دوشنبه 22 ذیحجه 1447
۱۸ خرداد ۱۴۰۵
8 ژوئن 2026

(۶۱۰۲) حکم پرداخت پول به جای غذا در کفاره‌ی قسم

(۶۱۰۲) سوال: این سؤال را به شما می‌‌نویسم به این امید که لطف نموده و جواب دهید. سؤال این است: آیا به جای غذا دادن کفایت است به ده مسکین پول دهم و پول‌‌ها به اندازه‌‌ی غذا باشد، این به خاطره کفاره‌‌ی قسم است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

برای انسان جایز نیست غذا را به درهم تغییر دهد، زیرا آنچه در شریعت مقرر شده بدون اینکه شخص به چیز دیگری وارد شود باید در آن توقف نماید. به همین دلیل می‌‌گوییم: جایز نیست به جای زکات فطر، کفاره‌‌ی ظهار، کفاره‌‌ی قسم، کفاره‌‌ی تراشیدن موی سر در حج و شبیه این‌‌ها که در آن نص بر غذا دادن وارد شده؛ درهم (پول) پرداخت کنی. پیروی از نص در این امور واجب است و چه بسا شارع حکمتی داشته باشد که عقول ما آن را در این تعیینات درک نکند. برخی ممکن است گمان کنند که این احکام صرفا برای منفعت محض فقیر است و تصور کنند که درهم (پول) برای فقیر بهتر یا محبوب‌‌تر از غذا دادن است، پس از غذا دادن به پرداخت تغییر دهند اما نظر ما بر این است که در چنین اموری واجب بوده بر آنچه در شریعت آمده توقف نمود و از حدود شرع فراتر نرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أكتب إلى سماحتكم هذا السؤال عسى أن تتفضلوا بالإجابة عليه، وهو: هل يكفي أن أدفع نقودًا لعشرة مساكين بدلًا من إطعامهم، والنقود تكون مقدَّرة بالطعام، وذلك لكَفَّارة حِنث علي؟ جزاكم الله كل خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجوز للإنسان أن يستبدل الطعام بدراهم؛ لأن ما نص عليه في الشرع فإنه يجب الوقوف عليه بدون أن يتخطاه الإنسان إلى غيره، ولهذا نقول: لا يجوز أن تدفع الدراهم بدلا عن زكاة الفطر، ولا عن كَفَّارة الظُّهار، ولا عن كَفَّارة اليمين ولا عن كَفَّارة حلق الرأس في الحج، وما أشبه ذلك مما نص الله فيه على الإطعام؛ فإن الواجب اتباع النص في هذه الأمور، ولعل للشارع نظرًا لا تدركه عقولنا في هذه التعيينات التي قد يظن البعض أنها من أجل مصلحة الفقير المحضة، فيرى أن الدراهم أفضل أو أحب إلى الفقير من الإطعام، فيعدل عن الإطعام إليها، ولكننا نرى أن مثل هذه الأمور يجب التوقف فيها على ما ورد به الشرع، ولا يتجاوز فيها ما جاء به الشرع.

مطالب مرتبط:

(۶۰۷۰) حکم طلاق در حالت خشم و بازگشت به همسر پس از طلاق

می‌‌گوییم: آیا قصدت این بوده که همسرت در صورتی که مخالفتی رخ دهد به طلاق است یا اینکه چنین قصدی نداشتی و قصدت فقط تهدید و منع او بوده است؟ اگر نیت تو اولی بوده پس طلاق واقع می‌‌شود و اگر نیت تو دومی بوده و قصد تو تهدید و منع او بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۳) حکم قسم به طلاق در هنگام خشم

شایسته است خود را کنترل نموده، از خشم خود جلوگیری کنی و اعصاب خود را آرام کنی و اگر خواستی قسم یاد کنی، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کن و به طلاق و محرمات قسم یاد نکن، زیرا مخالف امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۶) حکم طلاق و نفقه در صورت قسم به ازای پرداخت بدهی

این سؤال کننده و دیگران را نصیحت نموده که در گفتن طلاق سهل‌‌انگاری نکنند و در قسم‌‌های خود به چنین چیزی عادت نکنند، زیرا این مسئله خطرناک بوده و بسیاری از اهل علم اگر بیشتر آن‌‌ها نباشد نظرشان بر این است که قسم یاد نمودن به طلاق، در هر صورت طلاق است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۵) حکم شکستن قسم و استغفار هنگام قسم یاد کردن

هرگاه انسان بر انجام چیزی قسم یاد نماید سپس آن را انجام ندهد بر او کفاره لازم است...

ادامه مطلب …

(۶۰۷۵) حکم ترک قسم بی‌‌فایده و کفاره‌‌ی آن

هرگاه انسان بر چیزی قسم یاد نمود؛ برخی اوقات باطل ساختن قسم بر او واجب بوده، برخی اوقات حرام بوده، برخی اوقات بهتر بوده آن را باطل سازد و برخی اوقات بهتر است آن را باطل نسازد...

ادامه مطلب …

(۶۰۳۳) حکم شرعی قسم دروغ برای فرار از بدهکاری

دروغ حرام بوده و کوچک شمردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر آن بزرگ است. به همین دلیل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر کسی که قسم گیر می‌‌شود، کفاره واجب نموده....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه