چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

(۴۰۱۳) سوال: اگر کسی بخواهد که دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد و حج نیز انجام دهد، آیا روزه بگیرد یا خیر؟ آیا شرط است که تمام این روزها را روزه بگیرد یا کسی که نیت نفل دارد، می‌تواند فقط برخی از این روزها را نیز روزه‌ بگیرد؟

جواب:

روزه‌ گرفتن دهه‌ی اول ذي الحجه، فرض و واجب نیست. اگر کسی خواست آن را روزه گرفته و اگر نخواست روزه نمی‌گیرد و فرقی ندارد که در سفر حج یا در سرزمین خودش حضور داشته باشد؛ زیرا هر روزه‌ای که نفل باشد، انسان در آن اختیار دارد. بنابراین اگر شخص در کشور خودش است و دوست دارد که روزه بگیرد، این کار را انجام دهد اما اگر در سفر است و با روزه گرفتن دچار مشقّت و سختی می‌شود، روزه نگیرد؛ زیرا کسی که با روزه گرفتن در سفر دچار سختی می‌شود شایسته نیست که در سفر روزه بگیرد و تفاوتی ندارد که روزه‌ی فرض یا نفل باشد؛ اما کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت و در حدیث روایت شده است که: «نهى عن صوم يوم عرفة بعرفة»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از روز گرفتن روز عرفه در سرزمین عرفه نهی نمود).


۱- سنن أبو داود: كتاب الصوم، باب في صوم يوم عرفة بعرفة، شماره (۲۲۴۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو كان الشخص يريد أن يصوم عشرة ذي الحجة، وأراد أن يحج، فهل يصومهن أم لا؟ وهل يشترط أن تصام جميع الأيام العشرة، أو يجوز صيام بعضها لمن أراد التطوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيام عشرة ذي الحجة ليس بفرض، فإن شاء الإنسان صامها، وإن شاء لم يصمها، سواء سافر إلى الحج، أم بقي في بلده؛ لأن كل صوم يكون تطوعًا فالإنسان فيه مُخيَّر، وعلى هذا فإذا كانت في بلدها، وتحب أن تصوم فلتصم، أما إذا سافرت ورأت مشقة في الصوم، فإنها لا تصوم؛ لأنه لا ينبغي على مَن شقّ عليه الصوم في السفر أن يصوم لا فرضًا ولا نفلا، ولكن لا يصوم في يوم عرفة؛ لأن الرسول -عليه الصلاة والسلام- كان مفطرا في يوم عرفة، وقد رُوِيَ عنه في حديثه في مواقف أنه «نَهَى عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ».

مطالب مرتبط:

(۳۹۷۴) حکم نیت در روزه‌های نفل معین

نفل، دو نوع است: 1- نفل مطلق: جایز است که آن ‌را در وسط روز هم نیت کند به شرطی که پیش از نیت، کاری انجام که روزه را باطل کند انجام نداده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۱۹) حکم روزه گرفتن روز جمعه یا شنبه در صورت عدم تحقق روزه روز بعد

اگر کسی فقط روز جمعه را به خاطر جمعه بودنش روزه بگیرد، مكروه است لذا به او می‌گوییم: به همراه جمعه، روز پنج‌شنبه یا شنبه را نیز روزه بگیر. اگر کسی تصمیم داشته باشد، روز جمعه و شنبه را روزه بگیرد سپس روزه شنبه را به خاطر وجود مانعی نتواند روزه بگیرد، گناه‌کار نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۰) قضای روزه مستحب در صورت عذر شرعی زنان

هرگاه روز دوشنبه یا پنج‌شنبه با حالت‌هایی مانند حیض، عید یا ايام تشريق، مصادف ‌شود، زن در این صورت نباید روزه بگیرد؛ اما این که می‌تواند قضای آن را بگیرد یا نه، نزد من نیاز به بررسی و تأمل دارد...

ادامه مطلب …

(۳۹۷۳) حکم نیت واحد برای روزه‌ی نفل دوشنبه و پنج‌شنبه

روشن است که نیت کردن، سختی و مشقت ندارد؛ کسی که آخر شب برمی‌خیزد و غذایی می‌خورد، قطعا برای روزه گرفتن از خواب بیدار شده و غذا خورده است. اگر شب دوشنبه را برخیزد و چیزی بخورد و بنوشد سپس از خوردن و نوشیدن دست بکشد، این همان روزه است....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۲) آیا روزه‌ی گرفتن نفل، بدون نیت قبلی درست است؟

جایز است که شخص برای روزه‌ی نفل، در وسط روز، نیت کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه