(۵۸۷۷) حکم شرعی لقاح مصنوعی

(۵۸۷۷) سوال: اگر زن با مردی عقیم ازدواج کند، آیا مجاز است مایع مرد دیگری را به وی انتقال دهند؟ این انتقال می‌تواند از طریق تزریق یا همان لوله‌گذاری انجام شود و اگر وضعیت برعکس باشد، به این معنی که مرد سالم و زن عقیم باشد، آیا مجاز است مایع شوهر را تا زمان رشد جنین در محیط مشابه محیط رحم زن نگهداری کنیم؟ این روش در برخی بیمارستان‌ها در سراسر جهان انجام شده و موفق بوده است. حکم شرعی در هر دو حالت چیست؟

جواب:

اما در مورد حالت اول، اگر همسر نتواند فرزند تولید کند و همسرش مایع از فرد دیگری بگیرد و آن را در رحمش تزریق کند، این عمل حرام است و جایز نیست. پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يحل لرجل أن يسقي ماءه زرع غيره». [۱] (جایز نیست که آب مرد، کشت دیگری را آب دهد. ) ازدواج زن در دوران عده به‌خاطر ترس از اختلاط نسبت‌ها و فرزندان، حرام است و تحریم این کار در اولویت است؛ بنابراین هیچ‌گاه زن مجاز نیست خود را با مایعی غیر از مایع شوهر خود فرزندی به دنیا بیاورد و اگر چنین کند، فرزندان به او تعلق دارند و نه به شوهرش؛ زیرا آنها از مایع او نیستند.

اما در حالت دوم، اگر زن عقیم باشد و مایع شوهر را در محیطی تزریق کنند تا رشد نماید و سپس آن‌را در رحم زن تزریق کنند، اگر این عمل موفق باشد و پزشکان در این مورد آگاهی و مهارت داشته باشند، هیچ مشکلی ندارد؛ زیرا این کار معادل انزال مایع خارج از مهبل توسط مرد و سپس لقاح مهبل است و شوهر، همسر همان زن و مایع او مایع شوهرش است و در این مورد هیچ اشکالی وجود ندارد، فقها هم برای موارد مشابه این حالت تصریح کرده‌اند.

[۱] ابو داود: کتاب النکاح، باب فی وطء السبایا، شماره ۲۱۵۸؛ ترمذی: کتاب النکاح، باب ما جاء فی رجل یشتری الجاریة و هی حامل، شماره ۱۱۳۱.

تعداد بازدید: 23

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كانت المرأة متزوجة من رجل عقيم لا ينجب أطفالا فهل يجوز نقل ماء رجل آخر إليها بواسطة الحقن أو كما يسمى بالأنبوب، وما الحكم لو كان الأمر بالعكس، لو كان الرجل منجبا لكن المرأة نفسها عقيمة، فهل يجوز الاحتفاظ بماء زوجها في جو يشبه تماما جو رحم المرأة إلى حين نمو الجنين، وهذا ما حصل أن أجري في بعض مستشفيات العالم ونجحت هذه الطريقة، فما هو الحكم الشرعي في الحالتين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما الحالة الأولى وهي إذا كان الزوج لا ينجب فاتخذت زوجته ماء من شخص آخر وحقنته في رحمها لأجل الولادة؛ فإن هذا عمل محرم ولا يحل، وقد جاء في الحديث عن النبي عليه الصلاة والسلام: «لا يَحِلُّ لرجلٍ أَنْ يَسْقِيَ مَاءَهُ زَرْعَ غَيْرِهِ»، وإذا كان نكاح المرأة في عدتها محرمًا خوفًا من اختلاط الأنساب فإن هذا من باب أولى وأحوط، فلا يجوز لامرأة بأي حال من الأحوال أن تلقح نفسها بماء غير ماء زوجها، وإذا فعلت ذلك فإن الأولاد أولاد لها وليسوا أولادًا لزوجها؛ لأنهم لا يلحقون به، فهم من غير مائه.

وأما الحالة الثانية وهي ما إذا كانت المرأة هي التي لا تنجب فحقن الزوج ماءه في شيء حتى ينمو ثم بعد ذلك يُحقن في رحم المرأة، فإن هذا لا بأس به إذا كانت العملية ناجحة وعلم هذا عند الأطباء؛ لأن هذا لا يعدو أن يكون الرجل قد أنزل خارج الفَرْج ثم بعد ذلك لقح به الفرج، والزوج هو زوجها، والماء ماء زوجها، ولا حَرَجَ في ذلك، وقد نص الفقهاء على مثل هذه الحال.