دوشنبه 15 ذیحجه 1447
۱۱ خرداد ۱۴۰۵
1 ژوئن 2026

(۶۰۲۵) حکم قسم خوردن در نفس انسان

(۶۰۲۵) سوال: من سیگار می‌‌کشم و در دل خود گفتم: اگر دوباره سیگار کشیدم زنم بر من حرام شود اما فراموش کردم و سیگار کشیدم و به یاد آوردم که گفتم: همسرم بر من حرام شود؛ در این حالت چه چیزی بر من لازم است؟ لطفا پاسخ دهید. جزاکم الله خیرا.

جواب:

مادامی که این اندازه بر ترک دخانیات اصرار دارید، من از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌خواهم که شما را بر ترک نمودن آن یاری کند و به شما عزمی راستین، ثابت قدمی و صبر عطا کند تا در مورد آنچه می‌‌خواهی موفق شوی. اما سؤال تو به نسبت تحریمی که گفتی، اگر آن را در دل خود بدون به زبان آوردن گفتی، حکم و اثری ندارد ولی اگر آن را با زبانت گفتی و هدفت وادار نمودن خود بر ترک سیگار بوده؛ حکم آن، حکم قسم است. لذا هرگاه از روی عمد سیگار کشیدی  و به یاد تو بود، بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است و اگر از روی فراموشی بود چیزی بر تو نیست. اما دوباره آن را بعد از آن در حالی که به یاد داری تکرار نکن. اگر بعد از آن دوباره به آن سیگار کشیدی در حالی که به یاد داشتی، بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است که عبارتند از: غذا دادن به ده مسکین یا لباس پوشاندن آنها یا آزاد کردن برده، بین این سه چیز اختیار داری و کیفیت غذا دادن به این صورت است که یا به آنها نهار یا شام می‌‌دهی یا اینکه به آنها برنج همراه با گوشت می‌‌دهی که برای هر ده نفر، شش کیلو کافی است. تفاوتی ندارد که به یک خانه باشد یا چند خانه‌‌ی مختلف و اگر فقرایی را نیافتی که به آنها بدهی، سه روز پی در پی روزه می‌‌گیری.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا إنسان أشرب الدخان، وقد قلت بقلبي: إذا شربت الدخان مرة ثانية تحرم على زوجتي، ونسيت ثم شربته، وتذكرت أنني قلت: تحرم علي زوجتي فماذا يَلْزَمُني في هذه الحالة؟ أفيدونا جزاكم الله كل خير.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: ما دمت على هذا الجانب الكبير من الحرص على ترك الدخان فإني أسأل الله -سبحانه وتعالى- أن يعينك على تركه، وأن يرزقك العزيمة الصادقة والثبات والصبر حتى توفق لما تصبو إليه، وأما سؤالك عن التحريم الذي قلته فإن كنت قلت ذلك بقلبك بدون ذكر بلسانك فلا حكم له، ولا أثر له، وإن كنت قلته بلسانك وأنت تقصد بذلك التوكيد على نفسك بترك الدُّخَان فإن هذا حكمه حكم اليمين، فإن شربت الدخان متعمدا ذاكرًا فعليك كَفَّارة يمين، وإن كنت ناسيا فلا شيء عليك، لكن لا تعد إليه بعد ذلك وأنت ذاكر، فإن عدت إليه بعد ذلك وأنت ذاكر وجبت عليك كفارة اليمين، وهي إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة، فأنت مخير في هذه الثلاثة، وكيفية الإطعام إما أن تغديهم أو تعشيهم وإما أن تدفع إليهم رزا مصحوبا بلحم يكفيهم مقدراه ستة كيلوات للعشرة جميعا، سواء في بيت واحد أو في بيوت متعددة، فإن لم تجد فقراء تدفع إليهم ذلك فإنك تصوم ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۵۶) حکم قسم به حرام کردن ازدواج

این مرد در حق خود هنگامی که این سوگند را یاد نموده که ازدواج نکند مگر بعد از ده سال اشتباه کرده است، زیرا آنچه انجام داده بر خلاف امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۶۰۷۹) حکم طلاق و کفاره در مورد قسم یاد شده به همسر برای جلوگیری از رفتن به خانواده

اگر منظور او از گفته‌‌اش به همسرش: اگر به خانه‌‌ی خانواده‌‌ات رفتی به طلاق هستی، این بوده که می‌‌خواسته او را تهدید و منع کند از اینکه به نزد خانواده‌‌اش برود؛ حکم قسم را دارد و می‌‌تواند از آن منصرف شود و کفاره‌‌ی قسم دهد....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۵) حکم ترک قسم بی‌‌فایده و کفاره‌‌ی آن

هرگاه انسان بر چیزی قسم یاد نمود؛ برخی اوقات باطل ساختن قسم بر او واجب بوده، برخی اوقات حرام بوده، برخی اوقات بهتر بوده آن را باطل سازد و برخی اوقات بهتر است آن را باطل نسازد...

ادامه مطلب …

(۶۰۶۴) حکم طلاق در اثر قسم به اجبار و کفاره آن

از چنین قسم‌‌هایی مانند قسم طلاق پرهیز کنی، زیرا قسم‌‌های نامشروع است همچنین در زمان سلف یعنی زمان صحابه مشهور نبوده است. بنابراین از جمله قسم‌‌هایی است که شایسته نیست مؤمن به آن قسم یاد کند....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۹) شخصی خوردن چیزی را از دست شخص دیگر بر خود حرام نموده است، کفاره‌‌ی آن چیست؟

هرگاه انسان چیزی را بر خود حرام کند به این معنا بوده که قصد امتناع از آن را با این صیغه داشته، لذا به منزله‌‌ی کسی است که قسم یاد نموده و می‌‌تواند آنچه آن بر خود را حرام نموده، انجام دهد سپس کفاره‌‌ی قسم دهد...

ادامه مطلب …

(۶۰۴۰) حکم برداشتن مال شوهر بدون اطلاع او برای نفقه فرزندان

برای زن جایز نیست بدون اجازه از مال شوهرش بردارد، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگان حرام کرده که از مال یکدیگر بردارند و این مسئله را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجة الوداع بیان نموده

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه