‌گیرد

تعزیه واجب نیست بلکه از جمله امور مستحب است لذا اگر لازمه‌ی حضور در مراسم تعزیه اختلاط زنان با مردان باشد جایز نیست زیرا نمی‌شود امری مستحب را با ارتکاب امری حرام انجام داد....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۹) حکم شرکت در مجالس فاتحه‌خوانی

نوحه خوانی بر میت از گناهان کبیره می‌باشد و تنها حرام نیست بلکه از گناهان کبیره می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه