شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۱۲۹) حکم تأخیر در وفای به نذر

(۶۱۲۹) سوال: آیا برای من جایز است فریضه‌‌ی حج را قبل از وفا به نذری که نمودم ادا کنم؟ زیرا وفای به این نذر جز در کشورم ممکن نیست در حالی که الان در عربستان سعودی هستم و به خاطر شرایط کاری نمی‌‌توانم به نذرم وفا کنم. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

بله، در چنین حالتی اشکالی ندارد قبل از وفای به نذر در صورتی که وفا نمودن به آن بعد از حج میسر بوده و قبل از آن امکان ندارد، حج را ادا کنی به خاطر خاطر اینکه نذر به کشور خودت بر می‌‌گردد و تو الان در کشور دیگری هستی و نمی‌‌توانی قبل از فرا رسیدن موسم حج بروی. اما‌ ای کاش سؤال کننده برای ما بیان می‌‌نمود چرا نمی‌‌تواند به نذر خود جز در کشور خودش وفا کند. آیا به خاطر این بوده که برای یکی از خویشاوندان خود که در کشور دوم یافت می‌‌شود نذر نموده است؟ نمی‌‌دانم چه چیزی باعث شده که فقط می‌‌تواند در کشورش به آن وفا کند، زیرا اگر مقصود فقط مکان باشد، وفا نمودن به نذر در مکه بهتر از سایر جاها است و برای انسان جایز بوده نذر را از مکان مفضول به مکان فاضل منتقل کند. دلیل آن این بوده که مردی به نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و گفت: نذر نمودم در صورتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مکه را برای تو فتح نمود، در مسجد الاقصی نماز بخوانم. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او گفت: «صل هاهنا»: (این جا نماز بخوان) یعنی در مکه، آن مرد دو بار تکرار کرد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: «شأنك إذن»[۱]: (در این صورت خودت می‌‌دانی) این دلالت می‌‌دهد بر اینکه انتقال نذر از مکان مفضول به مکان فاضل اشکالی ندارد، زیرا مقصود از اصل نذر رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. بنابراین هر آن چه باعث تقرب بیشتر به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شده، بهتر است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لي أن أؤدي فريضة الحج قبل أن أفي بنذر كنتُ قد نذرته، حيث إن الوفاء بهذا النذر غير ممكن إلا في بلدي، وأنا الآن موجود في السعودية، ولا أستطيع الوفاء بالنذر لظروف عملي؟ أرجو الإفادة مأجورين.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نعم لا حَرَجَ عليك في مثل هذه الحال أن تحج قبل الوفاء بالنذر إذا كان الوفاء بالنذر أمرًا متيسرا بعد الحج، وأنه قبل الحج لا يمكن؛ لأنه في بلدك وأنت الآن في بلد آخر لا يمكنك أن تذهب إلى بلدك قبل حلول موسم الحج، ولكن ليتَ السائل بين لنا لماذا لا يكون وفاء النذر إلا في بلده، هل هو لأنه نذره لأحد من أقاربه لا يوجد في البلد الثاني، ولا أعلم ما الذي جعله يكون متعينا في بلده؛ لأنه إذا كان المقصود المكان فقط فإن وفاء النذر في مكة مثلا أفضل من وفائه في أي بلد آخر، ويجوز للإنسان أن ينقل النذر من المكان المفضول إلى المكان الفاضل، ودليل ذلك أن رجلاً جاء إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: إني نذرت إن فتح الله عليك أن أصلي في المسجد الأقصى. فقال له النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «صَلِّ هاهنا» يعني في مكة، فأعاد عليه فقال صل هاهنا». فأعاد عليه فقال له: «شَأْنَكَ إِذَنْ»، وهذا يدل على أن نقل النذر من المكان المفضول إلى المكان الفاضل لا بأس به؛ لأن أصل النذر إنما يقصد به وجه الله فكلما كان أشد تقرباً إلى الله كان أولى.

مطالب مرتبط:

(۶۱۴۶) حکم ترک نذر روزه و جبران آن پس از سال‌ها

این مرد نذری معلق به شرط نموده و این شرط برای وی حاصل شده است و زمانی که شرط حاصل شود آنچه را شرط نموده واجب است انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۰) حکم تأخیر در وفای به نذر روزه و لزوم قضای آن

گفته‌‌اش: از الله خواستم؛ احتمال دارد به این معنا باشد که نذر نموده روز دوشنبه و پنجشنبه را روزه بگیرد و احتمال دارد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواسته یعنی از او خواسته  بر این کار او را یاری کند. اگر دومی باشد یعنی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواسته او را بر این کار یاری کند، چیزی بر او او نیست....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۹) حکم وفای به نذر و نحوه پرداخت صدقه به افراد مشخص‌شده

بر تو واجب نیست این مبلغ را پرداخت کنی اما بر برادرانت واجب بوده آن را پرداخت کنند، زیرا ضامن هستند و برادران تو الان بدهکار تو هستند و برای هیچ کسی حلال نیست که کسی را که به او اعتماد نموده فریب دهد....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۴) حکم ذبح نذر برای فقرا

در ابتدا واجب بوده بدانیم کمترین حالت نذر کراهت است و برخی از علما آن را حرام می‌‌دانند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۴) حکم نذر روزه و روزهای مخصوص مانند عرفه و عاشورا

اگر نذر در این روزها مشخص است جایز نیست آن را به عنوان سنت بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۱۴۸) حکم عدم وفای به نذر روزه

اگر از روی کوتاهی آن را به تأخیر انداخته، به جای او روزه گرفته می‌‌شود و اگر بدون کوتاهی آن را به تأخیر انداخته مانند اینکه هنگامی که نذر بر او واجب شده شروع نموده سپس قبل از اتمام آن فوت کرده به جای او قضا نمی‌‌شود و کفاره داده نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه