شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

(۴۰۰۴) سوال: اگر زنی که روزه‌ی قضای رمضان بر عهده‌ دارد، روز نهم از ماه ذي‌الحجه (روز عرفه) یا روز نهم و دهم از ماه محرم را به نیت نفل، روزه بگیرد، آیا این روزه به جای روزه‌ی قضای رمضان حساب می‌شود یا خیر؟

جواب: علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد. برخی دیگر نیز چنین نظر دارند که جایز است قبل از تکمیل قضا، روزه‌ی نفل بگیرد زیرا زمان انجام قضا، فراخ می‌باشد و جایز است که انجام قضا را تا ماه شعبان به اندازه‌ای که تا ماه رمضان بعدی به اندازه‌ی همان روزه‌های قضا فرصت باشد به تأخیر بیاندازد. بنابراین چون زمانش زیاد است، روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضا، جایز است؛ همان طور که جایز می‌باشد انسان پیش از ادای نماز فرض در وقت خودش نماز نفل بخواند؛ برای مثال، هرگاه وقت ادای نماز ظهر فرا رسید، جایز است که ابتدا نماز نفل بخواند. بعد از دخول وقت نماز عصر نیز چنین است زیرا زمان، وسعت دارد و تنگ نیست؛ اما اگر زمان، تنگ و اندک باشد و فقط به اندازه‌ی ادای روزه‌های قضا از ماه شعبان باقی مانده باشد، در این حالت درست نیست که روزه‌ی نفل بگیرد اما اگر فرصت باشد، روزه‌ی نفل جایز است. اگر به شکلی عمل شود که پیشتر بیان کردیم (یعنی این روزها را با نیت انجام قضا روزه بگیرد) هدف بدون انجام هیچ کار ممنوعی حاصل می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو صامت المرأة التاسع من ذي الحجة أو التاسع والعاشر من محرم ، ونَوَتْه ،نفلا، وعليها واجب من رمضان، هل يقع ذلك الصيام عن نفس اليوم، أم لا يقع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة فيها خلاف بين أهل العلم، فمنهم من يرى أنه لا يجوز لمن عليه قضاء رمضان أن يتطوع بنفل قبله، ومنهم من يرى أنه يجوز أن يتطوع بنفل قبله؛ وذلك لأن هذا القضاء وقته موسع، فيجوز للإنسان أن يؤخره إلى شعبان إلى أن يبقى بينه وبين رمضان الثاني بمقدار ما عليه فإذا كان وقته موسعًا فالتنفل قبله ،جائز، كما يجوز للإنسان أن يتنفل قبل صلاة الفريضة في وقتها.

فمثلا يجوز له أن يتنفل إذا دخل وقت الظهر، وبعد صلاة العصر إذا دخل وقت العصر؛ لأن الوقت ،موسع، فإذا كان مضيقا؛ بحيث لم يبق عليه من شعبان إلا بمقدار ما عليه من رمضان، فهنا لا يصح التطوع، وأما مع سعة الوقت فإن التطوع يصح، ولكن يحصل المقصود بدون محظور إذا فعلت ما أشرنا إليه سابقا، بأنْ نَوَتْ بهذا اليوم شيئًا من القضاء عليها.

مطالب مرتبط:

(۳۹۸۸) حکم روزه‌ی نفل در ماه شعبان

سنت در این مورد چنین است که انسان تمام این ماه یا بیشتر آن را روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۳) حکم روزه گرفتن روز شنبه در روزه‌ی یک روز در میان (روزه داود)

بله، اگر انسان چنین عادت دارد که یک روز را روزه می‌گیرد و یک روز را روزه نمی‌گیرد، جایز است که روز جمعه، شنبه، یک‌شنبه یا دیگر روزهای هفته را به تنهایی روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

(۴۰۲۵) حکم روزه سه روز در ماه: ایام بیض یا هر روزی از ماه؟

جایز است که شخص، سه روز از هر ماه را در آغاز، وسط یا پایان ماه به صورت پشت سر هم یا جدا جدا و با فاصله روزه بگیرد اما بهتر است که در ايام بيض که همان روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم است باشد...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۴) آیا جایز است که روزه‌ی قضا و روزه‌ی نفل را با یک نیت بگیریم؟

ایرادی ندارد که زنی روز عرفه را با نیت قضا، روزه بگیرد و ثواب روز عرفه را کسب نماید. همچنین روز عاشورا را با نیت قضا، روزه بگیرد و ثوابش را به دست آورد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۰) حکم روزه گرفتن قبل از روز عرفه

بر انسان واجب نیست که تمام دهه‌ی اول ذي الحجه را روزه بگیرد بلکه اگر فقط روز عرفه را روزه بگیرد، كافى است...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۸) آیا جمع نیت قضا و نفل در یک روزه، مانند روزه روز عرفه، جایز است؟

روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضای رمضان: اگر با روزه‌ای مانند روزه‌ی شش روز از شوال که تابع و به دنبال رمضان است باشد، پذیرفته نیست. ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه