سه‌شنبه 5 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۳۱۶) حکم نماز خواندن بر میّت بعد از دفن آن

(۳۳۱۶) سوال: اگر شخصی وفات کند و دفن کرده شود؛ آیا نماز خواندن بر قبر او جایز می‌باشد؟

جواب:

نماز خواندن بر میّت بعد از دفن آن برای کسی که بر او نماز نخوانده است مشروع می‌باشد به این دلیل که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که بر قبر، بعد از دفن نماز خوانده است [۱]هنگامی که از قبل بر او نماز خوانده نشده است.

 اما آیا این که زمان محدود و معینی وجود دارد که بر روی قبر نماز خوانده شود یا مطلق می‌باشد؟ بعضی از علماء گفته‌اند زمان آن محدود به یک ماه است و اگر از یک ماه گذشت بر آن قبر نماز خوانده نمی‌شود و بعضی دیگر گفته‌اند اگرچه از یک ماه نیز بگذرد نماز خوانده می‌شود و این صحیح می‌باشد به شرط اینکه در زمانی که میّت وفات کرده است نمازگزار از اهل نماز بوده است (یعنی به سن نماز خواندن رسیده باشد) پس اگر میت قبل از از رسیدن سن نمازگزار به هفت سال وفات کرد، بر او نماز نمی‌خواند. بنابراین برای ما مشروع نمی‌باشد که بر اهل بقیع که در زمان‌های دور وفات کرده‌اند نماز بخوانیم. پس صحیح آن است که مقید به زمان نمی‌باشد ولی آن کسی که می‌خواهد بر قبری نماز بخواند باید میّت را درک کرده باشد به عبارت دیگر زمانی که میّت وفات نموده است او هفت سال یا مانند آن را داشته است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا مات الشخص ودُفِنَ هل تجوز الصلاة عليه وهو في القبر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الصلاة على الميت بعد دفنه لمن لم يُصَلِّ عليه أولا مشروعة؛ لأنه ثبت أن رسول الله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- صلَّى على القبر بعد دفن الميت، حيث لم يُصَلِّ عليه من قبل، ولكن هل تُحدد المدة التي يُصَلَّى فيها على القبر، أم هي مطلقة؟

قال بعض العلماء: إنها تحدد. بشهر، وإنه لا يُصَلَّى على القبر بعد مُضِي شهر.

وقال آخرون: بل يُصَلَّى عليه ولو زادت المدة على شهر. وهذا هو الصحيح، بشرط أن يكون هذا الميت مات في زمن يكون فيه المصلي عليه من أهل الصلاة، فإن كان هذا الميت قد مات قبل أن يبلغ المصلى عليه سبع سنوات فإنه لا يُصَلَّى عليه؛ ولهذا لا يشرع لنا أن نصلى على أهل البقيع الذين ماتوا من أزمنة بعيدة، فالصحيح أنها لا تتقيد بمدة، إلا أنه لا بد أن يكون هذا الذي يريد الصلاة على القبر ممن أدرك الصلاة على الميت بمعنى: أن الميت مات وله سبع سنين أو نحوها.

مطالب مرتبط:

(۳۳۲۴) آیا در نماز جنازه، دو نماز عید و کسوف، دعای استفتاح خوانده می‌شود؟

علماء در مورد نماز جنازه می‌گویند: دعای استفتاح ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۰۲) حکم نماز بر میتی که احتمال بی‌نمازی او وجود دارد

هرچند ظن غالبش بر این باشد که اهل نماز نبوده است اما تا وقتی ‌که به یقین نرسیده، از نماز خواندن بر او خودداری نمی‌کند ولی وقتی که غلبه‌ی ظن، مبنی بر قرینه‌های قوی باشد، دراین‌‌صورت چنانچه خواست برایش دعا کند آن را مقید کرده و بگوید: ....

ادامه مطلب …

(۳۳۰۴) روش نماز جنازه به صفتی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده چگونه است؟

روش نماز جنازه اینگونه است که نمازگزار به سوی میت می‌رود، اگر مرد بود، کنار سرش می‌ایستد و اگر زن بود در وسطش می‌ایستد....

ادامه مطلب …

(۳۳۲۵) خواندن نماز فرض یا شرکت در نماز جنازه؟

همراه ایشان نماز جنازه بخوان سپس نماز فرض خود را به جای بیاور به این خاطر که اگر نماز فرض را بخوانی، نماز جنازه از تو فوت خواهد شد اما اگر نماز جنازه را بخوانی، نماز فرض از تو فوت نخواهد شد...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۵) آیا برای نماز بر میت وقت مشخصی است؟

نماز بر جنازه وقت مشخصی ندارد و آن هم برای اینکه مرگ وقت مشخصی ندارد، پس هر وقت انسان بمیرد، غسل و کفن می‌شود و در هر وقتی از شب یا روز بر او نماز خوانده می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۹) حکم تأخیر در غسل و دفن میت

دفن کردن میّت در شب بدون نماز خواندن بر او جایز نمی‌باشد زیرا نماز خواندن بر مسلمانان هنگامی که وفات نمود واجب است؛ بنابراین هنگامی که در شب وفات نمود غسل و کفن کرده می‌شود و بر او نماز خوانده می‌شود و اگر تعداد نمازگزاران کم باشد نیز به جا می‌آید و مشکلی در شب دفن کردن او نیست اما همانگونه که گفتیم اگر برای زیاد شدن نمازگزاران تا صبح صبر شود، اشکالی در آن نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه