سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۵۹۰۸) حکم قرار دادن صندوقی برای دیه‌‌ی قتل

(۵۹۰۸) سوال: حکم قرار دادن صندوقی که فقط برای خون (دیه‌‌ی قتل) باشد، چه حکمی دارد؟ مثلا -لا سمح الله- اگر شخصی بر او لازم شد که دیه را پرداخت کند این صندوق دیه را کامل پرداخت می‌‌کند. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اول: سخن این برادر سؤال کننده: (لا سمح الله) شایسته نیست، زیرا چه بسا احساس شود که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آنچه اراده می‌‌کند مجبور است؛ بلکه گفته می‌‌شود: (لا قدر الله) الله مقدر نکند یا با عبارتی بهتر از آن: (لا قدر الله الا الخیر) الله جز خوبی را مقدر نکند.

به نسبت سؤال نظرم بر این بوده که صندوق برای خون قرار داده نشود، زیرا قرار دادن صندق برای خون -پرداخت دیه- باعث می‌‌شود که نادانان در کشتن مردم بی‌‌پروا باشند؛ از این جهت که احساس می‌‌کند دیه فراهم است، همان‌‌طور که از برخی نقل شده که می‌‌گویند: برای من مهم نیست که کسی را زیرا پا گذارم یا خیر، زیرا دیه فراهم است. بنابراین در این کار مفسده وجود دارد اما اگر چنین چیزی رخ داد و این اتفاق افتاد دیه‌‌ی خطا بر نزدیکان (خویشاوندان نزدیک) قاتل همان‌‌گونه که اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله ذکر می‌‌کنند واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم وضع الصندوق المخصص للدم فقط؟ مثلا – لا سمح الله – إذا وقع على شخص دفع دية فإن هذا الصندوق يدفعها كاملة دون تردد، أفيدونا في هذا السؤال.

فأجاب رحمه الله تعالى-: أولا قول الأخ السائل: «لا سمح الله» هذه الكلمة لا تنبغي؛ لأنها قد تشعر بأن الله – تعالى – يُكره على ما يريد، وإنما يقال: لا قدر الله، أو بعبارة أحسن أيضًا: لا قدر الله إلا الخير.

أما بالنسبة لسؤاله فإني أرى ألا يوضع صندوق للدم؛ لأنه إذا وضع صندوق للدم – يعني لدفع الديات- فإن هذا يوجب أن يتهور السفهاء وألا يبالوا بقتل الناس؛ لأنه يشعر بأن الدية موجودة، كما نقل عن بعضهم أنه يقول: أنا لا يهمني أن أدهس أحدًا أو لا لأن الدية موجودة، فيكون في ذلك مفسدة، لكن إذا وقعت الواقعة وحصلت الحادثة فإن دية الخطأ على العاقلة كما ذكر ذلك أهل العلم رحمهم الله.

مطالب مرتبط:

(۵۸۹۵) حکم شرعی تصادف غیرعمد منجر به فوت شخص غیرمسلمان

تفاوت دین تأثیری ندارد زیرا این مرد خونش معصوم (کشتنش درست نیست) بوده اما اگر خونش معصوم نباشد (مثلا کافر جنگی) باشد، خونش هدر است و مادامی که خونش معصوم باشد دیه دارد و دیه نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

(۵۹۰۷) دیه چگونه پرداخت می‌‌شود؟

هرگاه انسان بر شخصی جنایت کرد و یکی از منافع او را از بین ببرد، مانند منفعت شنوایی، بینایی و مواردی مشابه آن؛ بر او واجب است دیه‌‌ی این منفعت را پرداخت کند.....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۳) بعد از جدا نمودن نوزاد از شیر، مبتلا به اسهال شد و در اثر آن فوت نمود، آیا بر پدر و مادر او چیزی است؟

اگر دانسته شود که سبب اسهال به خاطر تصرف مادر یا پدر بوده، بر کسی که مسبب آن باشد کفاره واجب است، که کفاره‌‌ی آن آزاد کردن برده بوده و اگر نیافت دو ماه پی در پی روزه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۴) حکم شرعی اقدام ناآگاهانه کودک در مرگ نوزاد و تکلیف پس از بلوغ

اما آنچه نزد من راجح بوده این است که در این حالت کفاره بر او واجب بوده و شایسته نیست که مرد یا زن آنچه را الله بر او واجب نموده به خاطر حیاء از مردم ترک کند

ادامه مطلب …

(۵۸۸۴) کفاره تصادف و مسئولیت شرعی در جبران خسارت

اگر برده‌ی مؤمن پیدا نکردید، دو ماه پیاپی روزه بگیرید و باید برای هر یکی از آنان، کفاره را بپردازید، بنابراین شش ماه را روزه می‌گیرید، هر دو ماه به صورت پیاپی انجام شود و نیازی نیست که شش ماه را پیاپی روزه بگیرید،...

ادامه مطلب …

(۵۹۰۲) حکم شرعی مادر در فوت نوزاد هنگام شیر دادن

ظرم این بوده که این مادر احتیاط کند و دو ماه پی در پی برای توبه روزه بگیرد، اما به نسبت دیه اگر پدرش زنده باشد حق پدرش است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه