(۵۹۵۵) سوال: شیخ بزرگوار! آیا درست است که زیاده‌‌روی در نوشیدن قهوه مکروه است؟

جواب:

قهوه از جمله نوشیدنی‌‌های مباح است اما اگر گفته شود: زیاده‌‌روی در نوشیدن آن ضرر دارد، حرام می‌‌شود. از این رو مردم متفاوت هستند: به شخصی که به وی گفته می‌‌شود: قهوه ننوش که برای تو ضرر دارد، می‌‌گوییم: آن را ننوش زیرا بر تو حرام است و دیگری که به نوشیدن آن عادت کرده و در او تأثیری ندارد، می‌‌گوییم: هر چقدر خواستی بنوش! به همین دلیل هیچ کس شکی ندارد که خرما حلال است اما اگر به شخصی که بیماری قند دارد، گفته شود: خرما نخور، زیرا بر بیماری تو اثر می‌‌گذارد و ضرر دارد می‌‌گوییم: خرما بر تو حرام است هر چند که در اصل حلال باشد. بنابراین هر چیز حلال، از خوردنی‌‌ها، ‌‌ نوشیدنی‌‌ها و پوشیدنی‌‌ها؛ اگر برای انسان ضرری داشته باشد، بر او حرام می‌‌شود. همچنین هر چیز حرام از این دسته، اگر برای رفع ضرورت باشد، حلال می‌‌شود. به عنوان مثال، مردی گرسنه که می‌‌ترسد بمیرد برای او گوشت مردار، گوشت خوک و آنچه برای بت‌‌ها ذبح شده، حلال می‌‌شود، همچنین شخصی که ضروت دارد، می‌‌تواند حریر بپوشد، منظور این است که برای مرد جایز است حریر بپوشد در صورتی که حساسیت یعنی خارش داشته باشد و پزشکان می‌‌گویند: آنچه آن را از بین می‌‌برد، پوشیدن حریر است؛ می‌‌گوییم: حریر بپوش هر چند که حرام است، اما به خاطر نیاز، پوشیدن آن برای او جایز است. مهم اینکه یک چیز برخی اوقات برای شخصی حرام و برای دیگری حلال بوده و این بر حسب اقتضای حال او است. اما آنچه به‌‌طور مطلق حرام بوده، بر همه حرام است، با این وجود آنچه بر همه حرام است، هرگاه انسان ناچار شد و خوردن آن برای او ضرروی بود، برای او حلال می‌‌شود.