سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

(۴۰۰۴) سوال: اگر زنی که روزه‌ی قضای رمضان بر عهده‌ دارد، روز نهم از ماه ذي‌الحجه (روز عرفه) یا روز نهم و دهم از ماه محرم را به نیت نفل، روزه بگیرد، آیا این روزه به جای روزه‌ی قضای رمضان حساب می‌شود یا خیر؟

جواب: علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد. برخی دیگر نیز چنین نظر دارند که جایز است قبل از تکمیل قضا، روزه‌ی نفل بگیرد زیرا زمان انجام قضا، فراخ می‌باشد و جایز است که انجام قضا را تا ماه شعبان به اندازه‌ای که تا ماه رمضان بعدی به اندازه‌ی همان روزه‌های قضا فرصت باشد به تأخیر بیاندازد. بنابراین چون زمانش زیاد است، روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضا، جایز است؛ همان طور که جایز می‌باشد انسان پیش از ادای نماز فرض در وقت خودش نماز نفل بخواند؛ برای مثال، هرگاه وقت ادای نماز ظهر فرا رسید، جایز است که ابتدا نماز نفل بخواند. بعد از دخول وقت نماز عصر نیز چنین است زیرا زمان، وسعت دارد و تنگ نیست؛ اما اگر زمان، تنگ و اندک باشد و فقط به اندازه‌ی ادای روزه‌های قضا از ماه شعبان باقی مانده باشد، در این حالت درست نیست که روزه‌ی نفل بگیرد اما اگر فرصت باشد، روزه‌ی نفل جایز است. اگر به شکلی عمل شود که پیشتر بیان کردیم (یعنی این روزها را با نیت انجام قضا روزه بگیرد) هدف بدون انجام هیچ کار ممنوعی حاصل می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو صامت المرأة التاسع من ذي الحجة أو التاسع والعاشر من محرم ، ونَوَتْه ،نفلا، وعليها واجب من رمضان، هل يقع ذلك الصيام عن نفس اليوم، أم لا يقع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة فيها خلاف بين أهل العلم، فمنهم من يرى أنه لا يجوز لمن عليه قضاء رمضان أن يتطوع بنفل قبله، ومنهم من يرى أنه يجوز أن يتطوع بنفل قبله؛ وذلك لأن هذا القضاء وقته موسع، فيجوز للإنسان أن يؤخره إلى شعبان إلى أن يبقى بينه وبين رمضان الثاني بمقدار ما عليه فإذا كان وقته موسعًا فالتنفل قبله ،جائز، كما يجوز للإنسان أن يتنفل قبل صلاة الفريضة في وقتها.

فمثلا يجوز له أن يتنفل إذا دخل وقت الظهر، وبعد صلاة العصر إذا دخل وقت العصر؛ لأن الوقت ،موسع، فإذا كان مضيقا؛ بحيث لم يبق عليه من شعبان إلا بمقدار ما عليه من رمضان، فهنا لا يصح التطوع، وأما مع سعة الوقت فإن التطوع يصح، ولكن يحصل المقصود بدون محظور إذا فعلت ما أشرنا إليه سابقا، بأنْ نَوَتْ بهذا اليوم شيئًا من القضاء عليها.

مطالب مرتبط:

(۳۹۶۶) حکم عبادت نفل و رضایت همسر

اگر شوهرش حضور دارد، جایز نیست که بدون اجازه‌‌ی شوهرش روزه بگیرد همان طور که در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۰) حکم قضا و کفاره روزه‌ی عاشورا در صورت عادت ماهیانه

این زن که عادت ماهیانه مانع روزه‌ گرفتن وی در روز عاشورا شده، مشروع نیست که قضای روزه‌ی عاشورا را انجام دهد زیرا روزه‌ی عاشورا، مقيد به همان روز است لذا اگر مانع شرعي رخ دهد، قضایش انجام نمی‌شود چون سنتی می‌باشد که زمانش از دست رفته است....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۳) حکم روزه‌ی شش روز از شوال در ماه بیست و نه روزه

اگر ماه در تقویم بیست و نه روز باشد و ماه قبلی سی روز کامل شده باشد، اصل بر باقی بودن ماه دوم و سی روز بودنش است....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت...

ادامه مطلب …

(۴۰۲۵) حکم روزه سه روز در ماه: ایام بیض یا هر روزی از ماه؟

جایز است که شخص، سه روز از هر ماه را در آغاز، وسط یا پایان ماه به صورت پشت سر هم یا جدا جدا و با فاصله روزه بگیرد اما بهتر است که در ايام بيض که همان روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم است باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۰۷) حکم قضای روزه‌های عرفه، عاشورا و شش روز شوال پس از گذشت زمان آنها

اگر زنی نتوانست روزه‌ی رمضان و سپس روزه‌ی شش روز از شوال را در خودِ ماه شوال بگیرد، می‌تواند پس از تکمیل قضای رمضان، روزه‌ی نفل شوال را نیز قضا کند.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه