شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۵۹۰۸) حکم قرار دادن صندوقی برای دیه‌‌ی قتل

(۵۹۰۸) سوال: حکم قرار دادن صندوقی که فقط برای خون (دیه‌‌ی قتل) باشد، چه حکمی دارد؟ مثلا -لا سمح الله- اگر شخصی بر او لازم شد که دیه را پرداخت کند این صندوق دیه را کامل پرداخت می‌‌کند. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اول: سخن این برادر سؤال کننده: (لا سمح الله) شایسته نیست، زیرا چه بسا احساس شود که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آنچه اراده می‌‌کند مجبور است؛ بلکه گفته می‌‌شود: (لا قدر الله) الله مقدر نکند یا با عبارتی بهتر از آن: (لا قدر الله الا الخیر) الله جز خوبی را مقدر نکند.

به نسبت سؤال نظرم بر این بوده که صندوق برای خون قرار داده نشود، زیرا قرار دادن صندق برای خون -پرداخت دیه- باعث می‌‌شود که نادانان در کشتن مردم بی‌‌پروا باشند؛ از این جهت که احساس می‌‌کند دیه فراهم است، همان‌‌طور که از برخی نقل شده که می‌‌گویند: برای من مهم نیست که کسی را زیرا پا گذارم یا خیر، زیرا دیه فراهم است. بنابراین در این کار مفسده وجود دارد اما اگر چنین چیزی رخ داد و این اتفاق افتاد دیه‌‌ی خطا بر نزدیکان (خویشاوندان نزدیک) قاتل همان‌‌گونه که اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله ذکر می‌‌کنند واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم وضع الصندوق المخصص للدم فقط؟ مثلا – لا سمح الله – إذا وقع على شخص دفع دية فإن هذا الصندوق يدفعها كاملة دون تردد، أفيدونا في هذا السؤال.

فأجاب رحمه الله تعالى-: أولا قول الأخ السائل: «لا سمح الله» هذه الكلمة لا تنبغي؛ لأنها قد تشعر بأن الله – تعالى – يُكره على ما يريد، وإنما يقال: لا قدر الله، أو بعبارة أحسن أيضًا: لا قدر الله إلا الخير.

أما بالنسبة لسؤاله فإني أرى ألا يوضع صندوق للدم؛ لأنه إذا وضع صندوق للدم – يعني لدفع الديات- فإن هذا يوجب أن يتهور السفهاء وألا يبالوا بقتل الناس؛ لأنه يشعر بأن الدية موجودة، كما نقل عن بعضهم أنه يقول: أنا لا يهمني أن أدهس أحدًا أو لا لأن الدية موجودة، فيكون في ذلك مفسدة، لكن إذا وقعت الواقعة وحصلت الحادثة فإن دية الخطأ على العاقلة كما ذكر ذلك أهل العلم رحمهم الله.

مطالب مرتبط:

(۵۹۱۴) نوزادی پدرش در اثر تصادف وفات نموده، آیا برای برادران بزرگش درست است آن را ببخشند؟

برای برادران بزرگ و بقیه‌‌ی میراث‌‌بران بزرگ و عاقل جایز است که فقط از سهم خود کوتاه بیایند، اما کسانی که کوچک هستند، کسی حق ندارد که از سهم آن‌‌ها کوتاه بیاید....

ادامه مطلب …

(۵۸۸۹) کفاره سقط جنین عمدی

برای او هیچ کفاره‌ای وجود ندارد؛ زیرا جنین هنوز خلق نشده و روح در آن دمیده نشده است...

ادامه مطلب …

(۵۹۱۲) حکم گرفتن دیه‌‌ی مقتول و قرار دادن آن در جایی که برای او وقف باشد

دیه‌‌ی مقتول ملکی برای میراث‌‌بران او بوده و هرگونه که می‌‌خواهند در آن تصرف می‌‌کنند و در صورتی که میراث‌‌بران در سن رشد نیستند، درست نیست که در مصالح خیری مصرف شود...

ادامه مطلب …

(۵۸۸۸) حکم کوتاهی در شیر دادن به نوزاد

مرتکب گناه بزرگی شده است، عافیت و امنیت را از الله می‌خواهیم، او باید به درگاه الله بازگشت و توبه نماید و از این کار حرامش توبه کند که به حرمت یک انسان تجاوز کرده است....

ادامه مطلب …

(۵۸۹۰) آیا مرگ در تصادف ناشی از سرعت زیاد، خودکشی محسوب می‌شود؟

هر کاری که از سوی انسان باعث کشته شدنش گردد، خودکشی محسوب می‌شود و همانند کسی است که خود را مستقیماً بکشد...

ادامه مطلب …

(۵۹۰۹) حکم شرعی جمع‌آوری مال برای دیه و استفاده از آن در صورت اتمام مبلغ

(گرفتن) اضافه بر دیه حرام است، لذا بر او واجب بوده که هنگام جمع شدن کامل دیه متوقف شود چون او به مقتضای این قبض از مردم گدایی می‌‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه